Bốn dòng chữ bị chép lại

Chương 12: Bốn dòng chữ bị chép lại

Kha nằm ở giường số mười bốn, phòng chấn thương, cánh tay trái bó bột tới khuỷu, đầu quấn băng trắng có một vệt máu khô màu nâu ở thái dương. Mùi thuốc sát trùng trộn với mùi bánh chưng ai đó để trên tủ đầu giường bên cạnh.

Bà Trâm ngồi trên cái ghế nhựa, nhìn ra cửa sổ. Bà không quay lại khi Hằng bước vào. Vân đứng dậy, ôm Hằng, mắt đỏ hoe.

– Anh Kha. – Hằng đứng ở cuối giường.

Kha mở mắt. Anh nhìn cô, rồi dùng tay phải lục dưới gối, rút ra một xấp giấy gấp đôi, nhàu nát, có một vết máu dính ở góc.

– Em đọc đi. – Anh nói, giọng khàn. – Em đọc giỏi mà.

Hằng mở xấp giấy. Đơn khởi kiện. Nguyên đơn: Phan Tuấn Kha. Bị đơn: Võ Thị Diệu Hằng. Yêu cầu: chia tài sản chung của vợ chồng hình thành trong thời kỳ hôn nhân mà bản án ly hôn chưa giải quyết. Cụ thể là toàn bộ trang thiết bị, hàng hóa, quyền và lợi ích từ hoạt động kinh doanh của cơ sở bếp ăn tại kiệt ba mươi bảy đường Âu Cơ, thành lập tháng Bảy năm hai nghìn mười bốn. Kèm theo là một tờ giấy khác, đánh máy sạch sẽ: Văn bản thỏa thuận. Theo đó, ông Phan Tuấn Kha đồng ý chuyển cho ông Lương Thế Hiển toàn bộ phần tài sản được chia, đổi lại ông Hiển thanh toán thay khoản nợ của ông Kha.

Bên dưới hai tờ giấy có chỗ để ký. Chỗ đó trống.

– Ảnh đưa anh từ tháng Chạp. – Kha nói. – Ảnh nói bếp mở lúc mình chưa ly hôn, theo luật thì của chung, anh có quyền đòi nửa. Ảnh nói anh ký là ảnh trả hết nợ cho anh. Anh nợ Tư Mập chín chục, Hằng. Không phải bốn chục nữa. Chín chục.

– Rồi anh không ký.

– Anh không ký. – Kha nhắm mắt lại. – Anh không biết vì răng. Anh nghĩ tới cái bữa em ngồi ở quỹ tín dụng, nói không ký. Anh nghĩ, em không ký được thì anh cũng không ký được. Tối mùng hai, người của Tư Mập chặn anh ở đầu cầu. – Anh nhấc cánh tay bó bột lên một chút. – Lúc đi, tụi nó nói: anh Hiển nói không cần mày, ảnh có cách khác.

Bà Trâm vẫn nhìn ra cửa sổ. Vai bà run nhẹ. Bà không nói câu nào suốt buổi.

Hằng gấp xấp giấy lại, bỏ vào túi xách.

– Anh Kha. Anh báo công an chuyện bị đánh chưa?

– Báo chi. Tụi nó…

– Anh báo đi. Người ta đánh anh gãy tay, đó là tội. Người ta cho anh vay lãi kiểu đó, cũng là tội. Anh không báo thì tụi nó đánh lần nữa.

Kha không trả lời. Vân ngồi xuống mép giường, nắm bàn tay lành của anh trai, rồi ngẩng lên nhìn Hằng.

– Chị ơi, rứa cái đơn đó, mai mốt ảnh tìm người khác đứng ra kiện thì răng? Bếp của chị có sao không?

– Không ai đứng ra kiện được ngoài anh Kha. – Hằng nói. – Mà có kiện thì chị cũng không sợ.

– Rứa tháng Ba chị có đi thầu bên công ty may không chị? Mạ nói công ty mở thầu bếp ăn cho cả nhà máy chính.

– Có. Chị đi thầu cả hai. Xưởng hai với nhà máy chính.

– Giá chị tính sao chị? – Vân hỏi, giọng hồn nhiên. – Em hỏi chơi thôi, em thấy chị giỏi ghê.

– Chưa tính xong. – Hằng nói, rồi đứng dậy. – Thôi chị về. Anh Kha nghỉ đi.

Luật sư Từ Ngọc Hân có văn phòng trên tầng hai một căn nhà ống ở đường Lê Duẩn, cầu thang hẹp, tường dán đầy giấy khen. Chị chừng bốn lăm tuổi, tóc ngắn, đeo kính gọng đỏ, nói chuyện như người đang đếm tiền: rõ ràng, không thừa chữ nào. Chị Oanh giới thiệu Hằng tới.

Chị Hân đọc đơn khởi kiện, đọc văn bản thỏa thuận, rồi đặt xuống.

– Người soạn cái này biết luật. – Chị nói. – Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được coi là tài sản chung, trừ khi chứng minh được là tài sản riêng. Họ đánh vào đúng chỗ đó. Em mở bếp bằng tiền gì?

Hằng kể. Năm chỉ vàng và đôi bông mạ cho riêng hôm cưới, có hóa đơn, có hình. Ba chục triệu mạ cho mượn, có giấy mượn tiền viết tay, có chữ ký hai mẹ con, có ngày tháng. Tiền công Duy trả góp, có biên nhận từng đợt.

Chị Hân gật đầu từng chỗ.

– Em giữ hết những giấy đó chưa?

– Dạ, giữ hết.

– Vậy thì người này không thắng được. Có kiện thì cũng chỉ kéo dài, làm em mệt. – Chị Hân tháo kính, lau. – Mà chị nói thật, chị nghĩ họ cũng biết họ không thắng. Kiện để em mệt, để em mất thời gian, để đối tác của em nghe nói em đang bị kiện. Đôi khi người ta kiện không phải để thắng.

– Còn cái "cách khác" chị nghĩ là gì?

– Cái đó thì chị không biết. – Chị Hân đeo kính lại. – Nhưng chị biết tháng Ba này em đi thầu.

Phiên chọn thầu bếp ăn của Công ty may Sông Hàn diễn ra sáng ngày mười hai tháng Ba, tại hội trường tầng ba văn phòng công ty trong khu công nghiệp. Hội trường có máy chiếu, có bàn dài phủ khăn xanh, có ba chai nước suối trước mỗi chỗ ngồi của hội đồng. Hội đồng năm người: phó tổng giám đốc phụ trách nhân sự, trưởng phòng hành chính, kế toán trưởng, chủ tịch công đoàn công ty, và chị Oanh với tư cách quản lý xưởng hai.

Ba đơn vị dự thầu.

Một công ty suất ăn lớn từ Sài Gòn ra, có người thuyết trình mặc vest, chiếu hình mười mấy cái bếp ở các khu công nghiệp phía Nam, chào giá mười bảy nghìn.

Bếp ăn của Hằng, đứng tên hộ kinh doanh Võ Thị Diệu Hằng.

Và Công ty trách nhiệm hữu hạn Suất ăn Thịnh Hưng, thành lập tháng Một năm hai nghìn mười lăm.

Người thuyết trình cho Thịnh Hưng là Hiển. Áo sơ mi trắng, cà vạt xanh đậm, giọng mềm như lụa. Anh ta chiếu lên màn hình hình một cái bếp mới tinh ở phía nam thành phố, gạch men trắng toát, bếp ga công nghiệp inox sáng bóng, tủ lạnh hai cánh đứng thành hàng. Rồi anh ta chiếu một trang chữ.

Hằng đọc trang chữ đó, và thấy lạnh dọc sống lưng.

Một: giá cố định trong sáu tháng đầu.

Hai: bếp mở cửa cho đại diện công đoàn kiểm tra bất cứ lúc nào, không cần báo trước.

Ba: mỗi ngày lưu hai mẫu mỗi món, một mẫu tại bếp, một mẫu niêm phong gửi theo xe cơm, để tại tủ lạnh nhà máy, giữ hai mươi bốn giờ.

Bốn: rau và thịt ghi rõ nguồn gốc, công khai cho người lao động.

Bốn dòng của cô. Gần như từng chữ. Chỉ khác ở dòng đầu, ba tháng thành sáu tháng.

– Thịnh Hưng hiểu rằng an toàn của người lao động là trên hết. – Hiển nói, nhìn khắp hội đồng bằng cái nhìn chăm chú của anh ta. – Đặc biệt sau những sự việc gần đây ở một số bếp ăn trong khu vực, mà các anh chị chắc đã nghe. Thịnh Hưng chào giá mười ba nghìn rưỡi một suất cho nhà máy chính, mười bốn nghìn cho xưởng hai.

Những sự việc gần đây ở một số bếp ăn. Hằng thấy chị Oanh quay sang nhìn cô. Kế toán trưởng ghi con số mười ba nghìn rưỡi vào sổ, gạch dưới hai lần.

Tới lượt Hằng.

Cô không có máy chiếu. Cô không có hình bếp gạch men trắng toát. Cô đặt lên bàn hội đồng năm tờ giấy giống nhau, mỗi người một tờ. Đó là tờ giấy tính tiền một hộp cơm, từng dòng, từ gạo tới xăng xe. Ở dòng tiền thịt, cô ghi giá thịt nạc vai ở ba sạp chợ Hòa Khánh trong ba tháng qua, tháng thấp nhất tám mươi hai nghìn, tháng cao nhất tám mươi chín.

– Em chào giá mười lăm nghìn cho xưởng hai, giữ như cũ. Mười sáu nghìn cho nhà máy chính, vì nhà máy chính có ca đêm, phải nấu hai lượt. – Cô nói. – Em không hạ được nữa. Em xin hội đồng đọc dòng thứ hai của tờ giấy, chỗ tiền thịt. Ai chào thấp hơn em mà vẫn ghi thịt tươi mua chợ, em xin hội đồng hỏi họ mua ở chợ nào.

Hiển ngồi ở hàng ghế dự thầu, cách cô hai ghế. Anh ta không đổi sắc mặt.

– Còn bốn điều về an toàn, – cô nói tiếp. – Anh chị đã nghe bên Thịnh Hưng trình bày rồi. Bốn điều đó em đã làm từ tháng Tám năm ngoái ở xưởng hai. Chị Oanh và anh Sinh biết. Em không nói thêm.

Cô ngồi xuống. Phó tổng giám đốc, một người đàn ông ngoài năm mươi, nhìn tờ giấy tính tiền của cô, nhìn sang tờ báo giá bóng loáng của Thịnh Hưng, nhíu mày.

– Chị Hằng. Mười sáu nghìn với mười ba nghìn rưỡi, trên một nghìn rưỡi suất mỗi ngày, ba trăm ngày một năm. Chị biết là bao nhiêu tiền không?

– Dạ, hơn một tỷ một năm.

– Hơn một tỷ. – Ông gõ cây bút lên mặt bàn. – Chị cho tôi một lý do để công ty bỏ ra hơn một tỷ.

Hằng nghĩ tới hơn ba trăm người nằm trên hành lang bệnh viện. Nghĩ tới phiên tòa. Nghĩ tới tủ lưu mẫu trống trơn. Không cái nào trong đó nói ra được.

– Em không cho anh được lý do nào bằng tiền, – cô nói. – Em chỉ xin anh: chọn ai thì chọn, nhưng giữ cái tủ lạnh lưu mẫu ở nhà máy. Mở nó ra mỗi ngày. Đừng để ai khác giữ chìa.

Phó tổng nhìn cô một lúc lâu, không nói gì.

Kết quả công bố một tuần sau. Chị Oanh gọi cho cô, giọng mệt mỏi.

– Xưởng hai giữ em. Chị cãi ba buổi họp mới giữ được, chị nói xưởng chị chị chịu trách nhiệm. Còn nhà máy chính về tay Thịnh Hưng. Một nghìn năm trăm suất. Mười ba nghìn rưỡi. Ký hợp đồng một năm từ đầu tháng Tư.

Hằng đứng trong phòng chia, điện thoại áp vào tai. Ngoài cửa sổ, nắng tháng Ba vàng như mật ong. Chị Nhàn đang chặt gà trong bếp nấu, tiếng dao phay nện đều đều.

Nhà máy chính Sông Hàn. Ngày mười một tháng Tư năm hai nghìn hai mươi lăm. Hơn ba trăm người.

Cô đã nghĩ mình có mười năm. Cô đã nghĩ, chỉ cần không lập công ty Phan Gia, chỉ cần không đứng tên giám đốc, chỉ cần không ký, thì cái ngày đó sẽ không tới. Cô đã quên rằng cái ngày đó không phải của cô. Nó là của người đàn ông hôm đó ngồi cách cô hai ghế, người chỉ cần một cái bếp và một cái tên để đứng ra. Kiếp trước, cái tên đó là cô. Kiếp này, anh ta tìm được một cái tên khác, và đi trước mười năm.

– Chị Oanh, – Hằng nói. – Chị có hồ sơ dự thầu của Thịnh Hưng không chị? Trang đầu, phần thông tin doanh nghiệp.

– Có. Chờ chị chút.

Tiếng giấy sột soạt. Rồi chị Oanh đọc, giọng hơi ngạc nhiên.

– Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Suất ăn Thịnh Hưng. Địa chỉ trụ sở ở đường Âu Cơ. Người đại diện theo pháp luật, chức danh giám đốc: bà Tôn Thị Trâm. – Chị ngừng lại. – Hằng. Tôn Thị Trâm. Có phải là…

Hằng không nghe hết câu. Cô nhìn ra cái kiệt ngập nắng, thấy lại cái bàn kính ở quỹ tín dụng một năm trước, bảy cái kẹp giấy màu đỏ. Thấy bà Trâm ngồi đó ôm túi giấy kraft như ôm một đứa cháu nội, mặt rạng rỡ, không biết mình đang ngồi ở đâu.

— Hết chương 12 —