Ca hai giờ sáng

Chương 7: Ca hai giờ sáng

Nhà chị Mơ ở cuối một ngách nhỏ phía sau đình, cách ngõ Cây Gạo chưa đến năm trăm mét. Căn nhà cấp bốn mái ngói, sân lát gạch đỏ, một giàn mướp đắng xanh rì che nửa sân. Tôi đến lúc chín giờ sáng thứ Bảy, đi cùng bà Đoái. Bà đi trước, chống cái ô đen thay gậy.

Chị Mơ đang phơi quần áo. Thấy mẹ chồng dẫn tôi vào, chị đứng sững, cái mắc áo trên tay rơi xuống chậu.

– Mẹ...

– Mày mời cô Bông vào nhà. – Bà Đoái nói. – Pha ấm nước.

Trong nhà tối và mát. Gian ngoài kê một bộ bàn ghế gỗ cũ, một bàn thờ, một cái ti vi. Gian trong buông rèm hoa. Qua khe rèm tôi thấy một người đàn ông nằm trên giường, gầy rộc, cánh tay trái quấn băng ở chỗ khuỷu. Anh Thơm, con trai bà Đoái. Tôi nhớ ra mẹ có kể: anh bị suy thận, hai năm nay tuần nào cũng lên viện tỉnh chạy thận ba buổi.

Chị Mơ pha trà, tay run làm nước sóng ra mặt bàn. Chị bốn mươi sáu tuổi, người thấp, tóc buộc gọn, hai bàn tay rất sạch, móng cắt sát. Bàn tay của người gói bánh.

Tôi không vòng vo. Tôi đặt viên bánh góc tai mèo lên bàn.

– Chị gói cái này phải không chị?

Chị Mơ nhìn viên bánh, nhìn mẹ chồng, rồi cúi gằm xuống. Bà Đoái ngồi cạnh, không nói gì, nhưng tay bà đặt lên đầu gối con dâu.

– Chị không biết là sai. – Chị Mơ nói, rất khẽ. – Ban đầu chị không biết. Có người đến hỏi, bảo nhà máy Hoa Gạo đang thiếu người gói tay cho dòng hàng cao cấp, gói ở nhà, trả hai trăm rưỡi một viên. Chị gói được hai nghìn viên một đêm là năm trăm nghìn. Anh Thơm mỗi tháng thuốc với tiền đi lại hết tám triệu. Chị nhận luôn.

– Người ấy là ai?

– Chị không biết tên. Người ta gọi là ông Sẻ. Năm mươi mấy tuổi, đội mũ lưỡi trai, lái cái xe tải nhỏ màu xanh. Bốn, năm giờ sáng ông ấy mang khay bánh đến, với một chồng hộp in sẵn, giấy thiếc cắt sẵn. Đêm hôm sau ông ấy đến lấy hàng gói xong, đưa khay mới. Trả tiền mặt, mỗi tuần một lần.

– Chị có hỏi bánh từ đâu ra không?

– Chị có hỏi. Ông ấy bảo hàng nhà máy, ông chủ cho phép, cứ gói đúng kiểu lò cũ là được, gói kiểu tai mèo thì khách thích. Chị nghĩ... – Chị ngừng lại, nhìn mẹ chồng. – Chị nghĩ nhà máy là của anh Trụ, anh Trụ là con ông Lục, thì là hàng nhà mình. Chị không nghĩ là hàng giả. Đến lúc mẹ cầm viên bánh về hỏi chị, chị mới sợ.

Bà Đoái nói, giọng khàn:

– Tao dạy mày gói là để mày gói cho lò, không phải gói cho ai muốn gói cũng được.

Chị Mơ bật khóc, không thành tiếng, chỉ có hai vai rung lên. Trong buồng, anh Thơm trở mình, ho khan.

Tôi ngồi im một lúc. Tôi không thấy giận chị Mơ. Tôi thấy giận một ai đó khác, một ai đó đã biết nhà bà Đoái túng, đã biết chị Mơ có đôi tay học từ lò Hoa Gạo, đã biết gói kiểu tai mèo thì khách tin.

– Đêm nay ông Sẻ có đến không chị? – Tôi hỏi.

– Không. Cuối tuần ông ấy không qua chỗ chị. Thứ Hai mới đến.

– Chị đừng nói với ông ấy là em đã đến đây.

Chị gật đầu, lau mắt bằng vạt áo.

Lúc ra về, chị Mơ đưa cho tôi một chiếc hộp giấy vàng gấp phẳng, loại hộp ông Sẻ mang đến. Tôi xem dưới nắng. Hộp in đẹp, bìa cứng, màu đỏ của cây hoa gạo đúng tông, chữ thư pháp sắc nét. Nếu không đặt cạnh hộp thật, tôi không phân biệt được. Dưới đáy hộp có một ô trắng để trống, chỗ để in số lô.

Tối hôm ấy, tôi gọi Khoa.

– Cô muốn vào nhà máy lúc hai giờ sáng. – Tôi nói.

Đầu dây bên kia im đến mức tôi tưởng mất sóng.

– Cô Út. – Nó nói cuối cùng. – Nếu ở đấy có cái mà cô nghĩ là có, thì cô định làm gì?

– Cô chưa biết. Nhưng cô cần biết trước đã.

– Thẻ từ của con mở được mọi cửa trong nhà máy. – Nó nói. – Con là người cài hệ thống. Con sẽ đi với cô. Nhưng con lái xe. Cô không được đi một mình.

Khoa đến đón tôi ở đầu ngõ lúc một giờ sáng, dưới gốc cây gạo. Nó mặc áo khoác đen, đội mũ bảo hiểm nửa đầu, và vẫn đeo cái máy ảnh nhỏ trước ngực như mọi khi.

– Đi làm việc này mà con vẫn mang máy ảnh à? – Tôi hỏi.

– Con không đi đâu mà không mang. – Nó nói. – Thói quen.

Đường đêm vắng. Xe chạy qua những dãy nhà đã tắt đèn, qua cái chợ đêm đã dọn, chỉ còn mấy con chó nằm co dưới mái tôn. Gió đêm tháng Bảy vẫn ấm, phả vào mặt mùi hoa ngọc lan từ sân nhà ai đó. Tôi ngồi sau, hỏi nó về cái máy ảnh.

– Ông cho con. – Nó nói, nói to cho át tiếng gió. – Năm con mười lăm tuổi. Máy cũ, ông mua lại của một ông thợ ảnh ở phố Hàng Sắt. Ông bảo: "Chụp cái lò đi. Mai kia không còn thì mày còn ảnh." Con chụp suốt. Ông sao đậu, bà gói bánh, bà Đoái cắt giấy, cái chảo, cái chum, cây gạo tháng Ba. Con có mấy nghìn tấm. Con còn định học nhiếp ảnh.

– Sao không học?

– Bố con bảo chụp ảnh không nuôi được ai. – Nó nói. – Bố bảo học kinh tế, về giúp bố. Con học kinh tế.

Xe dừng ở đèn đỏ, giữa ngã tư không một bóng người. Đèn đỏ đếm ngược sáu mươi giây. Khoa vẫn dừng, chân chống xuống đường.

– Cô Út. – Nó nói, không quay lại. – Ông có bao giờ nói chuyện với cô về bố con không?

– Cô với ông không nói chuyện với nhau mười bốn năm. – Tôi nói. – Con biết mà.

– Con biết. – Nó nói. – Con hỏi vì ông cũng không nói chuyện với bố con. Ông chỉ nói chuyện với con. Ông hỏi con bố dạo này thế nào, ăn có được không, có ngủ được không. Con kể. Ông nghe. Rồi ông bảo con đừng nói với bố là ông hỏi. Lúc nào cũng thế. Bốn năm con làm cái người đưa tin mà không ai được biết là có tin.

Đèn chuyển xanh. Khoa vặn ga.

Một giờ rưỡi sáng Chủ nhật, Khoa đỗ xe máy dưới một gốc bạch đàn ở con đường đất chạy dọc tường rào phía sau nhà máy. Trời không trăng. Ếch nhái kêu inh ỏi ngoài ruộng. Mùi bùn, mùi rơm ẩm, mùi khói than từ đâu đó. Bên kia tường rào, nhà máy tối om, chỉ có ngọn đèn ở chòi bảo vệ cổng chính.

Rồi Khoa chỉ tay. Ở góc sau cùng của khu đất có một dãy nhà xưởng nhỏ hơn, mái thấp. Xưởng B. Từ những khe thông gió sát mái, ánh đèn vàng hắt ra thành những vệt dài trên nền trời đen.

– Xưởng B đang bảo trì. – Khoa nói, giọng khô khốc. – Từ mùa thu năm ngoái. Đấy là cái bố con nói với con. Con chưa vào đấy lần nào kể từ đó. Thẻ con vẫn mở được, nhưng con không có lý do gì để vào.

Chúng tôi đi dọc tường rào đến cổng phụ. Cổng khoá ngoài, nhưng cánh cổng nhỏ dành cho người đi bộ thì chỉ cài then. Khoa lách vào, mở then cho tôi. Ngay trong sân sau, chỗ hôm trước tôi thấy người ta bê khay, chiếc xe tải nhỏ màu xanh dương đang đỗ, đầu xe quay ra cổng, thùng xe mở.

Cửa hông xưởng B có đầu đọc thẻ. Khoa áp thẻ lên. Đèn chuyển xanh, tách một tiếng nhỏ, cửa mở hé.

Tiếng máy ập vào tai. Không ồn như xưởng chính, nhưng đều và nặng. Mùi đậu rang công nghiệp, mùi mỡ thực vật hơi ngái, nóng.

Chúng tôi đứng khuất sau một chồng thùng các tông ở cửa. Xưởng B chỉ rộng bằng một phần tư xưởng chính. Ở giữa là một dây chuyền cũ, máy móc sơn xanh đã tróc, tôi nhận ra đó là dây chuyền đầu tiên của nhà máy, năm khánh thành tôi đã đứng xem nó chạy những mẻ đầu tiên. Tám công nhân, không đồng phục, không mũ trùm tóc, đứng dọc dây chuyền. Một người đổ bột đậu từ bao vào máy trộn, bao bột đậu nghiền sẵn, không phải đậu nguyên hạt. Một người múc mỡ thực vật từ thùng nhựa trắng. Máy rây chỉ chạy một tầng. Máy ép dập xuống, hai mươi tư viên một lần, khuôn thép, hoa gạo năm cánh đều đặn. Ở cuối dây chuyền không có máy gói. Hai người đàn ông xếp bánh trần lên những khay nhựa, chồng khay lên xe đẩy, đẩy ra phía cửa sau, nơi chiếc xe tải xanh đang chờ.

Trên mỗi khay có dán một mẩu giấy nhỏ in phun: số lô, ngày, giờ. Và chữ C3.

Tôi rút điện thoại ra, chụp. Tay tôi run, ảnh đầu tiên nhoè. Tôi chụp lại. Bên cạnh tôi, Khoa cũng đang giơ điện thoại lên, nhưng nó không chụp ảnh. Nó đang quay video. Mặt nó trắng bệch dưới ánh đèn hắt từ trong xưởng.

Ở đầu dây chuyền, cạnh máy trộn, có một người đàn ông đứng quay lưng về phía chúng tôi. Người ấy mặc áo ba lỗ trắng ướt đẫm mồ hôi, quần âu xắn ống, tay cầm một cái đèn pin nhỏ soi vào trong cối trộn. Dáng người cao, lưng hơi gù, cổ dài. Người ấy thò tay vào cối trộn, bốc một nắm bột, bóp lại trong lòng bàn tay, mở ra, nhìn. Rồi lắc đầu, nói to với người công nhân đứng máy:

– Thêm mỡ. Khô quá, ép ra vỡ góc hết.

Tôi biết giọng ấy. Tôi đã ngủ gục trên lưng người có giọng ấy năm tôi lên năm.

Bên cạnh tôi, Khoa hạ điện thoại xuống. Nó không quay nữa. Nó đứng im, môi mấp máy một chữ không thành tiếng. Bố.

Chiếc xe đẩy chất khay va vào chồng thùng các tông chúng tôi đang nấp. Chồng thùng đổ ụp xuống sàn xi măng.

Cả xưởng B ngừng tay. Người đàn ông mặc áo ba lỗ quay lại, đèn pin trên tay soi thẳng vào cửa hông.

Ánh đèn dừng trên mặt tôi, rồi chuyển sang mặt con trai anh.

— Hết chương 7 —