Hai bà mẹ

Chương 18: Hai bà mẹ

Ngàn chạy từ Tân Định lên Phú Nhuận bằng xe ôm, giục chú xe ôm vượt ba cái đèn vàng. Duật đã đứng chờ ở cổng nhà tổ. Anh cũng vừa tới, áo còn mùi xưởng.

– Chị Út gọi anh. – Anh nói. – Mẹ em tới lúc ba giờ, một mình, đi xe buýt. Bấm chuông, nói tên, nói muốn gặp ông. Chị Út không dám không cho vô.

Hai người đi qua lối gạch tàu, qua phòng khách có tấm ảnh cái tủ kính, tới hành lang dẫn ra phòng ông Tường. Cửa phòng hé mở. Bên trong có tiếng nói.

Ngàn dừng lại trước cửa. Duật dừng lại sau lưng cô. Không ai đẩy cửa.

Qua khe cửa, cô thấy má ngồi trên một cái ghế nhựa đặt sát giường, lưng thẳng, hai tay đặt trên đùi, áo bà ba màu nâu đã bạc, cái túi vải đặt dưới chân. Ông Tường nằm nghiêng đầu giường lên, nhìn má. Bà Tuệ đứng ở góc phòng, cạnh cái két sắt sơn xanh, hai tay nắm lại trước bụng, giống y hôm ở hầm.

– Tôi đọc báo rồi. – Má nói. Giọng má không lớn, như mọi khi. – Thằng nhỏ phụ việc ở phòng con Ngàn đọc cho tôi nghe. Nó đọc tới đâu nó khóc tới đó.

Ông Tường mấp máy môi. Má đưa tay lên, nhẹ nhàng, như bảo một đứa nhỏ khoan nói.

– Ông để tôi nói trước. Tôi đi xe buýt lên đây, tôi tính đường đi mất bốn mươi phút, tôi tập trên xe. Ông để tôi nói hết.

Ông Tường im.

– Con Ngàn nói ông hứa ngày hai mươi tháng Chín ông nói một câu trước mặt mọi người. Trước mặt tôi. – Má nói. – Tôi lên đây để nói với ông: ông đừng nói vì con Ngàn. Đừng nói vì tôi. Đừng nói vì báo chí, vì khách hàng, vì cái ghế của ai. Ông mà nói vì mấy cái đó thì tôi không cần nghe.

– Chị Diệu… – Ông Tường nói, khó nhọc.

– Anh Toản giữ cái phiếu giao thợ tới chết. – Má nói tiếp. – Ông biết vì sao anh không đem nó ra không? Năm chín tám, anh đem nó ra là có người tin. Phiếu ghi tám phẩy sáu hai, có mẻ. Người ta chỉ cần tìm ra viên có mẻ. Tôi khuyên anh đem ra. Tôi năn nỉ anh đem ra. Anh không chịu.

Má ngưng lại. Ngàn thấy hai bàn tay má trên đùi nắm lại, thả ra, nắm lại.

– Anh nói: "Để ông ấy tự nói. Mình đem giấy ra ép thì ông ấy nói vì sợ, không phải vì biết lỗi. Ông ấy nói vì sợ thì ông ấy không bao giờ hết sợ. Ông ấy tự nói thì ông ấy mới hết." – Má nói. – Anh Toản nói vậy. Tôi giận anh mười năm vì câu đó. Tôi nói anh hiền quá, hiền tới ngu. Bây giờ tôi ngồi đây, tôi mới hiểu anh không hiền. Anh thương ông.

Trong phòng không còn tiếng gì ngoài tiếng quạt trần quay chậm.

Ông Tường nhắm mắt. Từ khóe mắt bên trái của ông, bên mặt còn cử động được, một dòng nước chảy xuống, chậm, theo nếp nhăn, thấm vào gối.

– Sau khi nghỉ ở tiệm, – má nói, – anh Toản không tiệm nào nhận. Anh ra ngồi lề đường gần chợ Bến Thành, trải cái bạt, làm nhẫn bạc bán cho học trò, cho mấy cô bán hàng rong. Nhẫn hai chục ngàn, ba chục ngàn. Cái nào anh cũng làm chấu móc câu. Tôi nói nhẫn rẻ vậy làm chi cho cực, làm chấu tròn cho nhanh. Anh nói: "Để người ta biết tay tôi còn sạch."

Bà Tuệ ở góc phòng đưa tay lên che miệng.

– Ông không cần trả cho tôi cái gì hết. – Má nói. – Tiền ông gửi anh Lộc mười tám năm, tôi tưởng là của hội nghề. Bây giờ tôi biết là của ông, tôi không trả lại được, vì nó thành cái nghề trong tay con Ngàn rồi. Tôi chỉ xin ông một chuyện: ngày đó, ông nói cho đúng. Ông nói vì anh Toản. Vậy thôi.

Má đứng dậy, cầm cái túi vải lên.

– Chị Diệu.

Bà Tuệ bước ra từ góc phòng. Bà đi tới đứng trước mặt má, cách một bước. Hai người đàn bà cùng năm mươi tám tuổi, một người áo bà ba nâu bạc, một người áo lụa xám, đứng nhìn nhau giữa căn phòng có mùi dầu nóng và mùi gỗ lim.

– Người ra cổng năm hai ngàn lẻ bảy là em. – Bà Tuệ nói. – Người trừ lương anh Toản là em. Người đứng sau rèm cửa nhìn anh ấy tới tối là em. Em không xin chị tha. Em chỉ muốn chị nghe em nói ra, một lần, bằng miệng em.

Má nhìn bà Tuệ rất lâu.

– Hồi đó, – má nói, – mỗi lần tôi đem cơm lên tiệm, chị hỏi hôm nay anh Toản ăn món gì. Chị nhớ không?

– Em nhớ.

– Anh Toản về kể, anh nói cô kế toán mới về làm dâu dễ thương. Anh nói cô hay hỏi chuyện thợ, không như mấy bà chủ khác. – Má nói. – Ngày anh bị đuổi, chị khóc lên cuốn sổ lương. Tôi thấy. Tôi nhớ cái đó hai mươi tám năm. Tôi không tha cho chị được, chị Tuệ. Chuyện tha không phải chuyện của tôi. Nhưng tôi biết chị khóc thiệt.

Má cúi đầu chào ông Tường, chào bà Tuệ, rồi quay ra cửa.

Ngàn đứng ngay đó. Hai mẹ con nhìn nhau qua khe cửa hé.

Má không ngạc nhiên. Má chỉ đưa tay ra, sửa lại cổ áo cho cô, như mỗi sáng cô đi làm.

– Đứng nghe lén là không đàng hoàng. – Má nói nhỏ. – Ba con mà biết thì ba con rầy.

Rồi má quay sang Duật. Má nhìn anh từ đầu tới chân, chậm rãi, giống như bà Tư nhìn anh hôm ở xe chè, giống như má nhìn một tấm vải trước khi cắt.

– Cậu là cháu ông Tường.

– Dạ. – Duật cúi đầu. – Con chào cô.

– Cái tay cậu bị phỏng. – Má nói, nhìn xuống ngón trỏ băng keo cá nhân của anh.

– Dạ, con tập làm chấu móc câu. Con làm chưa được.

Má nhìn anh thêm một lúc. Ngàn thấy trong mắt má có một cái gì đó đổi khác, rất khẽ, như một sợi chỉ vừa được xỏ qua lỗ kim.

– Anh Toản tập ba năm. – Má nói. – Cậu tập bao lâu rồi?

– Dạ, ba tuần.

Má gật đầu, không nói gì thêm. Má đi ra lối gạch tàu, đi qua hai cây xoài, mở cánh cổng nhỏ. Ngàn chạy theo đưa má ra đường. Ở cổng, má dừng lại, đặt bàn tay lên song sắt sơn xanh rêu, đứng như vậy một lúc. Rồi má đi ra trạm xe buýt, không cho cô đưa về.

Tối đó Ngàn ở lại nhà tổ ăn cơm với Duật và chị Út dưới bếp. Bà Tuệ ở trong phòng ông, không ra. Hai người ăn trong im lặng, nghe tiếng mưa đầu tối lộp độp trên mái hiên.

Gần chín giờ, có tiếng xe máy ngoài cổng. Chị Út ra mở. Vịnh đi vào, không tóc vuốt keo, không áo hoa, áo thun đen, quần jean, mặt hốc hác như ba ngày chưa ngủ.

Anh ta đứng ở cửa bếp, nhìn Duật, nhìn Ngàn.

– Em ngồi được không anh?

Duật kéo cái ghế bên cạnh ra. Vịnh ngồi xuống. Chị Út đặt trước mặt anh ta một chén cơm, anh ta không cầm đũa.

– Tấm ảnh trên bàn chị Ngàn, – Vịnh nói, nhìn xuống chén cơm, – là ba em sai em đi lấy. Ba em biết chị là ai từ lâu rồi. Ba em sai em mời chị cà phê, dò chị, rồi lật ảnh. Em làm. Từ nhỏ ba em sai gì em làm nấy.

– Tôi biết. – Ngàn nói.

– Chị biết. – Vịnh cười khổ. – Ai cũng biết. Chỉ có em là không biết em đang làm cái gì. – Anh ta ngẩng lên nhìn Duật. – Bài báo em cản không được. Em nói với ba em là em không làm nữa. Ba em đuổi em ra khỏi nhà. Em ngủ ở cửa hàng Đà Nẵng ba đêm rồi mới bay vô.

Duật đặt đũa xuống.

– Sao em tới đây?

– Vì em có chuyện phải nói, mà em không muốn nói qua điện thoại như lần trước. – Vịnh nói. – Sáng hai mươi tháng Chín, tám giờ, ba em triệu tập hội đồng gia tộc họp ở phòng họp tầng bảy trụ sở, trước khi về nhà tổ đọc di chúc. Ba em đã gọi cô Út dưới Cần Thơ. Ba em nói với cô Út là ông không còn minh mẫn, đột quỵ hai lần, nói không ra chữ, cái gì ông nói ngày hôm đó cũng là do người khác dựng. Ba em xin cô Út ủy quyền phiếu. Cô Út chưa trả lời.

– Ông nói lúc mười giờ. – Duật nói.

– Ba em biết. – Vịnh nói. – Ba em muốn bầu xong trước mười giờ. Có chủ tịch mới rồi thì ông nói gì cũng chỉ là chuyện của một ông già.

Anh ta đứng dậy, chén cơm vẫn còn nguyên.

– Em có một phiếu. – Vịnh nói. – Em không bỏ cho ba em. Em chưa biết em bỏ cho ai. Nhưng em không bỏ cho ba em.

Anh ta cúi đầu chào, đi ra. Tiếng xe máy rồ lên ngoài cổng rồi nhỏ dần.

Ngàn nhìn Duật. Anh đang nhìn ra mái hiên, nơi mưa nhỏ giọt đều đều từ máng xối.

Anh đứng dậy, đi vào phòng ông nội. Ngàn đi theo, đứng ở cửa.

Bà Tuệ đang ngồi ở cái ghế nhựa má ngồi lúc chiều, cầm muỗng đút cháo cho ông. Duật kể lại lời Vịnh, ngắn, không thêm bớt. Bà Tuệ đặt chén cháo xuống.

Ông Tường nghe xong, nằm im một lúc. Rồi ông giơ bàn tay trái lên, ngoắc Duật lại gần.

– Tám giờ. – Ông nói, chữ méo mà rõ. – Tao tới.

– Nội, bác sĩ dặn không được ra khỏi nhà…

– Bác sĩ không phải người nợ anh Toản. – Ông nói. – Tao nợ.

Bà Tuệ nhìn cha chồng, rồi nhìn con trai, rồi gật đầu. Bà cầm điện thoại lên, gọi cho Diệp Anh, giọng lại sắc và gọn như người ngồi bàn sổ sách ba mươi năm:

– Diệp Anh, con lên kho lưu trữ, lấy hết sổ quỹ năm chín bảy, chín tám, chín chín. Mấy cuốn bìa xanh, bác ghi tay. Đem đi kiểm toán độc lập trong tuần này. Ai cho ai vay đồng nào, sổ ghi hết. Bác muốn có một tờ giấy chú Ba không cãi được.

Bà cúp máy. Ngàn đứng ở cửa, nhìn người đàn bà đó, và lần đầu tiên cô hiểu vì sao Diệp Anh nói câu "tôi giúp hồ sơ của tôi" với giọng y hệt.

Duật quay lại nhìn cô.

– Còn chín ngày. – Anh nói.

— Hết chương 18 —