Ông nội nói

Chương 16: Ông nội nói

Phòng bệnh mới của ông Tường ở tầng sáu, cửa sổ nhìn xuống một hàng me tây già. Hai giường, giường kia để trống. Chị Út đã trải lên giường trống cái mền mỏng mang từ nhà, đặt lên tủ đầu giường một lon sữa bò cắm ba cành bông giấy đỏ cắt ở nhà tổ.

– Bông giấy dai. – Chị Út nói với Ngàn khi thấy cô nhìn. – Bà nói vậy.

Rồi chị đi ra, khép cửa.

Ông Tường nằm nghiêng đầu giường lên, ống truyền dịch cắm ở mu bàn tay trái. Bên mặt phải của ông xệ xuống thêm một chút so với tuần trước, khóe miệng bên đó không khép kín. Nhưng mắt ông mở, và khi Ngàn kéo ghế ngồi xuống cạnh giường, ông nhìn cô bằng đôi mắt tỉnh táo như hôm ở gốc khế.

– Con nhỏ. – Ông nói. Chữ ra chậm, méo, phải nghe kỹ mới hiểu, nhưng vẫn hiểu được. – Ngồi gần. Tai ông còn tốt. Miệng ông hư.

Ngàn kéo ghế sát vào thành giường.

– Thằng Lễ gửi giấy. – Ông nói. – Tuệ đọc cho ông nghe. Tuệ đọc hết, không bỏ chữ nào. Đọc xong, Tuệ nói: "Ba, con có lỗi."

Ông nhắm mắt lại một giây.

– Tuệ không cho ai vay đồng nào. – Ông nói. – Sổ năm đó Tuệ giữ sạch hơn ông. Tuệ hỏi tiền ở đâu ra, ông nói thật. Tuệ khóc. Ông bảo im, Tuệ im. Ông bảo trừ lương, Tuệ trừ. Ông bảo ra cổng, Tuệ ra. Cái gì Tuệ ký là ông bảo ký. Lễ cũng vậy. Ông bảo cắt chấu, nó cắt.

– Ông.

– Để ông nói. – Ông mở mắt. – Ông nói một lần thôi. Mai ông không chắc còn nói được.

Ngoài cửa sổ, gió thổi qua hàng me tây, mấy chiếc lá nhỏ li ti bay lả tả như mưa vàng.

– Năm chín tám ông năm mươi bảy tuổi. – Ông nói. – Hai mươi hai năm làm tiệm. Bốn chục thợ, ông biết tên vợ con từng đứa. Ngân hàng đòi tiền. Mối hàng đòi tiền. Ông nằm một đêm, ông nghĩ: viên đá đó là của ông, ông mua bằng tiền ông, ông cầm thì có sao. Mười tám tháng chuộc về. Má nó không biết thì má nó không buồn.

Ông thở ra, tiếng thở khò khè như ống bễ lò rèn.

– Ông kêu thằng Lễ ban đêm. Nó cắt chấu. Nó gắn đá lò vô. Nó không làm được móc câu, nó làm tròn. Ông thấy, ông nghĩ không ai để ý. Tới tiệc thọ… – Giọng ông vỡ. – Má nó khóc. Cả trăm khách đứng nhìn. Má nó chỉ anh Toản. Ông đứng sau lưng má nó. Ông định nói. Cháu tin ông không? Ông định nói. Ông há miệng ra rồi.

– Rồi sao ông không nói?

– Ông nghĩ tới ngân hàng. Ông nói ra là ông đem đá đi cầm, ngân hàng biết tiệm hết tiền, ngân hàng đòi hết một lần, tiệm sập. Ông nghĩ tới má nó, ba mươi lăm năm vợ chồng, ông chưa giấu bả cái gì, trừ vàng mười bốn tuổi. – Khóe miệng bên trái của ông nhích lên, một nụ cười méo mó. – Ông nghĩ: để vài tháng. Chuộc về rồi tính. Rồi ông nói anh Toản nghỉ, ông nghĩ nghỉ tạm, rồi tính.

– Rồi ông chuộc về.

– Cuối năm chín chín. Tiệm sống lại. Ông cầm viên đá trong tay, ông đứng trước két một đêm. Lúc đó anh Toản mang tiếng một năm rưỡi rồi. Cả nghề biết. Ông nói ra thì phải nói luôn là ông để người ta mang tiếng một năm rưỡi. – Ông nhìn lên trần. – Càng để lâu càng khó nói, cháu. Mỗi năm thêm một lớp. Như sơn mài. Lớp sau dày hơn lớp trước. Tới lúc ông muốn cạo ra thì nó dày cả tấc.

Ngàn ngồi im. Tay cô đặt trên thành giường, gần bàn tay ông có ống truyền dịch.

– Tháng Mười Một năm hai ngàn lẻ bảy. – Ông nói. – Ông đứng sau cửa sổ phòng ông. Ông thấy anh Toản ở cổng. Anh ấy gầy lắm. Mặc cái áo sơ mi xanh bạc màu. Ông nhìn anh ấy đứng. Ông kêu Tuệ ra nói ông bận. Tuệ vô nói anh ấy chỉ muốn ông nói một câu. Ông quay mặt vô tường.

Ông dừng lại rất lâu. Máy đo nhịp tim bên cạnh giường kêu bíp, bíp, nhanh hơn một chút.

– Ba ngày sau Lộc gọi. Nói anh Toản mất. Cầu Chữ Y. – Ông nói. – Ông không đi đám. Ông không dám đi. Ông ngồi trong xe hơi ở đầu hẻm Bàn Cờ, nhìn người ta khiêng hòm ra. Ông thấy một con nhỏ mười tuổi đi sau hòm, không khóc.

Ngàn nhắm mắt lại.

– Ông giết ba cháu bằng một câu không nói. – Ông Tường nói. – Ông biết. Tiền ông gửi Lộc không trả được cái đó. Ông biết. Ông gửi vì ông không biết làm cái gì khác.

– Còn con? – Ngàn hỏi. Giọng cô khàn tới mức chính cô nghe cũng lạ. – Sao ông kêu anh Duật tới phòng con?

Ông Tường quay đầu, chậm chạp, nhìn thẳng vào cô.

– Tháng Giêng ông bị lần đầu. Nằm viện hai tuần. Ông nằm đó, ông nghĩ ông chết mà không nói thì cái câu đó chết theo ông. Mà ông không nói được. Ông thử rồi. Ông kêu Tuệ vô, định nói với cả nhà, Tuệ vô rồi ông lại nói chuyện khác. – Ông nói. – Ông nghĩ: có một người đo ra được thì ông khỏi phải tự nói. Đo ra rồi, đặt trước mặt ông, ông chỉ cần gật đầu. Ông biết Lộc dạy cháu. Ông biết cháu giỏi. Ông viết tên phòng cháu vô tờ giấy của thằng Duật.

– Ông muốn con làm cái việc ông không dám làm.

– Ừ. – Ông Tường nói. – Tới cái đó cũng là hèn. Ông biết.

Hai người im lặng. Ngoài hành lang có tiếng xe đẩy cơm lạch cạch, tiếng ai đó hỏi giường số mấy. Gió lùa qua cửa sổ, ba cành bông giấy trong lon sữa bò rung nhẹ.

– Thằng Lễ không phải người xấu. – Ông nói. – Nó làm theo lệnh ông. Hai mươi tám năm nó im vì ông. Ông nợ nó. Nhưng bây giờ nó nói láo về Tuệ. Cái đó là lỗi của nó, không phải của ông.

– Ông muốn con làm gì?

– Ông hỏi cháu muốn gì.

Ngàn nhìn ông già nằm trên giường bệnh. Tám mươi bốn tuổi, nửa người không cử động, miệng méo, mắt đục. Người đã để ba cô đứng ở cổng từ chiều tới tối. Người đã ngồi trong xe hơi ở đầu hẻm nhìn cô đi sau hòm ba. Người đã nuôi cô ăn học mười tám năm bằng những tờ phiếu hồng ghi "cho cháu".

Cô đã nghĩ câu trả lời này suốt mấy tháng. Cô tưởng cô sẽ muốn nhiều thứ. Lúc này, cô chỉ thấy một thứ.

– Con muốn ông nói câu đó. – Cô nói. – Câu mà ba con xin. Nói trước mặt người khác. Trước mặt má con.

Ông Tường nhìn cô lâu. Rồi ông gật đầu, một cái gật đầu nhỏ, khó nhọc, vì cổ ông cũng đã cứng.

– Ngày hai mươi tháng Chín. – Ông nói. – Ông còn sống thì ông nói. Ông đứng không được thì ông ngồi. Ông nói không rõ thì cháu đứng cạnh, nói lại từng chữ.

Cô gật đầu.

– Con nhỏ. – Ông gọi khi cô đứng lên. – Cái mặt dây. Viên đá. Cháu biết gắn lại không?

– Dạ, con là giám định viên, ông. Con không phải thợ.

– Thằng Duật là thợ. – Ông nói. – Nó học được móc câu không?

Ngàn đứng ở cửa phòng, tay cầm nắm cửa.

– Con không biết. – Cô nói. – Con chưa thấy ai học được, ngoài ba con.

Duật đợi cô ở cuối hành lang. Anh không hỏi gì. Anh dắt cô đi lên cầu thang bộ, qua hai tầng, đẩy một cánh cửa sắt có biển "Lối thoát hiểm", ra một khoảng sân thượng có mái che nửa, nơi người nhà bệnh nhân hay lên phơi đồ. Mấy sợi dây phơi giăng ngang, treo vài cái khăn, vài bộ đồ bệnh viện sọc xanh.

Thành phố trải ra dưới chân họ, đèn vàng đèn trắng lấm tấm, xa xa là mấy tòa cao ốc có đèn đỏ nhấp nháy trên nóc.

Ngàn kể cho anh nghe. Cô kể hết, không bỏ chữ nào, kể tới chiếc xe hơi đậu ở đầu hẻm Bàn Cờ năm hai ngàn lẻ bảy. Duật đứng nghe, hai tay nắm lan can. Khi cô kể tới câu "Tuệ không cho ai vay đồng nào", anh cúi đầu xuống, và vai anh run lên, rất khẽ, một lần.

– Mẹ anh không có lỗi. – Cô nói.

– Mẹ anh có lỗi. – Duật nói, không ngẩng lên. – Mẹ anh ra cổng. Mẹ anh đứng sau rèm. Nhưng mẹ anh không phải người bày ra. – Anh thở ra một hơi dài. – Anh sợ mấy ngày nay. Anh sợ bản của chú Ba là đúng.

Ngàn đặt tay mình lên bàn tay anh trên lan can. Vết sẹo hình hạt đậu nằm dưới lòng bàn tay cô, hơi gồ lên.

Duật quay lại. Không có mưa dội trên mái tôn lần này. Không có ai gọi từ cầu thang. Chỉ có gió đêm thổi mấy cái khăn trên dây phơi phần phật, và tiếng còi xe cấp cứu đâu đó dưới đường, nhỏ dần.

– Ngàn. – Anh nói.

Lần này cô là người bước tới trước.

Nụ hôn ngắn, vụng, có vị muối của mồ hôi và vị đắng của ly cà phê anh uống lúc chiều. Khi hai người rời nhau ra, Duật áp trán mình vào trán cô, nhắm mắt, và đứng như vậy rất lâu, như người thợ áp tai vào một cái đồng hồ để nghe nó còn chạy không.

Điện thoại trong túi quần anh rung.

Anh không định coi. Nó rung lần nữa. Rồi lần nữa. Anh rút ra, nhìn màn hình, và Ngàn thấy mặt anh đổi màu dưới ánh đèn thành phố.

Anh đưa màn hình cho cô coi. Ba tin nhắn liên tiếp, của Vịnh.

"Anh Duật, em xin lỗi."

"Ba em đưa chuyện cho một tờ báo mạng rồi. Bản tường trình, ảnh tiệc thọ, cả tên chị Ngàn."

"Sáu giờ sáng mai người ta đăng. Em cản không được."

— Hết chương 16 —