Cây thứ ba mươi bảy

Chương 9: Cây thứ ba mươi bảy

Cái thước dây quấn quanh thân cây thứ ba mươi bảy, Khuê kéo căng, đọc con số, rồi đọc lại lần nữa, vì lần đầu cô không tin.

Một mét mười hai.

– Đọc lại giùm tôi, – cô nói.

Kiên cúi xuống, nheo mắt nhìn vạch số trên thước, chỗ đầu thước gặp đuôi thước ở độ cao ngang ngực.

– Một mét mười hai.

Cây thứ ba mươi sáu, ngay cạnh đó, vanh hai mét mười tám. Cây thứ ba mươi lăm, hai mét hai mươi lăm. Cả hàng mười chín, ba mươi sáu cây, không cây nào dưới hai mét. Chỉ có cây này.

Họ đã ở đây từ sáu giờ sáng. Sau đêm ở chòi canh, Khuê không ngủ được. Năm giờ, cô gọi Kiên dậy. Anh ta nghe máy, im lặng một lúc, rồi nói được, chờ tôi hai mươi phút. Bây giờ là bảy giờ rưỡi, nắng đã xuyên qua tán lá, những vệt sáng chéo đổ xuống hàng mười chín như những sợi dây vàng căng giữa các thân cây.

Cây thứ ba mươi bảy đứng ở chỗ khúc quanh của con suối, cách miệng cái rãnh xói lở hôm trước Khuê rơi xuống chừng bốn năm mét. Lúc mới tới, cô không thấy nó có gì khác. Cũng thân xám, cũng tán lá, cũng một đường cạo mới và một cái gáo dừa ba khấc. Chỉ khi đứng sát lại, so với cây bên cạnh, mới thấy nó nhỏ hơn hẳn, nhỏ như đứa con nít đứng cạnh người lớn.

– Anh đo khoảng cách giùm tôi, – Khuê nói.

Kiên kéo thước. Cây ba mươi lăm tới cây ba mươi sáu, ba mét. Đúng khoảng cách trồng chuẩn trong hàng. Cây ba mươi sáu tới cây ba mươi bảy, một mét bốn. Và nếu kéo một sợi dây thẳng nối tâm ba mươi sáu cây kia, thì cây thứ ba mươi bảy đứng lệch ra khỏi hàng gần một mét hai, về phía bờ suối.

– Không ai trồng dặm như vầy, – Kiên nói. – Trồng dặm là trồng vô đúng hố cây chết. Cây này trồng ở ngoài hàng.

– Không phải trồng dặm. – Khuê nói. – Ai đó trồng nó ở đây. Đúng chỗ này. Không phải theo bản đồ, mà theo một cái gì khác.

Kiên không hỏi cái gì khác là cái gì. Anh ta đã nghe cô kể chuyện đêm qua, kể chuyện ông Tư Khuyết, kể chuyện bà Năm Thoa. Lúc nghe xong, anh ta ngồi im rất lâu trên yên xe máy, rồi nói một câu: tôi không muốn biết nữa. Nhưng anh ta vẫn đi theo cô ra đây.

Khuê đi một vòng quanh cây thứ ba mươi bảy. Cô bắt đầu làm cái việc cô đã học suốt bảy năm, cái việc cô giỏi nhất, không cần tin hay không tin vào điều gì. Nhìn vào thân cây để đọc tuổi của nó.

Cao su là loại cây biết kể chuyện, nếu biết cách nghe. Mỗi lần dao cạo lướt qua, nó lấy đi một lớp vỏ mỏng chừng một li rưỡi. Vỏ cây tái sinh lại, nhưng không bao giờ y như cũ. Vỏ tái sinh thì sần hơn, màu khác hơn, mỏng hơn. Nhìn vào mặt cạo của một cây cao su, người trong nghề đọc được nó đã bị cạo bao nhiêu năm, cạo ở đâu, cạo nhiều hay ít, cạo khéo hay vụng.

Cây thứ ba mươi bảy có một câu chuyện rất dài.

Mặt cạo của nó chạy từ ngang vai xuống gần tới gốc. Vỏ tái sinh xếp lớp, lớp nọ chồng lên lớp kia, sần sùi như vảy cá. Ở phía bên kia thân, cũng vậy. Cả thân cây gần như không còn một mảng vỏ nguyên sinh nào ở độ cao dưới một mét rưỡi. Đó là thân cây của một cây đã bị cạo liên tục, gần như không nghỉ, suốt ba chục năm có lẻ. Một cây bị cạo nhiều như vậy thì còi, lớn chậm. Vanh một mét mười hai, với một cây bị vắt kiệt như vầy, là cây đã sống trên dưới bốn mươi năm.

Đường cạo mới nhất, đường cạo đêm qua, nằm ở mép trên cùng của mặt cạo. Mỏng như lá lúa. Không phạm vào gỗ một li nào.

Khuê đứng đó, tay đặt lên lớp vỏ sần sùi, rất lâu.

– Chị Khuê?

– Anh Kiên. Anh qua cây ba mươi sáu coi giùm tôi mặt cạo.

Kiên bước qua. Một lúc sau anh ta kêu lên, giọng lạc đi.

– Chị qua đây.

Cây thứ ba mươi sáu có một đường cạo mới, cũng ướt, cũng mủ chảy xuống gáo. Nhưng bên dưới đường cạo mới ấy, mặt vỏ cây trơn láng. Không có lớp vỏ tái sinh nào. Không có dấu vết của bốn mươi năm cạo liên tục. Chỉ có những vết sẹo cũ mờ mờ, thâm đen, mọc rêu, của một thời rất xa, chỉ vài chục đường, như ai đó từng cạo nó trong một thời gian rất ngắn rồi bỏ. Rồi ngay trên những vết sẹo ấy, một đường cạo mới tinh.

Như thể nó chỉ bị cạo đúng một lần. Đêm qua.

– Không thể nào, – Kiên nói. – Hôm trước tôi với chị thấy cả hàng có vết cạo. Ướt hết. Vậy thì vết cạo hôm trước đâu rồi?

Khuê không trả lời. Cô đi dọc hàng mười chín. Cây ba mươi lăm. Ba mươi tư. Hai mươi. Mười. Cây thứ ba, cây đầu tiên cô thấy hôm đầu tiên. Cây nào cũng vậy. Một đường cạo ướt của đêm qua. Bên dưới, vỏ cây liền lạc như chưa từng bị dao chạm vào kể từ bốn mươi năm trước.

Cô rút bình sơn trong ba lô ra. Ở cây thứ ba, cô xịt một chấm sơn đỏ nhỏ ngay sát mép dưới của đường cạo mới. Rồi cây thứ mười, cây thứ hai mươi, cây ba mươi sáu. Cây thứ ba mươi bảy, cô cũng xịt.

– Mai mình quay lại, – cô nói.

Sáng hôm sau, hai người quay lại lúc sáu giờ. Cả hàng mười chín có vết cạo mới, ướt, mủ chảy. Khuê đi thẳng tới cây thứ ba. Chấm sơn đỏ còn đó. Nhưng đường cạo hôm qua, đường cạo mà chấm sơn đánh dấu ở mép dưới, không còn nữa. Mặt vỏ chỗ ấy trơn láng, liền lạc, xám bạc, chỉ có chấm sơn đỏ nằm trơ trọi giữa lớp vỏ lành lặn. Đường cạo của đêm nay nằm ngay phía trên, ở đúng chỗ đường cạo của đêm qua.

Cây thứ mười, cây thứ hai mươi, cây thứ ba mươi sáu, cũng vậy.

Chỉ có cây thứ ba mươi bảy là khác. Ở cây thứ ba mươi bảy, chấm sơn đỏ nằm ngay dưới một vết sẹo mỏng, thâm lại, chưa liền, của đường cạo đêm qua. Và đường cạo đêm nay nằm ngay dưới đó, mỏng như lá lúa, sát sạt, đúng nhịp, đúng cách mà một người cạo mủ thật vẫn làm, mỗi đêm lấy đi thêm một lớp vỏ mỏng.

Kiên ngồi bệt xuống đất. Anh ta lấy hai tay ôm đầu.

– Ba mươi sáu cây, đêm nào cũng bị cạo, mà sáng ra vỏ cây liền lại như chưa có gì, – anh ta nói, giọng như người mất hồn. – Còn một cây thì bị cạo thật. Bị người cạo thật.

– Ừ.

– Chị Khuê, chị nói tôi nghe đi. Chị nói đi. Cái gì đang xảy ra ở đây?

Khuê nhìn cây thứ ba mươi bảy. Cô nghĩ tới cái gáo dừa trên bàn thờ nhà nội, mủ còn lỏng lúc ba giờ bốn mươi sáng. Cô nghĩ tới hai bàn tay bà nội trắng xoá mủ cao su. Cô nghĩ tới câu bà Năm Thoa nói: đường cạo của nó mỏng như lá lúa, không bao giờ phạm vô gỗ.

Ai đó dạy cô Nhạn cạo mủ. Ai đó cạo đẹp như cô Nhạn.

– Tôi không biết, – cô nói, và lần này là nói thật. – Nhưng tôi biết một chuyện. Cây này trồng khoảng năm tám lăm. Trồng lệch hàng, trồng sát suối, trồng ở chỗ mà ông Tư Khuyết nói là cô Nhạn nằm. Và có một người sống, đêm nào cũng ra đây cạo nó.

Cô móc điện thoại ra. Cô chụp ảnh thân cây, chụp mặt cạo, chụp thước dây quấn quanh thân với con số một mét mười hai. Cô chụp chấm sơn, chụp toạ độ trên máy định vị. Cô làm mọi thứ đúng như quy trình, như thể đây chỉ là một cây cao su trong một đợt kiểm kê bình thường.

Rồi cô tra số điện thoại công an xã.

– Chị gọi công an? – Kiên ngẩng lên, hốt hoảng. – Chị định nói gì với họ? Nói có ma cạo mủ?

– Tôi sẽ nói có một người mất tích từ năm tám lăm. Có người làm chứng nói người đó không đi đâu cả. Có một cái cây trồng lệch hàng ở đúng chỗ người làm chứng chỉ. – Khuê bấm số. – Tôi không nói về ma. Ma không phải việc của công an.

Chuông đổ ba hồi thì có người nhấc máy. Một giọng đàn ông trẻ, giọng Bắc pha Nam, nói công an xã xin nghe. Khuê nói tên mình, nói mình ở Làng Mười, nói cô muốn trình báo một chuyện liên quan tới một người mất tích đã lâu. Người bên kia im lặng một lúc, rồi hẹn cô chín giờ sáng mai lên trụ sở xã.

Cô cúp máy. Kiên vẫn ngồi bệt dưới đất, nhìn cô như nhìn một người điên.

– Ba chị biết chuyện này sẽ giết chị đó.

– Ba tôi biết chuyện gì, tôi cũng muốn biết.

Chiều hôm đó, Khuê không gặp ba. Cô thấy chiếc xe bán tải của ông đi ra khỏi làng từ sớm, chạy về hướng Đồng Xoài. Thím Thơm nói ông đi gặp ông Bảy Quách bàn chuyện đấu giá. Cô ở nhà với bà nội. Bà nằm trên giường cả ngày, không ăn, chỉ uống nước. Lâu lâu bà mở mắt nhìn Khuê, nhìn rất lâu, như muốn nói gì, rồi lại nhắm mắt.

Đêm đó, Khuê ngủ được. Lần đầu tiên kể từ khi về Làng Mười, cô ngủ một mạch, không nghe kẻng, không nghe tiếng gậy, không nghe gì cả.

Cô thức dậy lúc sáu giờ sáng, khi nắng đã rọi qua khe cửa sổ. Cô bước ra nhà trước, mở cửa.

Trên hiên nhà, ngay trước bậc tam cấp, có một hàng thẻ nhôm.

Ba mươi bảy cái thẻ nhôm cô đã đóng lên ba mươi bảy thân cây hàng mười chín. Giờ chúng nằm thành một hàng thẳng tắp trên nền xi măng, cách nhau đều đặn, đúng thứ tự từ một tới ba mươi bảy. Mỗi cái thẻ đều sạch sẽ, không một vết đất, không một vết mủ. Mấy cây đinh đóng thẻ được rút ra, xếp gọn bên cạnh, ba mươi bảy cây đinh nằm song song như ba mươi bảy que diêm.

Kể cả cái thứ ba mươi bảy, cái thẻ đã biến mất ngay hôm đầu tiên. Nó nằm ở cuối hàng, như những cái khác. Nhưng nó bị bẻ cong lại làm đôi, gập sát, như có ai cầm nó trong lòng bàn tay mà bóp.

Bà nội ngồi trên cái ghế đẩu ở góc hiên, lưng dựa vào cột, hai tay đặt trên đùi, nhìn xuống hàng thẻ nhôm. Bà không quay lại khi nghe Khuê bước ra.

– Tụi nó trả lại cho con, – bà nói. – Tụi nó không chịu bị đếm bằng số nữa.

— Hết chương 9 —