Chị hai đứng chảo

Chương 15: Chị hai đứng chảo

– Mẹ gọi chị. – Tôi nói vào điện thoại. – Ba giờ sáng mai chị xuống lò.

Đầu dây im một hồi. Tôi nghe tiếng ti vi ở phòng khách nhà chị, tiếng một chương trình ca nhạc, tiếng vỗ tay.

– Mẹ gọi hay mày gọi?

– Mẹ gọi. – Tôi nói. Đó là sự thật. Tôi chỉ là người bấm số.

– Ba giờ sáng thì xuống làm gì?

– Mẹ bảo chị xuống thì chị biết.

Chị cúp máy không chào. Tôi không biết chị có đến không.

Ba giờ kém năm phút sáng thứ Bảy, có tiếng xe máy dừng ở đầu ngõ. Chị Thắm đi bộ vào, mặc bộ đồ ngủ dài tay in hoa, khoác thêm cái áo gió, tóc buộc vội. Chị đứng ở cửa lò, nhìn vào. Mẹ ngồi trên ghế đẩu kê sát cửa sổ cho xa khói, mắt phải đã sáng, mắt trái vẫn mờ. Anh Trụ đứng chảo trái. Tôi đứng chảo phải. Và ở đầu bàn gói, chỗ của bà Đoái, chị Mơ đang ngồi, trước mặt là một khay bánh trần và một xấp giấy thiếc. Tôi đã xin chị đến sớm hai tiếng.

– Vào đi con. – Mẹ nói.

Chị Thắm bước vào. Chị nhìn anh Trụ, anh Trụ không ngẩng lên. Chị nhìn tôi, tôi gật đầu. Chị nhìn chị Mơ.

– Chị Mơ. – Chị Thắm nói. – Chị gói cho lò từ bao giờ thế?

– Em mới vào tuần trước chị ạ. – Chị Mơ nói. Rồi chị đứng dậy, lấy trong túi vải ra một hộp giấy vàng gói tay góc tai mèo, đặt lên bàn gói trước mặt chị Thắm. – Trước đấy em gói cái này. Ba tháng. Ở nhà.

Chị Thắm cầm hộp lên. Chị lật đi lật lại. Chị bóc một viên. Chị nhìn cái tai giấy, rồi nhìn chị Mơ, rồi nhìn mẹ.

– Cái này bán ở đâu? – Chị hỏi, giọng đã khác.

– Bến xe phía tây, với mấy trạm dừng chân đầu cầu. – Tôi nói. – Ba mươi lăm nghìn một hộp. Bán cho khách Hà Nội, bảo là hàng lò gói tay.

– Ba mươi lăm nghìn. – Chị Thắm nhắc lại.

Chị bóc giấy thiếc, đặt viên bánh lên lưỡi. Chị đứng im. Tôi đếm thầm. Mười. Mười lăm. Hai mươi. Chị nhổ viên bánh ra lòng bàn tay, nhìn nó.

– Mỡ thực vật. – Chị nói. – Bột rây một lần.

Ba mươi lăm năm đứng quầy. Chị không cần ai nói cho chị biết.

– Chị bán bánh lò năm mươi lăm nghìn. – Tôi nói. – Cùng một cái hộp, cùng cái tai mèo, rẻ hơn hai mươi nghìn, bán ở chỗ người ta đi qua trước khi đến chợ Con. Khách quen của chị đi xe khách từ Hà Nội về, dừng ở trạm đầu cầu, thấy hộp gói tay giá rẻ hơn, mua luôn ở đấy. Về nhà ăn thấy không ra gì, lần sau người ta không đến quầy chị nữa. Người ta bảo Hoa Gạo xuống cấp.

– Ai làm? – Chị Thắm hỏi.

Không ai trả lời. Chị Mơ cúi đầu. Anh Trụ đảo chảo, lưng quay về phía chị.

– Ai làm? – Chị hỏi lại, to hơn. – Anh Trụ, khay này là khay nhà máy anh phải không? Mày bảo đi, Bông.

– Khay nhà máy anh. – Anh Trụ nói, vẫn không quay lại. – Ca đêm. Anh bán khay cho đại lý. Lỗi của anh.

– Đại lý nào?

Anh Trụ bắc chảo. Đậu đổ ra nong ào ào, lấp đi mất mấy giây im lặng.

Mẹ đứng dậy khỏi ghế đẩu. Mẹ đi lại chỗ chảo của anh Trụ, cầm đôi đũa cả trên tay anh, rồi đưa nó cho chị Thắm.

– Đứng chảo. – Mẹ nói.

Chị Thắm nhìn đôi đũa, nhìn mẹ, như không hiểu.

– Mẹ...

– Năm mười lăm tuổi mày xin đứng chảo, bố mày không cho. – Mẹ nói. – Bây giờ tao cho. Đứng đi.

Anh Trụ đổ mẻ đậu mới vào chảo, rồi lùi ra. Chị Thắm cầm đôi đũa cả. Chị cầm sai: hai tay đặt sát nhau ở giữa thân đũa, như cầm cái chổi. Mẹ đứng sau lưng chị, đặt tay lên tay chị, kéo tay trái lên gần đầu đũa, đẩy tay phải xuống.

– Tay trái giữ. Tay phải đẩy. Đi sát đáy chảo. Đừng nhìn. Nghe.

Chị Thắm đảo. Vụng về. Đậu văng ra khỏi chảo mấy hạt. Mồ hôi lấm tấm trên trán chị ngay phút đầu. Nhưng chị đảo.

Chị Mơ ngồi xuống bàn gói, gói tiếp. Anh Trụ sang đứng cạnh tôi ở chảo phải. Trong lò chỉ còn tiếng đậu, tiếng than, tiếng giấy thiếc sột soạt dưới tay chị Mơ.

Được hai mươi phút, chị Thắm nói, mắt vẫn nhìn vào chảo, giọng rất nhỏ:

– Anh Lương phải không?

Không ai trả lời. Không ai cần trả lời.

Chị đảo tiếp. Tay chị run, nhưng đũa vẫn đi sát đáy chảo. Tiếng đậu chuyển từ lép bép sang rì rào. Mẹ vỗ nhẹ vào vai chị một cái. Chị vặn nhỏ cửa gió. Đúng lúc.

Chị bắc mẻ đậu đầu tiên trong đời lúc ba giờ năm mươi tám phút sáng, năm mươi tuổi. Đậu đổ ra nong vàng đều, không một hạt cháy. Mẹ bốc một nắm, bóp vụn, đưa lên mũi.

– Được. – Mẹ nói.

Chị Thắm đứng nhìn cái nong đậu. Rồi chị ngồi thụp xuống cái ghế đẩu của mẹ, hai tay ôm mặt, khóc. Khóc không thành tiếng, chỉ có hai vai rung lên, như chị Mơ hôm tôi đến nhà chị. Không ai đến dỗ. Mẹ đứng cạnh, một tay đặt trên đầu chị, như ngày chị còn bé.

Năm giờ, khi bà Đoái sang, chị Thắm đã đi. Chị không nói chị đi đâu.

Chín giờ sáng, chị Thanh gọi cho tôi. Công an đã mời anh Quách Văn Lương lên làm việc. Ông Sẻ đã khai. Chị không nói gì thêm, chỉ bảo tôi chuẩn bị, có thể công an sẽ cần lấy lời khai của chị Mơ và của giám đốc nhà máy.

Trưa hôm ấy, lúc lò nghỉ, Khoa đến. Nó mang theo một cái hộp bánh quy bằng thiếc đã gỉ mép, đặt lên bàn gói trước mặt bố nó.

– Con tìm thấy trong tủ của ông. – Nó nói. – Hôm dọn đồ sau đám, bà bảo con cầm về giữ. Con chưa mở. Hôm qua con mới mở.

Anh Trụ nhìn cái hộp thiếc, không động vào. Khoa mở nắp. Bên trong là ảnh. Ảnh đen trắng, ảnh màu bạc, ảnh in ở hiệu ảnh phố Hàng Sắt có viền răng cưa. Phần lớn là ảnh cái lò, cái chảo, cây gạo. Nhưng Khoa lấy ra một tấm, đặt riêng lên mặt bàn.

Một cậu bé chừng mười lăm tuổi, gầy, tóc húi cua, cởi trần, đứng trước cái chảo gang, hai tay cầm đôi đũa cả, mắt nhắm, đầu nghiêng sang một bên. Phía sau cậu, mờ mờ trong hơi nóng, là một người đàn ông ngồi trên ghế đẩu, khoanh tay, nhìn.

Khoa lật tấm ảnh lại. Mặt sau có một dòng chữ viết bút bi, nét chữ to, cứng, nghiêng hẳn sang phải. Chữ của bố.

"Thằng Trụ. Mười lăm tuổi. Sao đều tay nhất ngõ."

Anh Trụ cầm tấm ảnh lên. Anh nhìn mặt trước, rồi mặt sau, rồi mặt trước. Anh không nói được câu nào. Cái yết hầu của anh lên xuống mấy lần.

– Ông không nói với bố. – Khoa nói, rất khẽ. – Nhưng ông viết.

Anh Trụ đặt tấm ảnh xuống, úp mặt chữ xuống bàn, như sợ nó bay mất. Rồi anh đưa tay lên, đặt lên gáy con trai, kéo đầu nó về phía mình. Hai cha con đứng như thế, giữa gian lò đã tắt, không ai nói câu nào. Tôi đi ra sân, đứng dưới hiên, nhìn lên cây gạo, để họ ở đó.

Chiều, chị Thắm gọi. Giọng chị khàn đặc.

– Tao vừa nói chuyện với anh Lương. Trước khi anh ấy đi lên công an. – Chị nói. – Anh ấy nhận. Anh ấy bảo anh ấy làm vì nhà mình. Anh ấy bảo không làm thế thì anh Trụ cũng sập, sập sớm hay muộn thôi, thà để anh ấy đứng ra lo cho đàng hoàng. Anh ấy bảo ông Hữu hứa cho anh ấy cái ghế giám đốc kinh doanh, có cái ghế ấy thì cả nhà mình còn chỗ dựa. Mày nghe có buồn cười không. Anh ấy làm thối cái tên nhà mình, rồi xin ngồi trông cái tên ấy.

Tôi không nói gì.

– Thằng Phúc nghe hết. – Chị nói. – Nó đứng ở cầu thang. Nó nghe hết, rồi nó xuống bảo tao: "Mẹ ơi, con không đi Úc nữa đâu. Con học cơ khí ở Hà Nội. Mẹ trả tiền cọc cho ông Hữu đi."

– Chị...

– Hai tỷ tiền cọc tao chưa tiêu một đồng. Nhưng hợp đồng ghi nếu bên nhận cọc rút thì phải trả lại cọc và chịu phạt bằng đúng số tiền ấy. Bốn tỷ. Hai tỷ kia là tiền tao dành dụm mười lăm năm cho thằng Phúc đi học. – Chị nói, rất nhanh, như sợ dừng lại thì không nói được nữa. – Tao gọi cho ông Hữu rồi. Tao bảo tao rút. Tao bảo ông ấy cho tao số tài khoản, sáng thứ Hai tao chuyển bốn tỷ.

– Ông ấy nói sao?

Chị Thắm im một lúc.

– Ông ấy hỏi tao vì sao rút. Tao kể. Tao kể hết chuyện anh Lương. Ông ấy nghe xong, im lâu lắm. Rồi ông ấy bảo: "Tôi không biết chuyện hàng giả. Tôi thề với chị. Tôi mua cái tên Hoa Gạo không phải để làm cái trò ấy." Ông ấy bảo ông ấy đã gạch tên anh Lương khỏi mọi thứ từ chiều nay. Ông ấy bảo tao trả lại hai tỷ cọc là được. Tiền phạt ông ấy không lấy.

Tôi ngồi xuống bậc cửa lò. Cây gạo đầu ngõ đứng im trong nắng chiều, lá xanh không một cái rung.

– Ông ấy không lấy tiền phạt?

– Ông ấy bảo: "Tôi không lấy tiền của người nhà ông Lục." – Chị Thắm nói. – Rồi ông ấy bảo ông ấy sẽ gọi cho mày.

Chị ngừng một chút.

– Bông. Tao xin lỗi mày.

Chị cúp máy trước khi tôi kịp nói gì.

Mười phút sau, điện thoại tôi rung. Số của ông Hữu, cái số tôi đã gọi hôm cuối tháng Sáu.

– Cô Bông. – Giọng ông Hữu trầm, mệt, không còn cái vẻ ung dung hôm ở quán trà bờ sông. – Tôi có việc muốn nói với cô. Không nói qua điện thoại được. Sáng thứ Hai, cô sang nhà máy tôi bên kia cầu. Tôi đưa cô đi xem.

– Xem gì ông?

– Xem tôi làm bánh. – Ông nói. – Rồi tôi kể cho cô nghe chuyện năm tám mươi tám, chuyện mà bố cô không kể.

Ông ngừng lại. Tôi nghe tiếng máy móc rì rầm xa xa phía sau giọng ông.

– Mang cái khuôn theo. – Ông nói.

— Hết chương 15 —