Hàng người trong ngõ Cây Gạo

Chương 11: Hàng người trong ngõ Cây Gạo

Bốn giờ rưỡi sáng thứ Bảy, khi tôi kéo cánh cổng sắt ra để đặt cái bàn đổi hàng ở đầu ngõ, đã có người đứng chờ dưới gốc cây gạo.

Một ông cụ đội mũ cối, ngồi trên cái ghế gấp mang theo, ôm trong lòng một túi nilon. Thấy tôi, ông đứng dậy, gật đầu chào, như học trò chào cô giáo.

– Tôi ở Kẻ Sặt lên. – Ông nói. – Đi chuyến xe buýt sớm nhất. Sợ đến muộn hết bánh.

Đến năm giờ, sau ông có mười hai người. Sáu giờ, hàng người đã kéo từ gốc cây gạo vào đến giữa ngõ, phải đứng nép sát tường cho xe máy đi qua. Bảy giờ, có người đứng tràn ra cả vỉa hè đường cái.

Tôi đã chuẩn bị. Ít nhất là tôi tưởng thế. Ba ngày, hai chảo, năm bà với chị Mơ ngồi gói, lò làm ra được gần hai nghìn bốn trăm hộp. Hộp xếp thành những chồng cao trên sạp gỗ trong gian lò, phủ vải màn cho khỏi bụi. Ở đầu ngõ, tôi kê hai cái bàn. Bàn thứ nhất của tôi: nhận hộp, mở ra, nhìn, xếp vào một trong bốn cái bao tải đã ghi chữ bằng bút dạ: "Lò." "Nhà máy." "Giả thô." "Gói tay C3." Bàn thứ hai của Khoa: nó hỏi mỗi người mua ở đâu, ngày nào, giá bao nhiêu, gõ vào máy tính xách tay. Rồi nó in ra một mẩu giấy dán lên hộp cũ, đưa cho họ hộp mới.

Ông giáo Mẫn đến lúc sáu giờ, không phải để đổi. Ông xắn tay áo sơ mi, ngồi xuống cạnh Khoa.

– Thầy giúp. – Ông nói. – Thầy chép chữ nhanh hơn cháu gõ. Thầy ghi, cháu dán.

Thế là một ông giáo văn bảy mươi tuổi ngồi ghi tên trạm dừng chân, tên bến xe, tên cửa hàng tiện lợi lên những mẩu giấy nhỏ, nét chữ nghiêng đều, đẹp như chữ trong vở luyện viết.

Người thứ nhất là ông cụ Kẻ Sặt. Ông mở túi nilon ra, lấy ra một hộp bánh đã bóc, còn bốn viên.

– Bà nhà tôi lẫn. – Ông nói, giọng rất thường. – Ba năm nay, có hôm bà không nhận ra tôi. Nhưng bà nhớ bánh này. Hồi hai đứa còn yêu nhau, tôi hay đạp xe lên đây mua cho bà. Tháng trước tôi mua ở trạm dừng chân đầu cầu, bà ăn một viên, nhổ ra, bảo: "Không phải bánh này." Tôi tưởng bà lẫn. Tôi dỗ bà ăn mãi.

Tôi cầm hộp lên, mở. Giấy thiếc gói máy, bánh độn bột. Hàng giả thô. Tôi xếp vào bao tải thứ ba. Rồi tôi đưa ông một hộp bánh lò. Ông cầm bằng cả hai tay.

– Bà ấy không lẫn đâu ông. – Tôi nói. – Đấy đúng là không phải bánh này.

Ông cụ nhìn tôi rất lâu. Rồi ông cúi đầu thật thấp, không nói được gì, quay đi.

Người thứ hai là một bác tài xế xe khách tuyến Hải Phòng đi Lạng Sơn, da cháy nắng, giọng ồm. Bác bê đến một thùng các tông, trong đó ba mươi hai hộp còn nguyên.

– Tôi mua để tặng khách đi xe. – Bác nói. – Khách quen, cuối tháng tặng mỗi người một hộp. Mua ở trạm đầu cầu, hai trăm bảy mười hộp. Mấy chuyến trước khách cầm về, có người gọi lại chửi tôi, bảo tôi tặng bánh nến. Tôi xấu hổ. Còn ba mươi hai hộp, tôi mang đến. Cô đổi được bao nhiêu thì đổi.

– Cháu đổi hết. – Tôi nói.

– Ba mươi hai hộp?

– Một đổi một bác ạ. Mình đã nói thế.

Bác tài nhìn chồng hộp lò trên sạp, nhìn tôi, rồi gãi đầu.

– Thế thì tôi đứng phụ cô một tí. Trưa tôi mới chạy.

Bác đứng phụ đến tận hai giờ chiều. Bác bê hộp từ trong lò ra, xếp hàng cho người ta, quát mấy thanh niên định chen ngang bằng cái giọng của người quen quát hành khách.

Gần chín giờ, một cô gái khoảng hai mươi lăm tuổi, váy hoa, đến cùng một bà mẹ. Cô bê một túi giấy, trong đó bốn hộp.

– Tháng Năm em cưới. – Cô nói, mặt đỏ. – Mẹ em đặt hai trăm hộp Hoa Gạo làm quà cảm ơn khách. Đặt trên mạng. Khách nhà trai ăn rồi, có bà dì nhà chồng em nói thẳng trước mặt mẹ em là nhà gái tiếc tiền. Mẹ em về khóc cả tối. Em giữ lại bốn hộp, định mang đến đây ném vào mặt nhà mình.

Bà mẹ kéo tay con gái. Cô gái không để ý.

– Em không biết là đổi được. Em xem anh ấy phát trực tiếp hôm nọ. Em vẫn muốn đến xem.

Tôi mở hộp của cô. Hàng nhà máy. Mỡ thực vật. Mua trên trang bán hàng của chính Khoa.

Khoa ngồi ở bàn bên kia, nghe hết. Nó đứng dậy, đi vòng qua bàn, đứng trước mặt cô gái và bà mẹ, cúi đầu.

– Cháu là người bán cho cô. – Nó nói. – Cháu xin lỗi cô.

Bà mẹ nhìn thằng Khoa, nhìn cái áo phông thủng vai của nó, rồi thở dài.

– Thôi, con. – Bà nói. – Nhà nào cũng có lúc.

Họ nhận bốn hộp lò rồi đi. Khoa ngồi xuống, gõ tiếp. Ông giáo Mẫn đặt tay lên vai nó một chút, không nói gì.

Mười một giờ, lúc nắng đã gay gắt, một người đàn ông to lớn, tóc bạc cắt ngắn, mặc áo phông xám, đứng vào cuối hàng. Không ai trong hàng nhận ra ông. Ông đứng xếp hàng bốn mươi phút dưới nắng, quạt bằng cái mũ lưỡi trai cũ, như mọi người.

Đến lượt, ông Hữu đặt lên bàn tôi một hộp bánh. Hộp gói tay, góc tai mèo.

– Tôi mua ở bến xe phía tây. – Ông nói với ông giáo Mẫn. – Ba mươi lăm nghìn. Thứ Ba tuần trước.

Ông giáo ghi. Ông giáo không biết ông Hữu. Tôi biết. Tôi mở hộp của ông, nhìn, xếp vào bao tải thứ tư. Gói tay C3. Rồi tôi đưa cho ông một hộp bánh lò.

Ông không đi ngay. Ông bóc hộp ngay ở bàn, lấy một viên, đặt lên lưỡi. Ông nhắm mắt lại. Tôi đứng nhìn mặt ông, đếm thầm. Một, hai, ba, bốn, năm.

Ông mở mắt ra.

– Tạm. – Ông nói.

Chỉ một chữ ấy. Rồi ông gấp hộp lại, cầm đi, ra đến đầu ngõ, lên cái xe bán tải trắng đỗ ở vỉa hè. Tôi không biết chữ "tạm" ấy là khen hay chê. Tôi chỉ biết là đến lúc ông lên xe, ông vẫn chưa ăn đến viên thứ hai.

Đến trưa, gian lò nóng như cái lò sấy. Hai chảo đậu không nghỉ. Mẹ đứng một chảo, anh Cương một chảo. Tôi chạy ra chạy vào giữa bàn đổi hàng và gian lò. Hai bàn tay tôi phồng rộp vì cả buổi sáng hôm trước đứng chảo, giờ lại cầm bút dạ ghi bao tải, mỗi lần nắm bút là rát.

Hai giờ chiều, anh Lương đến. Anh không xếp hàng. Anh đi thẳng từ đầu ngõ vào bàn tôi, tay xách hai túi nước mía, đặt một túi trước mặt tôi, một túi trước mặt ông giáo Mẫn.

– Uống đi cho mát, Út. – Anh nói, cười. – Ghê thật, cả thành phố kéo về ngõ Cây Gạo. Chị Thắm mà thấy cảnh này chắc khóc.

– Chị Thắm có đến không anh?

– Chị giận. – Anh nói, nhún vai. – Chị bảo đổi thế này là đổ tiền xuống sông. Nhưng anh thì anh phục. Thật đấy. Mà Út này, đổi ở mỗi một chỗ thế này người ta đến không xuể. Anh có xe, có người, có mối ở các trạm. Hay anh chở bánh lò đi, đổi tận nơi cho người ta, ở chỗ người ta mua. Đỡ cho người già phải đi xa.

Tôi nghĩ đến ông cụ Kẻ Sặt đi chuyến xe buýt sớm nhất. Ý anh Lương nghe có lý. Nhưng có cái gì đó trong tôi chùn lại.

– Thôi anh ạ. – Tôi nói. – Em muốn người ta đến tận đây, nhìn thấy cái lò. Với lại em muốn tự tay mở từng hộp.

– Ừ, tuỳ Út. – Anh cười, không có vẻ gì phật ý.

Anh đứng thêm một lúc, uống hết túi nước mía của mình, hỏi han bác tài xe khách mấy câu về tuyến Lạng Sơn. Lúc đi, anh đi ngang qua bốn cái bao tải xếp ở chân tường. Anh dừng lại trước cái bao tải ghi chữ "Gói tay C3", nhìn xuống những cái hộp vàng bên trong, lâu hơn một chút so với một người chỉ tò mò.

– C3 là cái gì thế Út? – Anh hỏi, giọng vẫn vui.

– Ký hiệu của em thôi anh. – Tôi nói. – Loại ba.

Anh gật gù, rồi đi. Đến đầu ngõ, anh rút điện thoại ra gọi cho ai đó, quay lưng lại phía chúng tôi.

Chiều, có lúc tôi ngẩng lên thì thấy ở vỉa hè đường cái, chỗ cách đầu ngõ chừng năm mươi mét, có một chiếc xe bảy chỗ màu ghi đỗ dưới bóng cây. Cửa kính đen kéo xuống một nửa. Tôi nhận ra cái xe. Anh Trụ ngồi trong ấy, không xuống, nhìn hàng người. Khoa cũng thấy. Nó nhìn về phía xe rất lâu, rồi cúi xuống bàn phím. Đến lúc tôi ngẩng lên lần nữa thì xe đã đi.

Sáu giờ tối, người cuối cùng đổi xong. Khoa đóng máy tính, đọc cho tôi nghe con số.

– Sáu trăm bốn mươi mốt hộp. Hai trăm mười tám người. Hàng giả thô ba trăm tám mươi hộp. Gói tay C3 một trăm năm mươi. Nhà máy một trăm linh chín. Bánh lò thật mà người ta mang đến đổi vì sợ, hai hộp.

Nó xoay màn hình về phía tôi. Trên màn hình là một tấm bản đồ, những chấm đỏ rải dọc quốc lộ năm, dọc đường lên Quảng Ninh, đường xuống Thái Bình.

– Hàng giả thô và hàng gói tay đến từ hai mươi ba điểm bán. – Nó nói. – Nhưng gần bảy mươi phần trăm tập trung ở sáu chỗ: bốn trạm dừng chân với hai bến xe. Sáu chỗ ấy, cô Út, đều là chỗ cái xe tải xanh giao hàng. Con hỏi từng người bán ở đấy rồi.

Ông giáo Mẫn ghé mắt nhìn màn hình qua cặp kính lão.

– Thế thì không phải một cái vòi. – Ông nói. – Là một cái giếng.

Tôi chụp ảnh màn hình, gửi cho chị Thanh, kèm một dòng: "Em có ba trăm tám mươi hộp giả thô, một trăm năm mươi hộp gói tay giả nhãn, có ghi chỗ mua từng hộp. Ngày mai sẽ còn nữa." Mười phút sau chị trả lời: "Đừng để ai động vào. Thứ Hai tôi xuống."

Đêm ấy tôi ngủ thiếp đi trên cái chiếu ở gian lò, giữa bốn bao tải hàng giả. Tôi mơ thấy mình đứng ở một cái ga tàu đông người, ai cũng ôm một hộp giấy vàng.

Tiếng động đánh thức tôi lúc gần ba giờ sáng. Một tiếng loảng xoảng lớn, tiếng sắt va vào gạch, rồi tiếng đậu rơi ào ào xuống nền như mưa đá.

Tôi chồm dậy. Dưới bóng đèn sợi đốt, cái chảo bên phải nghiêng lệch trên miệng bếp, đậu vàng đổ tràn ra nền gạch, còn bốc khói. Mẹ tôi nằm nghiêng bên cạnh bếp, một tay ôm lấy cổ tay kia, đôi đũa cả văng ra tận chân tường.

— Hết chương 11 —