Mẻ gờ ở vị trí bảy giờ

Chương 7: Mẻ gờ ở vị trí bảy giờ

Ngàn không chạm vào viên đá ngay. Cô kéo cái đèn bàn lại gần, đặt nó nằm ngửa mặt bàn lên, rồi xoay tấm nỉ cho viên đá quay đúng hướng. Cô coi nó như mặt một cái đồng hồ nằm trên bàn: mười hai giờ ở phía xa, sáu giờ ở phía cô.

Cô cầm kính lúp lên. Tay cô run. Cô đặt cùi chỏ lên mép bàn cho tay bớt run, rồi nhìn xuống mép gờ, chỗ bảy giờ.

Có một cái mẻ.

Nhỏ thôi. Nhỏ như vết móng tay bấm lên một miếng sáp. Một mảnh nhỏ hình vỏ sò bị tróc khỏi đường gờ, mặt vỡ cong cong lấp lánh, kiểu vỡ mà dân trong nghề gọi là vỡ vỏ sò. Ai không biết trước thì sẽ không bao giờ thấy.

Cô đặt kính lúp xuống. Cô lấy cái cân điện tử bỏ túi trong hộp đồ nghề ra, bật lên, chờ nó về số không, rồi gắp viên đá đặt vào lòng cân.

Mấy con số đỏ nhảy loạn một giây, rồi đứng yên.

8,62.

Ông Tường ngồi tựa thành giường, nhìn cô. Ông không hỏi cô thấy gì. Ông nhìn mặt cô, và Ngàn biết, mặt cô lúc này đang nói hết mọi thứ cô không nói.

– Cô đem về phòng cô mà đo cho chắc. – Ông nói. – Đo bằng máy của cô. Đo xong đem trả tôi. Đừng ghi vô danh mục, đừng nói với ai.

– Ông. – Giọng Ngàn khàn đặc. Cô phải nuốt xuống mới nói tiếp được. – Sao ông đưa cho con?

Ông nhìn ra cửa sổ, nơi mưa đã ngớt, chỉ còn nước nhỏ giọt từ giàn bông giấy.

– Vì cô là người duy nhất trong nhà này không có phần trong cái di chúc. – Ông nói. – Người không có phần thì nói thật dễ hơn.

Cô biết đó không phải câu trả lời. Cô cũng biết ông sẽ không cho cô câu trả lời nào khác.

Cô gói viên đá lại vào đúng tờ giấy pơ-luya cũ, gấp lại đúng theo những nếp hằn sẵn có, gấp ba, lật một, gấp hai đầu. Cô làm cẩn thận như người ta xếp lại một lá thư không phải của mình. Cô xé một tờ giấy trong sổ tay, viết một biên nhận ngắn: ngày giờ, mô tả "một gói giấy, bên trong có một viên đá màu đỏ, chưa giám định", ký tên mình, rồi đưa ông ký. Ông ký bằng tay trái, chữ "Tường" xiêu vẹo như chữ con nít mới tập viết.

– Cô làm việc kỹ. – Ông nói, trả lại cây bút. – Giống…

Ông không nói hết câu.

Chiều Chủ nhật, phòng giám định đóng cửa. Ngàn gọi chú Bảy Lộc ra, không nói lý do. Chú tới lúc bốn giờ, mặc áo thun ba lỗ, đi dép tổ ong, tay xách bịch xoài lắc muối ớt mua ở chợ Tân Định.

– Chuyện gì mà gấp dữ vậy con?

Ngàn không trả lời. Cô mở gói giấy, đặt viên đá lên tấm nỉ, dưới ống kính hiển vi.

Chú Bảy để bịch xoài xuống bàn. Chú đứng đó, nhìn viên đá từ xa, chừng mười giây. Rồi chú đi tới, ngồi xuống ghế, kéo kính lão xuống sống mũi, và cúi vào thị kính. Ngàn để chú làm. Chú là người dạy cô mọi thứ cô biết về chuyện nhìn vào lòng một viên đá. Cô muốn chú nhìn trước.

Họ làm cả buổi chiều. Khúc xạ kế: một phẩy bảy sáu hai, một phẩy bảy bảy không, như mọi viên hồng ngọc. Đèn cực tím: phát quang đỏ rực như cục than đang cháy, kiểu đỏ của đá sinh ra trong đá vôi, ít sắt. Kính hiển vi nền tối, bốn mươi lần, sáu mươi lần: trong lòng đá là những sợi kim mảnh như tơ nhện, đan chéo nhau theo ba hướng, góc sáu mươi độ, ánh lên như lụa khi nghiêng đèn. Ở một góc là một vùng vân xoáy, mờ mờ, như mật ong vừa được khuấy vào nước. Sát mép gờ là một tinh thể trắng nhỏ xíu, hình thoi, mà chú Bảy chỉ cho cô và nói "can-xít, đá mẹ của nó".

Không có vân cong. Không có bọt khí tròn.

– Tự nhiên. – Chú Bảy nói, khàn khàn. – Không nung. Kiểu này là đá Lục Yên, hoặc là Miến Điện, nhưng sợi tơ với vân xoáy kiểu này chú thấy ở Lục Yên nhiều hơn. Viên này đẹp lắm, con. Cả đời chú cầm chưa tới năm viên cỡ này.

Ngàn mở cái hộp bánh thiếc của má, lấy tờ phiếu giao thợ ra, đặt cạnh viên đá.

"Hồng ngọc Lục Yên, oval, 8,62 ct. Có mẻ gờ nhỏ vị trí 7 giờ (nhìn mặt bàn)."

Cô xoay viên đá về vị trí bảy giờ, đẩy kính hiển vi về phía chú.

Chú Bảy nhìn vào thị kính. Nhìn rất lâu. Rồi chú ngồi thẳng dậy, tháo kính lão ra, và lấy hai tay ôm mặt.

Ngàn chưa bao giờ thấy chú Bảy như vậy. Mười hai năm theo chú học nghề, cô thấy chú giận, thấy chú say, thấy chú ngồi khóc một lần ở đám giỗ vợ. Nhưng chưa bao giờ thấy chú ngồi im như cái tượng, hai tay ôm mặt, vai rung rung mà không phát ra một tiếng nào.

– Chú.

– Năm chín tám, – chú Bảy nói qua kẽ tay, – người ta mời một giám định viên tới tiệc thọ của bà chủ Âu Kim. Người đó là chú.

Ngoài cửa sổ, tiếng rao bánh bò nước dừa lanh lảnh đi ngang dưới đường.

– Chú ba mươi tám tuổi. Chú làm ở trung tâm kiểm định. Người ta đưa cho chú cái mặt dây, chú đo, chú nói đá tổng hợp. Chú nói đúng. – Chú bỏ tay xuống, mắt đỏ. – Chú đo đúng viên đá người ta đưa cho chú. Rồi chú về.

– Rồi sao chú?

– Một tuần sau, ba con tới nhà chú. Chú chưa biết ba con là ai. Ba con nói ba con là người làm cái mặt dây. Ba con mang theo mấy tấm hình chụp cái mặt dây lúc mới làm xong, nhờ chú coi cái chấu. Ba con nói: "Anh Lộc, chấu đó không phải tay tôi. Anh coi giùm tôi, anh nói một câu với ông chủ giùm tôi."

Chú Bảy dừng lại. Chú cầm bịch xoài lắc lên, nhìn nó như không biết nó là cái gì, rồi đặt xuống.

– Chú coi. Chú thấy ba con nói đúng, cái chấu trong hình với cái chấu chú thấy ở tiệc thọ khác nhau. Nhưng chú không làm thợ, chú không dám chắc. Và người ta là Âu Kim, con hiểu không? Năm đó cả Sài Gòn này, mười tiệm vàng thì bốn tiệm lấy hàng của họ. Chú mà nói một câu, trung tâm của chú mất nửa khách. – Giọng chú vỡ ra. – Chú nói với ba con: "Anh Toản, tôi chỉ đo được viên đá. Tôi không đo được lòng người."

Ngàn ngồi nghe, hai bàn tay đặt trên đùi, nắm chặt tới mức móng tay bấm vào lòng bàn tay.

– Ba con không giận. – Chú Bảy nói. – Đó mới là cái chú không chịu nổi. Ba con nói: "Ừ, anh nói đúng." Rồi ba con về. Mấy năm sau, chú với ba con thành bạn, nhậu với nhau ở cái quán dê dưới chân cầu Kiệu. Ba con chưa bao giờ nhắc lại chuyện đó. Ba con mất, chú đi đám, chú thấy con đứng cạnh hòm, mười tuổi, không khóc. Chú tự hứa…

Chú dừng lại.

– Chú hứa gì?

– Chú hứa sẽ dạy con nghề. – Chú nói. Rồi, một lúc sau: – Còn một chuyện nữa…

– Chuyện gì chú?

Chú Bảy nhìn cô. Ngàn thấy trong mắt chú có một cái gì đó đang vật lộn. Rồi chú lắc đầu, đeo kính lão lên.

– Thôi. Để sau. Bây giờ con phải nghĩ coi viên đá này ở đâu ra.

Ngàn đã nghĩ. Cô đã nghĩ suốt đêm qua.

Viên Hạt Lựu thật không bị ba lấy. Nó nằm trong két của ông Tường. Nó nằm trong một gói giấy gấp kiểu tiệm cầm đồ Chợ Lớn. Nghĩa là có một lúc nào đó, nó đã bị đem đi cầm. Người tráo đá lấy viên thật ra, đem cầm lấy tiền. Rồi bằng cách nào đó, ông Tường lấy lại được nó. Ông lấy lại nó, và giữ trong két, và không nói với ai. Không nói với bà nội, lúc bà còn sống. Không nói với ba cô, lúc ba đứng trước cổng nhà ông từ chiều tới tối.

Ông biết ba cô vô tội. Ít nhất từ cái ngày ông lấy lại được viên đá, ông biết.

Và ông im lặng. Để che cho ai đó.

– Ai được đụng vô cái mặt dây sau khi ba con giao? – Ngàn hỏi, giọng phẳng như đọc biên bản.

– Chú không biết. Người trong tiệm. Người trong nhà. – Chú Bảy nhìn cô. – Con đừng đoán, Ngàn. Đoán là bắt đầu sai.

– Con không đoán. – Ngàn nói. – Con đo.

Ba tuần sau đó trôi qua chậm như mật.

Sáng thứ Hai, cô đem gói giấy trả lại cho ông Tường. Ông cầm lấy, không mở ra, không hỏi kết quả, cất vào két, quay số, rồi bảo chị Út đẩy ông ra vườn. Cô đứng trong phòng ông một mình một lúc, nhìn bình bông giấy trên nóc két, rồi đi về.

Cô tiếp tục làm việc trong hầm. Món một trăm mười. Món một trăm hai mươi lăm. Món một trăm bốn mươi. Duật vẫn mua cơm tấm mỗi trưa, vẫn để ý cô gạt mỡ hành ra. Một trưa thứ Tư anh mang tới hai chén chè đậu trắng đựng trong hộp nhựa, nói ghé Bàn Cờ mua, bà Tư hỏi thăm cô. Một tối thứ Năm, anh rủ cô xuống xưởng của chú Ba coi cái bàn thợ cũ của ông nội. Cô đứng nhìn anh hàn một cái khóa dây chuyền dưới ngọn lửa đèn khò xanh lét, tay anh không run chút nào.

Anh không nhắc lại chuyện trên sân thượng. Cô cũng không. Nhưng mỗi lần anh đưa hộp cơm, ngón tay hai người chạm nhau, và cả hai đều rút về chậm hơn cần thiết một chút.

Mỗi ngày cô định nói với anh. Mỗi ngày cô không nói.

Nói thì phải bắt đầu từ đâu? Từ cái chấu móc câu? Từ tờ khai xung đột lợi ích mà cô đã đánh dấu "không"? Từ viên đá trong két của ông nội anh? Nói ra một chuyện là phải nói ra hết. Và hết, nghĩa là cô nói với anh rằng ông nội anh đã giấu một sự thật hai mươi tám năm. Rằng có thể chú Ba của anh, hay mẹ anh, hay ai đó anh thương, là người đã làm cho ba cô đứng trước cổng nhà anh từ chiều tới tối.

Thứ Năm tuần thứ ba, Duật nói ông nội mời cô ăn cơm tối thứ Sáu ở nhà tổ, cả nhà sẽ có mặt, ông có chuyện muốn thông báo.

Tối đó, Ngàn ngồi ở bàn máy may của má, cầm điện thoại, gõ rồi xóa, gõ rồi xóa. Cuối cùng cô gửi đi một dòng:

"Mai ăn cơm xong, em có chuyện muốn nói với anh. Chuyện về em."

Ba phút sau, điện thoại rung.

"Tôi cũng có chuyện muốn nói với cô. Chuyện về tôi. Mai ăn cơm xong, ra sân thượng."

— Hết chương 7 —