Hội đồng gia tộc

Chương 13: Hội đồng gia tộc

Giấy mời in trên giấy ngà, chữ dập nổi, giống y tấm danh thiếp tháng Tư. "Kính mời cô Đinh Thục Ngàn đến dự phiên họp bất thường của Hội đồng gia tộc họ Âu, chín giờ sáng thứ Bảy, ngày một tháng Tám, tại nhà tổ, với tư cách người làm chứng." Dưới cùng là chữ ký của Âu Bá Lễ.

– Đừng đi. – Má nói.

– Con không đi thì chú Ba nói gì cũng được, má. Con đi thì ít nhất chú phải nói trước mặt con.

Má nhìn cô một hồi lâu, rồi lấy cái áo dài màu xanh lam má may cho cô hồi ra trường, ủi phẳng, treo lên móc cửa.

– Mặc cái này. – Má nói. – Ba con nói người nhà mình vô nhà người ta thì phải mặc cho đàng hoàng. Để người ta khỏi coi thường cái mình định nói.

Phòng khách nhà tổ được kê lại thành phòng họp. Bộ bàn ghế cẩm lai dồn vào góc, thay bằng một cái bàn dài trải khăn xanh, hai hàng ghế. Tấm ảnh trắng đen cái tủ kính năm bảy sáu vẫn treo trên tường, ngay sau lưng ghế chủ tọa.

Ngàn được xếp ngồi ở một cái ghế riêng, kê sát tường bên phải, như ghế của nhân chứng trong phiên tòa. Từ chỗ đó cô thấy hết mọi người.

Ông Tường ngồi đầu bàn trên xe lăn. Hôm nay ông mặc áo sơ mi trắng cài tới cổ, tóc chải gọn, nhưng da mặt ông xám hơn hôm ở vườn, môi tái. Chị Út đứng sau lưng ông, tay cầm bình nước và hộp thuốc.

Bên phải ông là nhánh trưởng: bà Tuệ, Duật. Bên trái là nhánh thứ: ông Lễ, thím Ba, Vịnh. Cuối bàn là một người đàn bà năm mươi mấy tuổi, tóc uốn, đeo kính, mà Ngàn chưa gặp bao giờ. Duật đã kể: cô Út Hân, con gái út của ông, lấy chồng dưới Cần Thơ, giữ ba cửa hàng ở đó, cổ phần ít nhưng là phiếu thứ bảy. Phiếu quyết định.

Diệp Anh ngồi ở một bàn nhỏ cạnh cửa sổ, trước mặt là máy tính và một chồng hồ sơ, như thư ký phiên tòa.

– Tôi đi thẳng vào việc. – Ông Lễ mở đầu, đứng lên, hai tay chống xuống bàn. – Tôi triệu tập phiên họp này vì một chuyện mà cả nhà mình phải biết trước ngày hai mươi tháng Chín.

Ông kể. Ông kể gọn, rõ, như đã tập nhiều lần. Năm chín tám, viên Hạt Lựu bị tráo, thợ cả Toản bị đuổi. Nhà mình hai mươi tám năm tin là ông Toản lấy. Vậy mà tháng Sáu năm nay, viên Hạt Lựu thật được tìm thấy. Ở đâu? Trong két sắt riêng của ba. Có kết quả phòng thử nghiệm Hà Nội xác nhận, có giám định viên ngồi đây làm chứng.

Cô Út Hân tháo kính ra. Thím Ba đưa tay lên che miệng. Hai người không biết chuyện, Ngàn thấy, chỉ có hai người đó.

– Ba giữ viên đá thật hai mươi mấy năm. – Ông Lễ nói. – Ba để một người thợ mang tiếng ăn cắp tới lúc chết. Ba không nói với ai. Kể cả má, lúc má còn sống. Tôi không biết vì sao ba làm vậy. Nhưng tôi biết một người làm chuyện như vậy thì không thể là người quyết định ai ngồi ghế chủ tịch, ai được bao nhiêu cổ phần.

Ông quay sang cô Út Hân.

– Em Út, anh đề nghị hai chuyện. Một: từ nay tới ngày hai mươi tháng Chín, hội đồng gia tộc tạm ngưng mọi quyết định của ba về chia tài sản và di chúc, giao cho một người quyền chủ tịch điều hành. Hai: thằng Duật không được bỏ phiếu trong chuyện này, vì nó có quan hệ với người có lợi ích đối nghịch.

Ông nhìn về phía Ngàn. Cả phòng nhìn theo.

Duật không nhúc nhích. Bà Tuệ ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đùi, mắt nhìn tấm ảnh cái tủ kính sau lưng ông Tường.

– Mời cô Ngàn. – Ông Lễ nói. – Cô là giám định viên. Cô nói cho cả nhà nghe cô thấy gì.

Ngàn đứng dậy. Cái áo dài màu xanh lam má ủi phẳng, cô cảm thấy từng đường may của má trên vai mình.

Cô biết ông Lễ muốn cô nói câu gì. "Ông già đưa con coi, ông già biết hết." Một câu đó, và nhánh thứ sẽ có cái ghế, và ba cô sẽ được ông Lễ đứng ra minh oan trước cả họ. Một câu.

– Dạ. – Cô nói. – Viên đá trong két của ông là viên Hạt Lựu thật. Hồng ngọc thiên nhiên Lục Yên, tám phẩy sáu hai carat, không xử lý nhiệt, có một vết mẻ nhỏ trên gờ ở vị trí bảy giờ. Nó khớp với phiếu giao thợ do chính tay ba con ghi ngày mười bốn tháng Ba năm chín tám. Con đo. Thầy con đo. Phòng thử nghiệm ở Hà Nội đo.

– Và ba tôi đưa cô coi. – Ông Lễ nói.

– Dạ, ông đưa con coi.

– Ba tôi biết hết.

– Con không biết ông biết gì. – Ngàn nói. – Con biết viên đá ở đâu. Con không biết nó tới đó bằng cách nào, ai đưa nó vô, ai tráo nó ra. Con là giám định viên. Con chỉ nói điều con đo được. Điều con không đo được thì con không nói.

Ông Lễ đỏ mặt.

– Cô đứng đó nói vậy là cô bênh ông già! Ông già nuôi cô ăn học, cô tưởng tôi không biết hả?

Phòng khách im phăng phắc.

Ngàn nhìn ông Lễ. Cô thấy ông biết, đã biết từ lâu. Cô thấy bà Tuệ nhắm mắt lại. Cô thấy cô Út Hân quay qua nhìn ông Tường với vẻ mặt của người không còn nhận ra cha mình.

– Dạ, ông nuôi con ăn học. Con mới biết hồi tháng trước. – Ngàn nói. Giọng cô run một chút, rồi vững lại. – Chú Ba biết từ hồi nào? Chú biết viên đá thật nằm trong két ông từ hồi nào? Chú biết ba con bị oan từ hồi nào? Hai mươi tám năm nay chú biết mà chú không nói, bây giờ chú nói để làm gì?

Ông Lễ mở miệng. Rồi đóng lại.

– Con xin phép ngồi.

Cô ngồi xuống. Tay cô run trên đùi. Ở phía bên kia phòng, Duật nhìn cô, và trong cái nhìn của anh có một điều mà cô chưa từng thấy ở ai trong nhà này: tự hào.

– Con xin nói một câu về thủ tục. – Diệp Anh lên tiếng từ bàn nhỏ cạnh cửa sổ. Giọng cô ta không lớn, nhưng rõ như tiếng gõ búa. – Chú Ba đề nghị hai chuyện. Con nói về chuyện thứ nhất trước.

Ông Lễ quay lại nhìn cô ta, như không tin.

– Di chúc là quyền của người lập di chúc. – Diệp Anh nói. – Ông còn minh mẫn thì ông lập, sửa, hủy di chúc tùy ông. Không có hội đồng gia tộc nào, không có cuộc biểu quyết nào trong nhà mình, có quyền tạm ngưng chuyện đó. Nếu chú cho rằng ông không còn minh mẫn thì chú phải yêu cầu giám định sức khỏe tâm thần theo đúng thủ tục, có bác sĩ, có kết luận. Không phải biểu quyết trong phòng khách.

– Cô là người làm công…

– Dạ, con là người làm công. Nên con mới phải nói đúng. – Diệp Anh mở một tập hồ sơ. – Chuyện thứ hai: ghế chủ tịch công ty do đại hội đồng cổ đông bầu theo điều lệ, không phải hội đồng gia tộc. Hội đồng gia tộc là chỗ nhà mình thống nhất ý kiến trước khi đi bầu. Chú muốn anh Duật không bỏ phiếu ở đây thì cũng được, nhưng phiếu này không có giá trị pháp lý gì với công ty. Con ghi biên bản để sau này không ai hiểu lầm.

Cô Út Hân bật cười, một tiếng cười ngắn và khô.

– Con nhỏ này giỏi. – Bà nói với không ai cụ thể. – Anh Ba, ngồi xuống đi.

Ông Lễ không ngồi.

– Được. – Ông nói. – Không biểu quyết. Vậy thì nói chuyện. Ba. – Ông quay về phía đầu bàn. – Ba nói đi. Viên đá đó ở đâu ra trong két ba?

Ông Tường từ đầu buổi chưa nói một câu nào. Ông ngồi im trên xe lăn, hai tay đặt trên mền, ngón cái miết đi miết lại một nếp nhăn. Bây giờ ông ngẩng lên.

– Viên đá đó là ba giữ. – Ông nói. Giọng méo, chậm, mỗi chữ như phải đẩy qua một cánh cửa nặng. – Ba giữ nó từ cuối năm chín chín. Ba không nói vì sao. Ba sẽ nói vào ngày hai mươi tháng Chín.

– Ba không nói thì để con nói. – Ông Lễ nói.

Bà Tuệ mở mắt. Duật đứng phắt dậy. Cô Út Hân quay ngoắt sang anh trai mình.

– Lễ. – Ông Tường nói.

– Hai mươi tám năm con im rồi ba. – Ông Lễ nói, giọng vỡ ra. Ngàn nhận ra, lần đầu tiên, trong cơn giận của ông có một cái gì đó giống như đau. – Hai mươi tám năm ba gọi con là thằng Ba, thằng thợ, thằng kẹp kìm như kẹp đinh. Hai mươi tám năm anh Hai làm chủ, rồi tới con anh Hai làm chủ. Con im đủ rồi. Ba không nói thì con…

Ông Tường chống hai tay lên thành xe lăn. Ông đứng dậy.

Ông đứng dậy được. Ngàn thấy chị Út hốt hoảng đưa tay ra đỡ không kịp. Ông đứng thẳng lên khỏi xe lăn, lần đầu tiên từ ngày cô quen ông, cao hơn cô tưởng, hai bàn tay đồi mồi bấu chặt mép bàn khăn xanh.

– Lễ. – Ông nói lần nữa. Giọng ông bây giờ rõ, không méo. – Con ngồi xuống.

Rồi đầu gối ông khuỵu xuống.

Mọi thứ xảy ra cùng lúc. Chị Út la lên. Ly nước trên bàn đổ, nước chảy loang trên khăn xanh. Duật lao tới. Ông Lễ đứng chết sững, hai tay buông thõng. Bà Tuệ đứng dậy, cái ghế ngã ra sau. Diệp Anh đã cầm điện thoại bấm số cấp cứu, giọng vẫn bình tĩnh tới lạ lùng: "Một người tám mươi bốn tuổi, có tiền sử đột quỵ, vừa ngã…"

Ngàn đứng sát tường, không nhúc nhích được.

Duật đỡ đầu ông nội trên đùi mình, trên nền gạch bông hoa văn xanh. Một bên mặt ông xệ xuống. Môi ông mấp máy.

Ngàn đi tới, quỳ xuống bên cạnh, cúi sát xuống. Cô nghe được ông nói, rất nhỏ, chữ được chữ mất, như tiếng một cái máy hết dây cót:

– Lễ… không phải… lỗi Lễ…

— Hết chương 13 —