Tiền học phí của ai

Chương 12: Tiền học phí của ai

Ngàn đi tìm tấm chứng chỉ giám định Bangkok vì Diệp Anh cần một bản sao.

"Nếu tới ngày hai mươi tháng Chín mà chị phải đứng trước hội đồng, – Diệp Anh nhắn, – thì chú Ba sẽ hỏi chị lấy tư cách gì mà nói. Tôi cần hồ sơ năng lực của chị, đủ từ đầu tới cuối, có dấu."

Bản chính nằm ở nhà, trong cái bìa nhựa má cất dưới đáy tủ quần áo. Bản sao công chứng thì chú Bảy giữ, cùng với hồ sơ đăng ký hành nghề của phòng. Chiều thứ Bảy chú đi đám cưới cháu ở Tây Ninh, gửi chìa khóa tủ hồ sơ cho cô.

Tủ hồ sơ của chú Bảy là một cái tủ sắt bốn ngăn kéo, sơn xám, góc tróc gỉ. Ngăn trên cùng là hồ sơ phòng. Ngăn thứ hai là giấy tờ khách. Ngăn thứ ba, chú đánh dấu bằng một miếng băng keo đen, ghi "Ngàn". Ngàn mở ra, thấy bằng đại học của mình, bảng điểm, chứng chỉ Bangkok có dấu đỏ, giấy khen hồi cô làm luận văn về đá saphia Bình Thuận cũ. Chú giữ đủ hết, gọn gàng hơn cả cô.

Dưới đáy ngăn, lót dưới mấy tấm bằng, là một cái phong bì giấy kraft dày cộm, cột thun.

Cô đã định để nó lại. Nhưng phong bì không dán, cái thun đã giòn, và lúc cô nhấc xấp bằng lên thì thun đứt, phong bì bung ra, giấy tờ tràn ra đáy ngăn kéo.

Toàn là giấy báo có của ngân hàng, loại giấy mỏng màu hồng nhạt gửi cho người nhận tiền. Mấy tờ trên cùng đã phai gần trắng.

Cô lượm lên một tờ. Ngày 15 tháng 1 năm 2008. Số tiền: hai triệu đồng. Người nộp: Âu Thành Tường. Người nhận: Lý Văn Lộc. Nội dung: "Cho cháu."

Cô lượm thêm một tờ. Tháng 2 năm 2008. Hai triệu. "Cho cháu."

Tháng 3. Tháng 4. Tháng 8 năm 2012, số tiền tăng lên năm triệu, nội dung ghi "cho cháu, năm học mới". Tháng 9 năm 2015, hai mươi triệu, "cho cháu vô đại học". Tháng 6 năm 2019, một tờ duy nhất trong năm đó, số tiền làm cô đọc lại ba lần: hai trăm bốn mươi triệu đồng. Nội dung: "Cho cháu đi học nghề bên Thái."

Ngàn ngồi xuống sàn nhà, giữa đống giấy báo có màu hồng nhạt.

Năm 2008 cô đang học lớp Năm. Đầu năm đó, má nói cô được hội ngành kim hoàn cho học bổng con thợ mất sớm, mỗi tháng hai triệu, chú Bảy đem tới tận nhà. Cô nhớ rõ, vì hôm đó má khóc. Năm lớp Mười, học bổng tăng lên. Năm cô đậu đại học, chú Bảy nói hội nghề thưởng cho con thợ có thành tích, hai mươi triệu, phải đem đi học, không được tiêu bậy. Năm 2019, chú Bảy đặt lên bàn cô tờ giấy báo nhập học khóa giám định ở Bangkok, nói chú để dành tiền mười năm, cho cô mượn, chừng nào giàu thì trả.

Cô đã trả chú. Mỗi tháng một ít, bốn năm nay. Chú nhận, cất vào ngăn kéo, không nói gì.

Tiếng chìa khóa tra vào ổ cửa sắt dưới chân cầu thang. Rồi tiếng dép tổ ong. Chú Bảy về sớm, tay xách hộp xôi gấc cưới, áo sơ mi trắng còn cài hoa trên ngực.

Chú đứng ở cửa phòng. Chú thấy cô ngồi dưới sàn. Chú thấy cái tủ sắt ngăn thứ ba mở toang. Chú thấy đống phiếu hồng.

Hộp xôi gấc rơi xuống sàn, nắp bật ra, hạt xôi đỏ văng lên chân chú.

– Ngàn…

– Hội nghề. – Ngàn nói, giọng phẳng như đọc biên bản. – Chú nói với má con là hội nghề.

Chú Bảy ngồi phịch xuống cái ghế đẩu sát cửa. Chú tháo kính lão ra. Lần này chú không ôm mặt. Chú nhìn thẳng vào cô.

– Tháng Mười Hai năm hai ngàn lẻ bảy, ba con mất được một tháng. Một tối ông Tường tới nhà chú. Một mình, tự lái xe, không tài xế. Ông ngồi trong phòng khách nhà chú, uống hết một bình trà, không nói câu nào. Gần mười giờ ông mới nói. Ông nói: "Anh Lộc, con của anh Toản còn nhỏ. Tôi nuôi nó ăn học. Anh đưa giùm tôi. Đừng cho con nhỏ biết. Đừng cho vợ anh Toản biết."

– Chú nhận.

– Chú nhận. – Chú Bảy nói. – Chú đem tới má con, nói là tiền hội nghề. Má con không nhận, Ngàn. Má con trả lại ba lần. Má con nói nhà này không nhận tiền của ai thương hại. Chú phải nói dối là của hội, có giấy tờ, ai cũng nhận, má con mới chịu cầm. Từ đó tới giờ chú nói dối.

– Còn tiền Bangkok?

– Ông Tường gọi chú. Hỏi con muốn học gì. Chú nói con muốn học giám định đá màu ở Thái. Một tuần sau ông chuyển tiền. – Chú Bảy lắc đầu. – Con trả chú bốn năm nay, chú để y trong ngăn kéo dưới. Chưa tiêu đồng nào. Chú định đợi ông Tường mất rồi trả lại cho con, nói là chú cho.

– Sao chú không nói con?

– Vì ông dặn. Vì má con. Vì chú sợ. – Chú nhìn đống phiếu. – Chú nghĩ ông áy náy vì đuổi ba con mà không có bằng chứng. Chú nghĩ đó là cách một ông chủ xin lỗi. Chú nghĩ vậy mười tám năm. Tới hôm con đặt viên Hạt Lựu lên bàn này, chú mới biết ông không phải áy náy. Ông biết.

Ngàn đứng dậy. Mấy tờ phiếu rơi khỏi đùi cô, bay lả tả xuống sàn, lẫn với hạt xôi đỏ.

– Mười tám năm, – cô nói, – con ăn học bằng tiền của người để ba con chết đứng trước cổng nhà ổng.

Cô đi ra. Chú Bảy không giữ.

Cô không biết mình đi đâu. Cô leo lên một chiếc xe ôm, nói đại một cái tên đường, và tới lúc xe dừng thì cô đang đứng giữa chợ Bà Chiểu, sáu giờ chiều, mấy sạp vải đang dọn, mấy xe bánh mì đang dựng. Tòa nhà bảy tầng của Âu Kim sáng đèn ở cuối dãy phố.

Cô gọi Duật. Anh bắt máy sau một hồi chuông.

– Em đang ở chợ Bà Chiểu.

Anh không hỏi gì. Năm phút sau anh đi bộ tới, áo sơ mi xắn tay, không cà vạt.

Họ ngồi trên bậc tam cấp của một căn nhà đóng cửa đối diện tòa nhà Âu Kim. Duật chỉ tay qua bên kia đường, chỗ tầng trệt cửa hàng có một ô kính lớn trưng nhẫn cưới.

– Ngay chỗ đó. – Anh nói. – Năm bảy sáu ông nội kê cái tủ kính đầu tiên ngay chỗ ô kính đó. Hồi anh còn nhỏ, tới tận trước khi bị đột quỵ, sáng nào ông cũng ra đây ngồi lúc năm giờ, trước khi chợ mở. Ông ngồi uống ly cà phê đen, nhìn qua đó. Anh hỏi ông nhìn gì. Ông nói nhìn coi cái tủ kính còn đó không.

Ngàn kể cho anh nghe chuyện cái phong bì, chuyện đống phiếu hồng, chuyện hội nghề. Cô kể bằng giọng đều đều, không khóc, như đọc kết quả giám định. Duật nghe hết. Khi cô kể tới con số hai trăm bốn mươi triệu, anh nhắm mắt lại.

– Vậy là ông biết ba em vô tội. – Anh nói. – Ông biết từ năm hai ngàn lẻ bảy. Chắc là trước đó nữa.

– Từ trước đó nữa.

– Và ông không nói. Ông trả tiền. – Duật nói. – Nhà anh giỏi trả tiền thay cho nói, Ngàn. Mẹ anh tới nhà em đưa phong bì. Ông nội đưa phong bì qua chú Bảy. Không ai nói một câu.

– Có người muốn nói. – Ngàn nói. Cô mở túi xách, đưa cho anh tấm ảnh tiệc thọ mà chú Ba để lại trên bàn giám định ba hôm trước.

Duật cầm tấm ảnh, nghiêng nó dưới ánh đèn của xe bánh mì. Anh nhìn thằng bé năm tuổi trong tay mẹ mình rất lâu, rồi nhìn người đàn ông mặc vest rộng ở mép ảnh. Rồi anh lật mặt sau, đọc dòng chữ bút bi xanh.

– Chú Ba cũng tới xưởng nói với anh y vậy. – Anh nói. – Chú nói chú chỉ là thằng thợ, làm theo lệnh. Chú nói mẹ anh biết hết.

– Anh có hỏi mẹ anh không?

– Chưa. – Duật trả tấm ảnh lại cho cô. – Anh sợ mẹ trả lời.

Anh im lặng một hồi. Rồi anh làm một việc mà anh chưa làm bao giờ: anh đưa tay ra, nắm lấy tay cô đang đặt trên bậc tam cấp. Bàn tay anh nóng, khô, có vết chai của người cầm mỏ hàn. Vết sẹo hình hạt đậu cọ vào cổ tay cô.

Cô không rút tay lại.

Họ ngồi như vậy cho tới khi đèn đường bật sáng, cho tới khi ô kính bên kia đường bừng lên một hàng nhẫn cưới lấp lánh, cho tới khi bà bán bánh mì gần đó nhìn qua hai lần.

– Anh chở em lên Phú Nhuận. – Ngàn nói. – Em muốn hỏi ông một câu.

– Giờ này?

– Ông không ngủ được. Chị Út nói ông thức tới khuya, ngồi ngoài vườn.

Duật nhìn cô một lúc. Rồi anh đứng dậy, kéo cô đứng dậy theo.

Gần mười một giờ đêm, Ngàn đứng trong vườn sau nhà tổ. Đèn vườn tắt, chỉ có ánh sáng từ cửa sổ phòng ông Tường hắt ra, vàng nhạt, đổ một vệt dài trên cỏ. Ông ngồi trên xe lăn cạnh hồ cá, mền đắp đùi, tay cầm một nắm cám, thỉnh thoảng rải xuống nước. Mấy con cá chép trồi lên đớp, nước gợn từng vòng.

Duật không vào. Anh nói anh đợi ngoài cổng.

– Ông.

Ông Tường không quay lại.

– Con nhỏ. – Ông nói. – Khuya rồi.

– Con tới hỏi ông một câu.

Ông rải thêm một nhúm cám.

– Ông nuôi con ăn học mười tám năm. – Ngàn nói. – Qua chú Bảy. Con biết rồi. Con hỏi ông: sao?

Ông Tường im lặng rất lâu. Một con cá chép đỏ trồi lên, đớp hụt, lặn xuống.

– Vì ông đuổi ba cháu mà không có bằng chứng. – Ông nói. Lần đầu tiên ông xưng "ông", gọi cô là "cháu". – Vậy thôi.

– Ông nói láo.

Ông quay lại nhìn cô. Ánh đèn từ cửa sổ chiếu lên nửa mặt ông, nửa mặt còn lại chìm trong bóng tối.

– Ừ. – Ông nói. – Ông nói láo.

Ông đặt nắm cám còn lại vào lòng bàn tay cô, khép mấy ngón tay cô lại quanh nó, giống y như má đã khép mấy ngón tay bà Tuệ quanh cái phong bì.

– Ngày hai mươi tháng Chín, cháu tới. – Ông nói. – Đứng ở hàng đầu. Tới ngày đó, ông không nói láo nữa.

Ngàn đi ra cổng. Duật đứng bên ngoài, dưới tán xoài, trên lề đường Phan Đình Phùng, đúng chỗ ngày xưa một người thợ đã đứng từ chiều tới tối. Anh đứng đó, hai tay đút túi quần, ngước nhìn lên cửa sổ phòng ông nội.

Cô dừng lại sau cánh cổng một giây, nhìn anh qua song sắt. Rồi cô mở cổng, bước ra, đứng cạnh anh.

— Hết chương 12 —