Nồi cơm thứ ba lúc bốn giờ sáng

Chương 1: Nồi cơm thứ ba lúc bốn giờ sáng

Cái nồi cơm điện thứ ba vừa bật nút kêu tách một tiếng, Hằng mới biết mình đang đứng, chứ không phải nằm.

Hai bàn chân cô đặt trên nền gạch bông trơn mỡ. Hơi nước từ nắp nồi phả lên mặt, nóng rát. Mùi gạo mới, mùi hành phi, mùi nước mắm kho trong cái chảo gang to bằng cái nia. Ngoài cửa, trời còn đen kịt, chỉ có ngọn đèn đường vàng đục rọi xiên vô mái tôn quán cơm. Tiếng xe tải chở hàng vô khu công nghiệp Hòa Khánh rì rì chạy ngang, rung cả mấy cái chén chồng trên kệ.

Cô cầm cái muôi gỗ trong tay. Muôi còn ấm. Tay cô không run.

Mấy giây trước, cô đang nằm trên cái giường sắt sơn xanh ở bệnh xá trại giam, đắp hai lớp chăn mà vẫn lạnh. Ngực khò khè như có ai nhét cả nắm bông vô đó. Ngoài song cửa có tiếng loa phát nhạc xuân. Người cán bộ quản giáo trẻ đã đứng ở đầu giường, nói nhỏ rằng sáng mai sẽ chuyển cô lên bệnh viện tỉnh. Cô không nhớ mình đáp gì. Cô chỉ nhớ dưới gối mình còn một sợi lạt tre xanh, cô gỡ ra từ đòn bánh tét mạ đem vô hồi đầu tháng Chạp, cái nút mạ thắt vẫn còn nguyên một đầu. Cô nắm sợi lạt đó mà nhắm mắt.

Giờ trong tay cô là cái muôi gỗ.

– Hằng! Mi đứng đó mà ngủ hả? Cơm chín rồi, xới ra mâm cho nguội!

Giọng đàn bà vang ra từ gian sau, khàn, sắc, quen tới mức Hằng thấy gáy mình nổi gai. Bà Trâm, mạ chồng cô. Bà đã chết từ năm hai nghìn hai mươi ba, trong một căn hộ thuê ở Sài Gòn, lúc Hằng còn đang chạy đôn chạy đáo lo hợp đồng cho mười bốn cái bếp. Hằng đã không về kịp đám tang. Kha giận cô suốt nửa năm vì chuyện đó.

Giờ bà đang ở gian sau, kéo thùng rau, chửi.

Hằng đặt cái muôi xuống mép chảo. Cô quay lại nhìn tấm lịch treo trên cột, tấm lịch bloc dày cộp in quảng cáo của một quỹ tín dụng. Tờ trên cùng còn chưa xé. Con số đỏ to: mười sáu. Tháng Ba. Năm hai nghìn không trăm mười bốn. Chủ nhật.

Bà Trâm có thói quen xé lịch lúc năm giờ, khi đã nấu xong nồi cơm cuối. Vậy hôm nay là thứ Hai, mười bảy tháng Ba.

Hằng biết rõ ngày này. Cô đã nghĩ về nó trong suốt mười tháng bị giam, đếm đi đếm lại như đếm hạt gạo. Hôm nay, chín giờ sáng, cô sẽ ngồi trước bàn giao dịch của quỹ tín dụng trên đường Tôn Đức Thắng. Cô sẽ ký tên vào hợp đồng vay ba trăm triệu đồng, đồng vay với chồng, thế chấp căn nhà mặt tiền này của mạ chồng. Tiền giải ngân xong sẽ chuyển thẳng vào tài khoản của một người tên Lương Thế Hiển, cháu họ bên ngoại của bà Trâm, để "góp vốn làm kho lạnh". Kho lạnh đó, theo lời Hiển, lỗ. Hằng trả khoản nợ ấy năm năm, bằng tiền nấu cơm từng suất mười lăm nghìn.

Và từ cái chữ ký sáng nay, cô đi tiếp mười một năm nữa, tới một phiên tòa mà người ta đọc lên tên cô cùng với con số ba trăm mười hai công nhân nhập viện.

– Hằng!

– Dạ, con nghe rồi.

Cô nghe giọng mình đáp. Giọng hai mươi sáu tuổi, còn trong, chưa bị thuốc lá thụ động trong phòng giam làm khàn. Cô bưng nồi cơm ra khỏi đế, đổ lên mâm nhôm, lấy đũa cả xới tơi. Hơi cơm bốc lên mặt cô, và lần đầu tiên sau rất lâu, cô thấy đói.

Quán cơm của bà Trâm mở từ năm giờ rưỡi, bán cơm sáng cho công nhân ca một. Tới mười giờ, quán lại đóng thêm hai trăm suất cơm hộp chở vô một xưởng may trong khu công nghiệp. Hợp đồng đó bà Trâm ký từ hai năm trước, nhờ Hiển mối. Người thức từ ba giờ sáng nấu cho đủ hai trăm suất là Hằng. Bà Trâm chỉ biết giữ tiền.

Hằng làm việc như cái máy đã thuộc bài. Bắc nồi canh bí, rửa hai rổ rau muống. Tới khi cầm miếng thịt ba chỉ lên thớt, cô dừng lại.

Thịt lạnh. Lạnh kiểu thịt mới lấy ra từ tủ đông, rã chưa hết. Mặt thớ thịt hơi tái, sờ vô thấy rít. Cô đưa lên mũi. Ngoài mùi thịt, còn có một mùi hăng hăng, nhè nhẹ, giống mùi cái khăn lau bàn ngâm nước tẩy lâu ngày.

Cô nhớ mùi này. Năm hai nghìn hai mươi lăm, trong phòng làm việc của cơ quan điều tra, người ta đưa cho cô ngửi một túi mẫu gà, hỏi cô có nhận ra không. Cô đã nói không. Cô nói thật, vì hồi đó cô chưa từng để ý.

Giờ thì cô để ý.

– Thịt ni mua ở mô vậy mạ? – Hằng hỏi, giọng bình thường.

Bà Trâm đang đếm tiền lẻ trong cái hộp bánh quy thiếc, không ngẩng lên.

– Thằng Hiển nó đưa. Rẻ hơn ngoài chợ hai chục một ký. Mi hỏi chi?

– Con thấy thịt hơi lạnh.

– Lạnh thì để rã. Nấu thì có chết ai mô mà hỏi.

Hằng không nói nữa. Cô xẻo một miếng nhỏ, bỏ vô cái túi ni lông sạch, cột lại, nhét vô ngăn đá cái tủ lạnh nhỏ ở góc bếp. Đó là chỗ bà Trâm không bao giờ đụng tới vì đó là chỗ để đá viên của quán nước bên cạnh gửi nhờ. Cô cũng chưa biết sẽ làm gì với nó. Cô chỉ biết lần trước, cô đã không giữ lại thứ gì.

Năm giờ rưỡi, cửa cuốn kéo lên. Công nhân ca một ùa vào, áo đồng phục đủ màu của đủ xưởng, ngồi xổm trên ghế nhựa ăn vội đĩa cơm với trứng chiên.

Sáu giờ, Kha thức dậy. Anh đi từ trên gác xuống, mặc cái áo thun ba lỗ, gãi bụng, ngáp. Anh đi ngang qua cô, véo nhẹ một cái vào eo cô như mọi buổi sáng.

Hằng đứng im. Cô chờ coi trong người mình dâng lên cái gì. Giận. Thương. Ghê. Nhưng không có gì cả. Chỉ là một cảm giác mỏi, như khi người ta xách một cái giỏ nặng đi quá xa, tới lúc đặt xuống rồi mà tay vẫn còn co.

– Chín giờ nghe em, – Kha nói, rót ly trà đá. – Anh Hiển chở mình đi. Em thay cái áo dài cho đàng hoàng. Mạ dặn rồi đó.

– Đi mô anh?

Kha nhìn cô, nhíu mày.

– Đi ký giấy vay chứ đi mô. Hôm qua nói rồi mà. Em quên hả?

– À. Ký giấy vay.

Cô quay lại với nồi canh. Cô nhớ lần trước, sáng nay cô đã hỏi một câu: vay nhiều rứa, lỡ không trả được thì răng. Và Kha đã nói: có anh Hiển đứng ra, anh Hiển làm ăn lớn, em lo chi. Rồi bà Trâm nói thêm một câu mà Hằng nhớ suốt mười hai năm. Không phải vì nó độc, mà vì lúc đó cô đã thấy nó hợp lý. Nhà là nhà của tau, tau dám đem ra thế, mi là dâu, mi ký thêm cho đủ thủ tục thôi.

Lần này cô không hỏi gì.

Bảy giờ, Thùy Vân về. Em chồng cô hai mươi hai tuổi, bán mỹ phẩm trên mạng, tối nào cũng đi tới khuya. Vân dựng chiếc xe tay ga màu kem trước cửa, trên yếm xe dán một hình con mèo trắng giơ tay vẫy. Nó chạy vô ôm cổ Hằng từ phía sau, mùi nước hoa ngọt lịm.

– Chị dâu ơi, còn trứng chiên không, em đói muốn xỉu.

– Còn. Ngồi đó chị chiên cho.

Vân là người duy nhất trong nhà này từng đứng về phía cô. Hồi kiếp trước, lúc cô bị tạm giam, Vân đã đi thăm cô một lần, đem cho cô bịch khô gà và cái áo len. Vân khóc. Mấy tháng sau, Vân cưới Hiển. Hằng nghe tin cưới qua lời mạ, trong một buổi thăm nuôi cuối năm. Cô nhớ mình đã nghĩ: chắc con nhỏ cũng không biết gì.

Cô chiên trứng cho Vân, hai quả, lòng đào, như nó thích.

Tám giờ bốn mươi, một chiếc ô tô bảy chỗ màu trắng đỗ trước quán. Cửa xe mở, một người đàn ông bước xuống. Áo sơ mi xanh nhạt, quần tây đen, giày da bóng, tóc chải gọn. Hiển ba mươi tư tuổi, dáng người gầy, khuôn mặt hiền như một thầy giáo dạy toán cấp hai. Anh ta có một cái nhìn rất chăm chú, thứ chăm chú làm người đối diện tưởng mình đang được quý trọng.

– Chào cô Trâm. Chào chị Hai Hằng. Cái áo dài màu hột gà này hợp chị lắm nghen.

Hằng không mặc áo dài. Cô vẫn mặc cái áo bà ba bếp, tạp dề còn dính mỡ. Hiển nói câu đó như thể cô đã mặc rồi, và nói xong, anh ta mới để ý thấy. Anh ta cười, không chút lúng túng.

– À, chị còn chưa thay. Không sao, mình còn hai chục phút.

Anh ta quay sang bà Trâm, đưa ra một túi giấy kraft.

– Giấy tờ con lo hết rồi cô. Mình tới đó chỉ việc ký thôi.

Bà Trâm cầm túi giấy, mặt dãn ra. Hằng chưa từng thấy bà cười với ai như cười với Hiển.

Hằng lên gác, không đụng tới cái áo dài, thay cái áo sơ mi trắng với quần tây đen cô vẫn mặc đi nộp tiền cho quán.

Trên đường xuống cầu thang, cô ghé vào phòng bà Trâm. Cánh cửa khép hờ. Cái tủ kính đựng đồ thờ cúng, ngăn dưới có một cái hộp bánh trung thu bằng thiếc in hình chị Hằng chú Cuội. Hồi cưới, mạ cô cho cô năm chỉ vàng và một đôi bông. Bà Trâm nói để bà giữ giùm, cất trong cái hộp đó, khi nào cần thì lấy. Hằng chưa bao giờ cần. Lần trước, tới năm hai nghìn mười sáu cô mới mở ra, và cái hộp trống trơn.

Hằng chưa mở hộp. Cô chỉ nhìn nó một lúc, rồi đi xuống.

Ngoài cửa, Hiển đã mở cửa xe sẵn, tay vịn lên mép cửa như người tài xế đón khách sang. Kha ngồi ghế trước. Bà Trâm ngồi băng giữa, ôm túi giấy kraft vào lòng như ôm một đứa cháu nội.

Hằng ngồi vào. Trong xe có mùi máy lạnh, mùi nước hoa nam. Và dưới lớp mùi đó, rất mờ, cái mùi hăng hăng như khăn lau ngâm nước tẩy. Cô liếc xuống sàn xe. Một cái thùng xốp nhỏ để dưới chân ghế phụ, nắp dán băng keo nâu, mép băng keo thấm nước.

– Đồ gì đây anh Hiển?

– À, mẫu hàng mới bên kho em, đem qua cho mấy quán quen thử. – Hiển nhìn cô qua kính chiếu hậu, mỉm cười. – Chị Hai có quan tâm hả? Bữa nào em dẫn chị đi coi kho. Kho lạnh mới lắm, máy móc nhập hết.

– Dạ, bữa nào.

Cô nghĩ tới mạ. Mạ cô năm nay năm mươi tư tuổi, đang ở dưới làng rau Bàu Đưng, giờ này chắc vừa bó xong mấy chục bó rau muống, đang cột lạt. Mạ có một cái nút rất riêng, vòng hai lần, luồn ngược đầu lạt vào trong, rồi kéo một đầu là thắt chặt. Ai mở ra rồi thắt lại cũng không giống. Hồi nhỏ, Hằng hay ăn vụng bánh tét trước Tết, và lần nào mạ cũng biết, chỉ cần nhìn cái nút.

Cô vẫn còn nhớ cách thắt. Cô thử co mấy ngón tay trong lòng bàn tay, làm như đang thắt một sợi lạt vô hình. Vòng một. Vòng hai. Luồn ngược.

Xe dừng trước quỹ tín dụng. Tòa nhà hai tầng sơn màu xanh ngọc, bảng hiệu chữ vàng. Một cô nhân viên mặc áo vest xanh đứng dậy đón, gọi Hiển bằng tên thân mật. Hồ sơ đã nằm sẵn trên bàn, kẹp giấy màu đỏ đánh dấu những chỗ cần ký. Cô nhân viên xoay xấp giấy về phía Hằng, đặt lên đó một cây bút bi xanh.

– Chị ký giúp em mấy chỗ có kẹp đỏ nha chị. Có bảy chỗ thôi.

Kha đã ký xong phần của mình, chữ ký ngoằn ngoèo, nhanh như người ta quẹt diêm. Bà Trâm ký ở phần bên thế chấp. Cả ba người quay sang nhìn Hằng. Hiển đứng sau lưng bà Trâm, hai tay đút túi quần, cái nhìn chăm chú của anh ta đặt lên tay cô.

Hằng cầm cây bút lên.

Cô nhìn dòng chữ in ở đầu trang: Hợp đồng tín dụng. Bên vay: Phan Tuấn Kha và Võ Thị Diệu Hằng. Mục đích vay: bổ sung vốn kinh doanh thực phẩm. Phương thức giải ngân: chuyển khoản cho bên thụ hưởng theo đề nghị của bên vay.

Bên thụ hưởng là một cái tên công ty mà cô chưa từng nghe. Số tài khoản ở dưới có mười ba chữ số. Cô biết, không cần nhìn, rằng người đứng sau cái tên công ty đó đang đứng sau lưng mạ chồng cô.

– Chị Hai ký đi, – Hiển nói, nhẹ như gió. – Trưa nay còn kịp về bán.

Hằng đặt đầu bút lên ô ký thứ nhất. Mực xanh lem ra một chấm nhỏ.

— Hết chương 1 —