Vạch sân kẻ bằng gót chân

Chương 1: Vạch sân kẻ bằng gót chân

Quả bóng thứ một trăm mười hai rơi trúng cái nón lá của người đàn ông đang dắt xe đạp dọc mép nước, và Tươm biết mình xong đời.

Nó đã đếm. Từ lúc ghe nhà Bảy Sủng vô bờ, má nó ngồi lựa cá trên bãi, nó lấy quả bóng ra tung lên trời bằng mười đầu ngón tay, đỡ, tung, đỡ, mỗi lần một tiếng bộp khẽ. Bóng lên thẳng, rơi xuống thẳng, đúng vào cái khung tay hình tam giác nó giữ trước trán. Một trăm mười một quả như vậy. Tới quả thứ một trăm mười hai thì một cơn gió từ phía Hòn Chùa thổi tạt, bóng trôi đi một sải, và nó không chụp kịp.

Cái nón lá lệch sang một bên. Người đàn ông dừng xe, chống chân, cúi xuống nhặt quả bóng lăn tới chân mình. Trời chưa sáng hẳn, nước biển màu chì, mấy cái thúng chai lật úp trên cát còn ướt sương. Tươm nhận ra cái dáng đi cà nhắc trước khi nhận ra mặt.

Thầy Thạch. Thầy dạy thể dục khối Mười hai, cái người mà cả trường gọi là "ông Còi" vì chưa ai thấy thầy thổi còi bao giờ.

– Bóng của ai đây? – Thầy hỏi, giọng khàn như vừa ngủ dậy.

– Dạ, của em. Em xin lỗi thầy.

Thầy không trả. Thầy xoay quả bóng trong tay, nhìn những đường may đã sờn, chỗ da bong ra một mảng to bằng đồng xu, chỗ được dán lại bằng băng keo điện màu đen.

– Bóng gì mà vá như ruột xe đạp vậy?

– Dạ, anh họ em ở Tuy Hòa cho.

Thầy gật gù. Rồi thầy làm một việc mà về sau Tươm nhớ hoài. Thầy đặt chân trái xuống cát, cái chân có đầu gối vẹo, và kéo gót một đường thẳng tắp, dài chừng ba bước. Cát ướt lõm xuống thành một rãnh nhỏ, mép rãnh sắc như ai cắt bằng dao. Thầy bước lùi, kéo thêm một đường vuông góc. Rồi đứng ở đầu kia, cách nó chừng sáu bước.

– Đứng sau vạch. Tui tung, bây chuyền về chỗ tui. Lệch khỏi cái rãnh này một gang tay là hư.

Tươm nhìn ra bãi. Má nó đang khom lưng trên đống cá nục, hai tay thoăn thoắt lựa con lớn con nhỏ bỏ vô hai cái thau nhựa. Chưa ai gọi nó. Nó đứng vào sau cái vạch kẻ bằng gót chân.

Thầy tung. Không phải tung đẹp như nó tự tung cho mình. Thầy tung lệch, tung thấp, tung xoáy, có quả thầy ném mạnh như người ta ném đá xuống nước. Quả đầu nó chuyền đi, bóng rơi cách cái rãnh hai gang. Quả thứ hai đẹp hơn. Quả thứ ba nó phải nhào người, cát dính đầy đầu gối, bóng vẫn về đúng chỗ thầy đứng.

Tới quả thứ hai mươi thì thầy ngưng, kẹp quả bóng dưới nách.

– Bây tên gì? Học lớp nào?

– Dạ, Trần Thị Tươm, Mười một A ba.

– Con ông Lượm ghe lưới rê hả?

– Dạ.

Thầy trả bóng cho nó, không nói gì thêm, dắt xe đi tiếp về hướng đầu xóm. Bước được một đoạn, thầy dừng lại, ngoái đầu.

– Tay trái bây đỡ trước tay phải nửa nhịp. Từ ba tuổi đã quen vậy rồi, phải không? Ngồi nhà lấy thun cột hai ngón cái lại mà tập.

Rồi thầy đi thật. Một con sóng bò lên, liếm vào cái rãnh thầy vừa kẻ, và khi nước rút xuống, vạch sân đã mờ đi một nửa.

– Tươm! Đứng đó ngó chi? Lại khiêng thau cá lên xe coi! – Má nó gọi.

Nó nhét quả bóng vào cái bao lưới, chạy lại.

Tươm không biết rằng sáng hôm đó, thầy Thạch đi dọc bờ biển là vì thầy mất ngủ. Nó chỉ biết, tới tiết chào cờ thứ Hai, thầy hiệu trưởng Đoàn đứng trên bục, đọc một tờ công văn mà cả sân trường nghe chữ được chữ mất vì cái loa rè.

Nghe rõ nhất là mấy chữ: giải bóng chuyền nữ học sinh trung học phổ thông toàn tỉnh. Năm đầu tiên sau khi nhập tỉnh, Sở tổ chức lại giải cho cả hai vùng, miền biển với miền núi gom chung một mối. Trường nào cũng phải có đội. Đội vô địch tỉnh đi vòng chung kết toàn quốc.

Cả sân xì xào. Đứa lớp Mười hai đứng đằng sau Tươm nói lớn:

– Trường mình mà đi toàn quốc thì cá nục biết bay.

Mấy đứa xung quanh cười rộ. Tươm không cười. Nó đang nhìn lên bậc thềm dãy phòng hội đồng, chỗ các thầy cô đứng thành hàng. Thầy Thạch đứng tuốt ở cuối hàng, hai tay chắp sau lưng, đầu cúi xuống như đang tìm một cái gì rơi dưới chân. Đứng cách thầy ba người là thầy Võ Toàn, phó hiệu trưởng, dạy Toán, cái người mà học trò đặt tên là "Định lý" vì chưa ai cãi thắng thầy. Thầy Toàn nhìn thẳng về phía trước, quai hàm bạnh ra.

Tờ thông báo dán lên bảng tin sau giờ ra chơi thứ nhất. Tươm chen vào đọc. Đội gồm tối thiểu tám học sinh nữ. Đăng ký tại phòng thể dục trước mười sáu giờ thứ Sáu tuần này. Mỗi học sinh nộp kèm giấy cam kết của cha mẹ hoặc người giám hộ, có chữ ký. Giáo viên phụ trách: thầy Lê Văn Thạch.

– Mày đọc gì vậy? – Gấm hỏi sau lưng nó.

Gấm cùng lớp, cùng xóm, thấp hơn Tươm nửa cái đầu, cái miệng thì rộng hơn cả xóm cộng lại. Nó đang ngậm một cây kẹo mút, nói chuyện mà cây kẹo cứ lắc lư như cần câu.

– Ký tên đi Gấm.

– Ký chi?

– Đội bóng chuyền.

Gấm rút cây kẹo ra, nhìn Tươm như nhìn một con cá biết nói.

– Tao cao một mét năm hai. Mày muốn tao đứng chắn bóng hay đứng làm cái cọc lưới?

– Có một chỗ không cần cao. Đứng hàng sau, đỡ bước một, áo khác màu với cả đội. Mày lăn lộn dưới đất giỏi mà.

– Ai nói tao lăn lộn dưới đất giỏi?

– Năm ngoái mày nhào ra chụp con gà của ông Bảy Sủng chạy ngoài đường, té trầy hết hai cùi chỏ mà con gà không trầy cọng lông nào.

Gấm cười sằng sặc, cây kẹo rơi xuống đất. Nó nhặt lên, thổi phù phù, nhét lại vô miệng.

– Được. Bà nội tao mà biết tao đi đánh banh thay vì phụ bán chè thì mày nuôi tao nghen.

Chiều thứ Hai, phòng thể dục là cái kho cũ sát hàng rào phía biển, mùi vôi ẩm và mùi cao su của mấy tấm thảm nhảy cao đã nứt. Thầy Thạch ngồi sau cái bàn gỗ, trước mặt là một tờ giấy kẻ ô, mới có hai cái tên: Trần Thị Tươm, Nguyễn Thị Gấm.

– Hai đứa. – Thầy nói, giọng như đang đọc nhiệt độ ngoài trời. – Cần tám.

– Dạ, còn bốn ngày mà thầy.

– Bây biết năm ngoái trường mình có bao nhiêu đứa con gái chơi bóng chuyền không?

– Dạ không.

– Không có đứa nào. Sân bóng chuyền thì nứt, lưới thì chuột gặm, quả bóng cuối cùng thì tui cho thằng cháu đá banh trong hẻm rồi. – Thầy gõ cây bút lên mặt bàn. – Ông hiệu trưởng bắt tui đứng tên vì trường còn có một giáo viên thể dục khác, mà cô đó đang nghỉ sinh. Tui đứng tên. Đủ người thì tui dạy. Không đủ thì thôi, tui ký giấy rút, không ai trách ai.

Tươm nhìn thầy. Cái chân trái của thầy duỗi thẳng dưới gầm bàn, đầu gối hơi vẹo vào trong, như một khúc cây mọc lệch.

– Thầy muốn đủ hay muốn không đủ?

Gấm huých cùi chỏ vào hông nó. Thầy Thạch ngẩng lên, nhìn nó lâu tới mức nó phải nhìn xuống mặt bàn.

– Tui hết dạy đội tám năm nay rồi, – thầy nói. – Tui sáu mươi mốt tuổi. Hết năm học này tui về hưu. Bây nghĩ tui muốn gì?

Nó không trả lời được. Thầy đứng dậy, chống tay lên bàn, đi ra cửa. Tới bậc cửa thầy dừng lại, nói mà không quay đầu:

– Sáng mai năm giờ, bãi trước miếu bà. Hai đứa bây ra. Đem theo quả bóng vá băng keo đó.

Năm giờ sáng thứ Ba, Tươm ra bãi trước miếu bà thì thầy Thạch đã đứng ở đó, quần xắn tới gối, đang kẻ sân.

Thầy kẻ bằng gót chân trái. Một đường, rồi một đường, rồi một đường nữa. Không dùng thước, không căng dây. Thầy đi chậm, gót chân cày trên cát ướt, vai hơi nghiêng về bên phải để đỡ cho cái gối đau. Khi thầy xong, trên bãi là một hình chữ nhật dài gấp đôi bề ngang, chia đôi bằng một vạch giữa. Tươm đếm bước dọc theo cạnh dài. Chín bước một bên. Nó không biết chín bước của nó là bao nhiêu mét, nhưng nó biết hai bên bằng nhau đúng từng nắm cát.

– Thầy không cần thước hả thầy?

– Cái chân này đo sân bốn chục năm rồi, nó nhớ hơn tui.

– Mà nước lên là mất.

– Thì mai kẻ lại.

Gấm tới trễ mười phút, đầu tóc rối bù, mắt còn nhắm một con. Thầy không la. Thầy chỉ chỉ ra mép nước.

– Chạy tới cái ghe sơn xanh đằng kia rồi về. Năm lượt.

– Dạ, có bóng không thầy?

– Có. Bóng nằm trong bao, bây chạy không đem theo bao.

Sáu giờ, mặt trời nhô lên khỏi Hòn Chùa, đỏ như lòng đỏ hột vịt. Gấm nằm vật trên cát thở như cá mắc cạn. Tươm đứng chuyền với thầy, tay trái đỡ trước tay phải nửa nhịp, quả nào cũng vậy, thầy chỉ nhìn chứ không nhắc nữa.

Lúc thầy ngừng tay, Tươm hỏi điều nó đã định hỏi từ chiều hôm qua.

– Thầy ơi, sao hồi đó thầy thôi dạy đội?

Thầy đang cúi xuống buộc lại dây giày. Thầy buộc rất lâu, nút này chồng lên nút kia.

– Hết người chơi thì thôi.

– Có người nói...

– Người ta nói nhiều thứ lắm. – Thầy đứng dậy. – Thứ Sáu đủ tám đứa thì thứ Bảy năm giờ ra đây. Không đủ thì thứ Bảy bây ngủ cho đã.

Thầy dắt xe đi. Gấm lồm cồm ngồi dậy, phủi cát trên tóc.

– Mày biết người ta nói gì không?

– Gì?

– Bà nội tao nói hồi xưa ổng dạy đội, có một con nhỏ đứt gân gối ngay giữa sân, ở trên Tuy Hòa, khiêng về nằm một năm. Nhà con nhỏ đó làm lớn lắm. Bà nội tao nói ổng ép con nhỏ đánh, đau cũng bắt đánh.

– Con nhỏ nào?

– Bà tao không nhớ tên. Chỉ nhớ nó cao, nhà ở khu giáo viên.

Tươm nhìn theo cái lưng hơi gù của thầy Thạch, cái bánh xe đạp in hai vệt dài trên cát. Một con sóng lại bò lên, ăn vào góc sân thầy vừa kẻ.

Tới chiều thứ Ba, tờ giấy kẻ ô vẫn chỉ có hai cái tên.

Tươm đi hỏi từng lớp. Đứa thì cười, đứa thì nói má không cho, đứa thì hỏi có được cộng điểm thi không. Lớp Mười hai A một có Sương, đứa con gái cao nhất trường, một mét bảy ba, con thầy Toàn. Tươm đứng ở cửa lớp ba phút mới dám gọi.

Sương bước ra, tay còn cầm cây bút. Nó cao tới mức Tươm phải ngửa cổ.

– Em hỏi chị vô đội bóng chuyền được không?

– Không.

Sương nói không mà không cần nghĩ, như người ta trả lời câu "chị ăn cơm chưa". Rồi nó quay vào lớp. Tươm đứng đó, cái miệng còn há ra định nói câu thứ hai.

Chiều hôm đó, trời chạng vạng, Tươm đạp xe về ngang nhà văn hóa xóm Bắc. Cái nhà văn hóa bỏ hoang từ hồi xóm xây cái mới, tường quét vôi vàng đã bong tróc thành những mảng hình bản đồ. Nó nghe một tiếng bộp. Rồi một tiếng bộp nữa. Đều đặn như tiếng nhịp chân.

Nó dừng xe, rón rén đi vòng ra sau.

Sương đứng cách bức tường chừng bốn bước, đập bóng vào tường, bóng dội lại, đập tiếp. Không phải đập chơi. Mỗi cú đều có bước chạy đà ba nhịp, có cú bật, có cánh tay vung từ sau lưng ra trước như người quăng chài. Quả bóng nện vào đúng một mảng vôi bong to bằng cái nia, mảng tường ở đó đã lõm xuống, nhẵn thín như mặt trống.

Tươm đứng nhìn tới cú thứ mười bảy thì giẫm phải một vỏ chai nhựa. Rắc.

Sương quay lại. Quả bóng lăn qua chân nó, nó không nhặt. Dưới ánh đèn đường vàng vọt hắt vô từ ngoài ngõ, Tươm thấy trên đầu gối phải của Sương quấn một cái băng gối cũ màu xanh đã bạc, ở mép có một chữ gì thêu bằng chỉ đỏ.

Hai đứa nhìn nhau một lúc lâu. Ngoài đường có tiếng xe máy chạy qua, tiếng ai đó gọi con về ăn cơm.

– Em không thấy gì hết, – Tươm nói.

– Em thấy rồi. – Sương cúi xuống nhặt quả bóng, ôm vào bụng. Giọng nó thấp xuống, gần như thì thầm. – Đừng nói với ba chị. Coi như chị xin em.

— Hết chương 1 —