Hộp bạc dưới đáy rương

Chương 8: Hộp bạc dưới đáy rương

Ông Dương Khải Tế đứng giữa nhà trên, vai còn mang bàn tay của Đới Khâm, và Sa nhìn thấy cha mình làm một việc mà cả đời ông chưa làm cho trôi bao giờ.

Ông nói dối.

– Chiều nay có một ông già không râu đến đây. – Ông nói. Giọng ông đều, chậm, không run. – Giọng the thé như đàn bà. Lão mua ba thang thuốc ho, bảo cho đứa cháu, rồi hỏi đường đi xóm Lò Vôi ngoài cửa Tây. Tôi chỉ đường. Lúc ấy tôi không biết lão là ai. Ông Đới nói tôi mới biết.

Đới Khâm nhìn ông rất lâu. Ông Dương đứng yên cho ông ta nhìn, tay buông xuôi hai bên, mắt không chớp.

– Xóm Lò Vôi. – Đới Khâm nhắc lại.

– Lão bảo có người cháu làm thợ nung vôi ở đó.

Đới Khâm gập cái quạt lại, gõ vào lòng bàn tay hai cái. Rồi ông ta mỉm cười, chắp tay vái.

– Đa tạ ông lang. Thái úy sẽ nhớ. – Ông ta quay ra cửa, nói với tên đội trưởng: – Xóm Lò Vôi. Đi ngay.

Tiếng chân lính, tiếng ngựa, tiếng đuốc xa dần. Ông Dương đứng nguyên chỗ cũ, không cử động, cho đến khi phố Hòe im hẳn. Rồi hai đầu gối ông khuỵu xuống, ông ngồi bệt xuống nền gạch, ngay giữa nhà.

Sa chạy ra. Nhưng trước khi cô tới được chỗ cha, cánh cửa sau đã mở, và Chí bước qua bếp, lên nhà trên.

Gã không nói gì. Gã đứng trước mặt ông Dương đang ngồi bệt dưới đất, nhìn xuống. Cái túi hoa sói nhàu nát vẫn nằm trong nắm tay gã.

– Có phải không? – Gã hỏi.

Ông Dương ngẩng lên.

– Phải.

Một chữ. Không chối, không giải thích. Chí nhắm mắt lại.

– Cha. – Sa quỳ xuống bên cha mình. – Cha nói đi. Cha nói hết đi.

Ông Dương nhìn con gái, rồi nhìn lên Chí, và ông nói. Ông nói như người ta nhổ một cái gai đã cắm vào thịt lâu ngày, chậm rãi, từng chút một, biết là đau mà vẫn nhổ.

Ông kể cái đêm tháng Hai, Thái úy Ung mời ông đến phủ, hỏi mượn thư tướng Mai. Ông không đưa. Ba ngày sau, Đới Khâm đến, mang theo một lá thư có dấu son của Thái úy, viết rằng ông lang Dương là người am hiểu chữ tướng Mai nhất kinh thành, mong ông nói điều phải ở công đường. Kèm theo lá thư là một cái hộp gỗ trắc, hai mươi nén bạc. Ông trả cái hộp. Đới Khâm không nhận. Ông đốt lá thư.

– Hôm sau, – ông nói, – con bé nhà buôn vải ở ngõ Thợ Nhuộm đi chợ không về. Ba hôm sau người ta vớt được chiếc guốc của nó ở bến Hàng Bè. Đới Khâm đến hiệu, khen tủ thuốc, rồi bảo con đi chợ đường ngõ Thợ Nhuộm. Sa, con kể cho cha nghe, con nhớ không?

Sa nhớ. Cô nhớ mồ hôi lạnh chảy dọc sống lưng. Cô nhớ gã đàn ông nón rách đi theo cô ở chợ.

– Ở công đường, – ông Dương nói tiếp, – cha nhìn lá thư. Chữ giống. Giống lắm. Chữ Tâm nối liền. Cha cầm lá thư lên, và cha nhìn thấy sau tấm rèm tre phía sau ghế quan Đại lý tự có một người ngồi, tay cầm cái quạt giấy. Người ấy mở quạt ra, phe phẩy hai cái, rồi gập lại. Cha nghĩ đến chiếc guốc của con bé nhà buôn vải. Cha nghĩ đến con. – Ông dừng lại. Giọng ông khàn đi. – Rồi cha nói câu ấy.

Trong nhà không ai nói gì. Trên gác phơi, người tên Hựu ho một tiếng khẽ rồi nén lại.

– Cái hộp bạc, – Sa nói, – con thấy dưới đáy rương.

– Cha mang trả ba lần. Lần nào Đới Khâm cũng không nhận. Lần thứ ba, cha để nó trước cổng phủ Thái úy rồi đi. – Ông nhìn con gái. – Cha không tiêu một đồng. Nhưng không tiêu thì cũng chẳng chữa được gì.

Chí mở mắt. Gã nhìn xuống người đàn ông ngồi dưới đất, và Sa thấy trên mặt gã không có giận dữ. Chỉ có một thứ mệt mỏi, như người đã đi rất lâu mà đến nơi thì thấy nhà mình đã cháy.

– Cha tôi chết trong ngục vì một câu của ông. – Gã nói. Gã không nói to. – Cha tôi bị chôn ở bãi tha ma sau ngục, tôi không xin được một nắm tóc. Mẹ tôi về quê mặc áo sô. Tôi đi lính thú. Tất cả vì một câu của ông.

– Phải. – Ông Dương nói.

– Lúc tôi lạy ông, – Chí nói, – ông đứng đó mà nhận.

Ông Dương cúi đầu. Ông không đáp nữa.

Chí quay đi. Gã đi xuống bếp, gỡ đống củi khỏi thang, ngẩng lên gác phơi.

– Điện hạ, chúng ta phải đi ngay. Đới Khâm không tìm thấy ai ở xóm Lò Vôi thì sẽ quay lại trước sáng.

Sa đứng dậy. Cô nhìn cha, rồi nhìn lưng Chí. Cô thấy mình như bị xé ra làm hai, một nửa ở lại bên người đàn ông ngồi dưới đất, một nửa đi theo người đàn ông đang dựng thang. Cô không biết nửa nào là cô.

Cha cô nắm lấy tay cô.

– Đi đi con.

– Cha...

– Con nghe cha. – Ông siết tay cô, chặt hơn cô tưởng ông còn sức. – Đới Khâm quay lại, không thấy lão Ngạc ở Lò Vôi, sẽ biết cha nói dối. Nếu con còn ở đây, hắn sẽ dùng con để bắt cha nói. Lần trước cha đã nói một câu vì con. Đừng để cha phải nói câu thứ hai. – Ông buông tay cô ra. – Điện hạ đang sốt. Không có thầy thuốc, sốt thế này đi hai mươi ngày đường sông thì không qua được. Con biết thế. Con đi vì Điện hạ. Cũng là đi vì cha.

– Cha đi cùng.

– Cha ở lại. Hiệu thuốc mà đóng cửa trong đêm nay thì cả phố biết. Cha ở lại, mở cửa, bốc thuốc như mọi ngày. Đới Khâm hỏi, cha bảo con về quê ngoại ở Thanh Đàm thăm bà cô ốm. Hắn không tin cũng không làm gì được cha ngay, vì hắn còn cần cha.

Sa không khóc. Cô thấy lạ vì mình không khóc. Cô vào buồng, gói hai bộ quần áo, cái hộp gỗ mun đựng kim chỉ của mẹ, một tay nải thuốc. Cô xếp vào đấy những vị thuốc trị sốt, trị ho, thuốc cầm máu, thuốc đau bụng, lá ngải khô, gừng khô. Ngón tay cô gấp giấy, buộc nút con bướm, gói này sang gói khác, nhanh như máy, không cần nhìn. Cốm đứng bên cạnh, không đợi ai bảo, cũng gói một tay nải cho mình.

– Em cũng đi. – Thằng bé nói.

– Em ở lại với ông.

– Ông bảo em đi. – Cốm nói, mắt đỏ hoe. – Ông bảo lúc nãy rồi. Ông bảo em đi theo chị, để chị có người đun nước.

Sa nhìn ra nhà trên. Cha cô đã đứng dậy, đang thắp thêm một ngọn đèn, như mọi đêm. Lúc cô đeo tay nải ra đến cửa bếp, ông đi xuống, xách theo cái tráp thuốc gỗ dâu, quàng dây tráp vào vai cô.

– Cầm lấy. Đi đường xa thì phải có tráp.

Ông không nói thêm câu nào.

Họ ra khỏi nhà bằng cửa sau, đi qua vườn thuốc, men theo con ngõ hẹp sau dãy nhà phố Hòe, xuống bến Hàng Bè rồi theo bờ sông đến bến Vạn Thọ. Đêm tối mịt, không trăng. Chí đi đầu, Cai Sẻ đi cuối. Ông già Ngạc với Cốm dìu người tên Hựu ở giữa. Sa đi sát sau Chí. Gã không nói với cô một câu.

Kế hoạch thay đổi. Ông già Ngạc không chịu rời Thái tử một bước. Thay vào đó, một trong ba người lính đang giữ thuyền củi, gã tên Thìn, gầy và cao, sẽ đóng vai Thái tử, còn một người lính khác cạo râu, quấn khăn, đóng vai lão hoạn quan. Chí sẽ cùng họ cưỡi ngựa ra cửa Tây khi trời hửng sáng, để cho lính gác nhìn thấy, để cho Đới Khâm nghe tin, để cho cả quân Thái úy đổ dồn về phía tây. Cùng lúc ấy, chiếc thuyền củi sẽ xuôi qua cửa Thủy, mang theo Thái tử, ông Ngạc, Cai Sẻ, Cốm và Sa.

Ở bến Vạn Thọ, chiếc thuyền củi nằm lẫn giữa hàng chục chiếc thuyền khác, mui tre lợp lá cọ, khoang chất đầy củi. Cai Sẻ khơi một cái hang giữa đống củi, lót rơm, đặt Thái tử nằm vào. Ông Ngạc chui vào theo.

Chí đứng trên bờ, dưới gốc cây gạo. Sa đứng cạnh mạn thuyền. Giữa họ là một tấm ván cầu dài ba bước.

– Cô giữ tờ hôn thư phải không? – Chí nói. Đó là câu đầu tiên gã nói với cô kể từ lúc ở nhà.

– Giữ.

– Đốt đi.

Sa nhìn gã. Trong bóng tối, cô không nhìn rõ mặt gã, chỉ thấy hai con mắt.

– Tôi không đốt.

– Cha tôi viết tờ giấy ấy để trả ơn một người. Bây giờ chính người ấy đã...

Gã không nói hết. Sa chờ.

– Tôi không đốt. – Cô nói lại. – Anh muốn đốt thì anh đi theo tôi đến Vàm Lác mà lấy.

Chí im lặng rất lâu. Ở đầu kia của bến, có tiếng gà gáy, rồi tiếng một người lái thuyền gọi nhau dậy nấu cơm. Trời ở phía đông bắt đầu xám lại.

– Giữ Điện hạ cho cẩn thận. – Gã nói cuối cùng. Rồi gã quay đi.

Gã đi được ba bước thì Sa thấy một thứ. Tay trái của gã, theo thói quen, đưa lên thắt lưng. Cái túi hoa sói nhàu nát vẫn còn đó. Gã đã không vứt nó đi. Gã đã không tháo nó ra, không ném nó lại cho cô. Ngón tay gã chạm vào nó, rồi buông xuống.

Rồi gã đi vào bóng tối, về phía cửa Tây.

Thuyền củi rời bến lúc canh năm. Lúc đi qua cửa Thủy, lính gác chỉ soi đuốc lướt qua khoang, vì ngay lúc ấy có tiếng tù và từ phía cửa Tây rúc lên ba hồi, và cả đám lính gác quay đầu nhìn về phía ấy. Có người hét lên: "Thấy rồi! Ở cửa Tây! Hai người cưỡi ngựa phá cửa ra ngoài!"

Thuyền trôi ra khỏi thành, xuôi theo dòng Nhạn Giang. Sa ngồi ở đầu mũi, nhìn lại kinh thành Ngọc Đô đang lùi dần trong sương sớm.

Rồi cô thấy lửa.

Một cột lửa đỏ rực bốc lên từ phía phố Hòe. Không phải khói đen của những kho gạo bị cướp. Lửa đỏ, bốc cao, liếm lên trời, cao hơn cả những mái ngói, cao hơn cả cây hòe ba trăm tuổi đầu phố. Từ chỗ này nhìn về, cô không biết đó là nhà ai. Nhưng cô biết phố Hòe chỉ có một nhà chứa đầy những bao lá ngải cứu khô, những nong hoa cúc, những tủ gỗ mít trăm ngăn, những thứ mà bắt lửa thì cháy được như thế.

– Chị Sa. – Cốm níu lấy tay áo cô. – Chị Sa, kia có phải...

Sa không trả lời. Cô đứng dậy ở mũi thuyền, và nếu Cai Sẻ không nắm lấy vai cô kéo lại, có lẽ cô đã nhảy xuống sông.

— Hết chương 8 —