Chiếc máy múc đầu tiên

Chương 11: Chiếc máy múc đầu tiên

Tiếng máy múc gầm lên từ sáu giờ sáng, rung cả mặt đất, rung tới tận chân giường bà nội cách đó hơn một cây số.

Khuê đứng ở đầu dốc nhìn cái gàu sắt cắm xuống bãi cỏ tranh, cạp lên một mảng đất đỏ lẫn rễ cỏ, xoay ngang, đổ sang một bên. Người lái máy là một thanh niên chừng hai mươi lăm tuổi, da ngăm, đội nón tai bèo, miệng nhai kẹo cao su. Cậu ta tên Lộc, quê Tuy Hòa, theo ông Bảy Quách làm máy ba năm nay. Cậu ta vẫy tay chào Khuê qua cửa kính ca bin, cười toe toét, chẳng biết gì về cái gò bên kia suối ngoài chuyện trên đó có nhiều cây to.

Thượng úy Tín tới lúc bảy giờ. Anh ta xem tờ giấy ông Bảy để lại cho Lộc, một văn bản của công ty cao su cho phép khảo sát, mở đường công vụ tạm thời phục vụ công tác thanh lý. Có chữ ký, có dấu. Anh ta trả lại tờ giấy, đi bộ một vòng quanh khu vực máy đang làm, rồi đứng ở mép suối nhìn sang lô Ông Cai rất lâu.

– Giấy hợp lệ, – anh ta nói với Khuê. – Họ được làm đường ở phía bên này suối. Bên kia thì không. Tôi đã ghi vị trí cây chị trình báo vào biên bản xác minh, chụp ảnh hiện trạng. Nếu có ai đụng vào khu vực đó trước khi có kết luận, tôi sẽ lập biên bản. Tôi đã nói với cậu lái máy rồi.

– Cảm ơn anh.

– Chị đừng cảm ơn. – Anh Tín lắc đầu. – Tôi chỉ giữ được cái cây. Còn chuyện cái cây có nghĩa là gì, tôi chưa biết.

Anh ta đi rồi, Khuê đứng thêm một lúc, nhìn cái gàu sắt cạp đất. Bãi cỏ tranh mà đêm đầu tiên bà nội đứng nhìn sang lô Ông Cai đang biến mất dần, từng mảng, từng mảng, nhường chỗ cho một con đường đất đỏ trơ trụi chạy thẳng xuống bờ suối.

Cô lên trạm kỹ thuật với Kiên, ngồi cả buổi đối chiếu số liệu những hàng đã đếm.

Chiều, trời đổ mưa lâm râm, Khuê về tới nhà nội thì thấy ông Hưng đang ngồi bên giường bà. Ông ngồi trên cái ghế đẩu thấp, lưng còng xuống, hai cùi chỏ chống lên đầu gối. Từ tối qua tới giờ ông không về nhà bên. Thím Thơm mang cơm sang ba lần, ông không ăn miếng nào. Khuê đứng ở cửa buồng nhìn ông, nhìn tấm lưng của người đàn ông sáu mươi ba tuổi mà cô gọi là ba, và bỗng thấy ông nhỏ bé đến lạ lùng.

– Ba ăn chút gì đi ba.

– Không đói.

Cô kéo cái ghế đẩu kia lại, ngồi xuống cạnh ông. Bà nội đang ngủ, hơi thở khò khè, cái mền mỏng phập phồng trên ngực.

Hai cha con ngồi im rất lâu. Ngoài kia, tiếng máy múc vọng lại, ì ầm, đều đều.

– Hồi con Nhạn đi, – ông Hưng nói, mắt vẫn nhìn bà nội, – má tao như người mất hồn. Ba tháng không nói một tiếng. Sáng ra là ra lô cạo mủ, chiều về là ngồi ngoài hiên nhìn ra đường. Nhìn tới tối. Người ta nói má chờ con Nhạn về. Mà con Nhạn không về.

– Còn ông nội?

– Ba tao… – Ông Hưng thở ra. – Ba tao từ đó không cười nữa. Ổng uống rượu. Trước ổng không uống. Ổng đi ra lô Ông Cai một mình, đi ban đêm. Má tao cản không được. Năm tám tám, mùa lũ, ổng đi ra đó lúc ba giờ sáng, rồi không về. Sáng ra người ta thấy ổng nằm úp mặt dưới chân gò, chỗ nước suối tràn lên. Ngay đầu hàng mười chín.

Khuê nhìn ba. Ông nói những câu ấy bằng giọng phẳng lặng, như người đọc lại một bản tin cũ.

– Tao hai mươi lăm tuổi, – ông nói tiếp. – Ba tao chết. Em gái tao bỏ đi theo trai. Cả làng nhìn nhà tao bằng con mắt khác. Tao cưới má mày năm tám chín, đẻ ra mày năm chín lăm. Tao nghĩ thôi, quên đi. Sống. Mà sống trong cái làng này, ở ngay sát cái lô đó, đêm nào cũng nghe kẻng, đêm nào cũng thấy má tao đi ra… – Ông lắc đầu. – Má mày chịu không nổi. Năm hai ngàn lẻ bảy, má mày dắt mày đi. Tao không giữ. Tao nghĩ mày đi được là phước của mày.

Khuê không nói gì. Cô nhớ cái đêm năm ấy, mười hai tuổi, ngồi sau xe đò, ôm cái ba lô học trò, nhìn qua cửa kính thấy ba đứng ở ngã ba đầu làng, không vẫy tay. Mười chín năm, cô vẫn nghĩ ông không vẫy tay vì ông không thương.

– Con tưởng ba ghét con, – cô nói.

– Tao ghét cái làng này. – Ông Hưng đưa tay vuốt mặt. – Tao ghét cái lô đó. Tao ghét con Nhạn. Bốn mươi mốt năm tao ghét nó, vì nó bỏ đi, nó để lại cho tao một bà má mất hồn với một ông già say rượu chết đuối. Tao ghét nó tới mức tao muốn ủi sạch cái lô đó, đốn sạch cây, bán gỗ trả nợ, để tao khỏi phải nhìn thấy nó nữa.

Ông ngừng lại. Hai bàn tay ông siết vào nhau, các khớp ngón trắng bệch.

– Mà giờ mày nói nó không đi đâu hết.

– Con nói những gì con biết, ba.

– Nếu nó không đi đâu hết, – ông Hưng nói rất chậm, – thì bốn mươi mốt năm nay tao ghét một đứa em gái nằm dưới đất, cách nhà có một cây số.

Khuê nhìn thấy nước mắt ông rơi xuống. Rơi thẳng xuống nền xi măng, thành hai chấm nhỏ sẫm màu. Ông không chùi.

Trên giường, bà nội mở mắt.

Bà không nhìn Khuê. Bà nhìn ông Hưng. Đôi mắt đục mờ vì cườm của bà, lúc này, trong cái ánh sáng xám của buổi chiều mưa lâm râm, bỗng trong trẻo một cách lạ lùng, như mắt một người đàn bà bốn mươi lăm tuổi.

– Thằng Hưng, – bà nói. Giọng bà không run. – Đêm đó con đi đâu?

Ông Hưng giật nảy người như bị ai đánh. Cái ghế đẩu dưới mông ông chao đi.

– Má… má nói gì?

– Đêm mười bốn tháng Tám. Mưa giông. Ca đó là ca của con. Con đi đâu?

Ông Hưng há miệng. Không có tiếng nào thoát ra. Khuê thấy mặt ông cắt không còn hột máu, thấy môi ông run bần bật, thấy hai bàn tay ông buông thõng xuống hai bên, như tay một con rối đứt dây.

Bà nội nhìn ông thêm một lúc. Rồi bà nhắm mắt lại.

– Má mệt rồi, – bà nói. – Con về đi.

Ông Hưng đứng dậy. Ông đi ra khỏi buồng như người mộng du, va vào khung cửa, va vào cái bàn nước, đẩy cửa lưới bước ra ngoài. Ông không về nhà bên. Ông đi thẳng ra đường đất, về phía ngã ba, đi trong mưa, đầu trần.

Khuê đứng dậy định chạy theo. Bàn tay bà nội vươn ra khỏi mền, nắm lấy cổ tay cô. Những ngón tay gầy guộc, lạnh, nhưng chặt như gọng kìm.

– Để nó đi. – Bà nói, mắt vẫn nhắm. – Nó phải tự nhớ.

Tối đó, ông Hưng không về. Thím Thơm gọi điện khắp nơi, không ai biết ông đi đâu. Chiếc bán tải vẫn đậu trước sân. Điện thoại ông để quên trên bàn đá.

Khuê ngồi trên hiên nhà nội tới khuya. Mưa đã tạnh. Từ phía con dốc, cô nghe tiếng máy múc vẫn chạy, và thấy một quầng sáng trắng rọi lên tán cây. Lộc đang làm đêm. Chiều nay, ông Bảy Quách gọi cho cậu ta, nói phải xong con đường với cái cầu tạm trước cuối tuần. Cậu ta bật đèn pha, làm tiếp.

Hai giờ sáng, tiếng máy múc vẫn ì ầm.

Ba giờ.

Kẻng vang lên. Ba hồi, mỗi hồi bảy tiếng. Khuê nghe nó và lạnh toát người. Ông Tư Khuyết đang nằm trên bệnh viện tỉnh, cách đây năm chục cây số, nửa người bên trái chưa cử động được.

Tiếng kẻng vừa dứt thì tiếng máy múc cũng tắt.

Không phải tắt dần. Mà tắt phụt, như bị cắt điện. Im lặng đổ ập xuống, nặng nề, đặc quánh.

Rồi Khuê nghe tiếng chân chạy. Chạy thục mạng, lạch bạch trên đường đất, vấp ngã, lồm cồm bò dậy, chạy tiếp. Tiếng thở hổn hển. Tiếng khóc rống lên của một người đàn ông trẻ.

Lộc lao vào sân nhà nội, ngã sấp xuống ngay chân bậc tam cấp. Cậu ta mất một chiếc dép, ống quần rách toạc, mặt mũi lấm lem bùn đất, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng. Cậu ta túm lấy gấu quần Khuê, run lẩy bẩy như người lên cơn sốt rét.

– Chị… chị ơi… người… có người…

– Bình tĩnh. Lộc. Bình tĩnh. Có chuyện gì?

– Em đang múc… em đang múc cái mép suối… – Cậu ta nấc lên. – Kẻng kêu. Em ngó lên. Đèn pha rọi qua bên kia suối. Có người. Một hàng người. Đội nón lá. Đội đèn trên đầu. Đứng một hàng dài dọc bờ suối, đứng sát mép nước, ngay trước mũi gàu của em. Em kêu, em bấm còi. Không ai nhúc nhích. Không ai nói gì. Họ đứng nhìn em. Ba chục người. Bốn chục người. Đứng im re.

– Lộc…

– Em tắt máy. Em không tắt mà máy tự tắt. Đèn pha tắt luôn. Em ngồi trong ca bin, tối thui. Chỉ còn mấy cái đèn trên đầu họ. – Cậu ta bấu chặt vào chân Khuê. – Rồi mấy cái đèn đó đi qua suối. Đi trên mặt nước. Đi tới. Tới sát ca bin. Đứng vây quanh cái máy. Em nhìn qua kính, chị ơi. Em nhìn qua kính. Dưới mấy cái đèn đó… không có mặt người.

Khuê dìu Lộc vào nhà, đặt cậu ta ngồi xuống ghế, rót cho ly nước. Cậu ta cầm ly nước mà run tới mức nước đổ hết ra ngoài. Thím Thơm nghe ồn, chạy sang, ôm cái mền đắp lên vai cậu ta.

Khuê cầm đèn pin đi ra đầu dốc.

Chiếc máy múc nằm im lìm ở cuối con đường đất mới mở, cách mép suối chừng hai mét. Đèn pha tắt. Ca bin tối om. Cái gàu sắt giơ cao lơ lửng, như một cánh tay đang định giáng xuống thì bị ai giữ lại.

Cô rọi đèn pin lên cái gàu.

Trong lòng gàu, chỗ lẽ ra phải đầy đất đỏ múc lên từ mép suối, không có đất. Chỉ có những cái gáo dừa. Ba mươi sáu cái, xếp thành từng lớp gọn gàng. Cái nào cũng ba khấc trên vành. Cái nào cũng đầy một lòng mủ trắng, còn lỏng, sóng sánh dưới ánh đèn pin, nhỏ giọt qua kẽ răng gàu xuống mặt đất đỏ, từng giọt, từng giọt, như sữa.

Bên kia suối, hàng mười chín vẫn đứng đó, tối đen. Khuê lia đèn qua. Trên ba mươi sáu thân cây, những cái gáo dừa đã biến mất. Chỉ còn những sợi dây kẽm lủng lẳng.

Và trên thân cây thứ ba mươi bảy, ở chỗ khúc quanh của con suối, cái gáo dừa vẫn còn. Nó là cái duy nhất còn lại. Bên dưới nó, ngồi tựa lưng vào gốc cây, hai đầu gối co lên, đầu gục xuống, là một người đàn ông đầu trần, chiếc áo thun ướt sũng dính bết vào tấm lưng còng.

Ba cô.

— Hết chương 11 —