Chuông tang ở Ngọc Đô

Chương 6: Chuông tang ở Ngọc Đô

Chuông trên lầu Cửa Ngọ gõ chín mươi tiếng trong đêm mùng ba tháng Chín, và đến tiếng thứ ba mươi thì cả phố Hòe đã thức dậy, đứng ở cửa nhìn về phía hoàng thành.

– Vua băng rồi. – Bà bán xôi nói, giọng run run. – Chuông gõ không dứt thế này là vua băng.

Sa đứng ở bậc cửa Bảo Hòa Đường, khoác vội cái áo ngoài, đếm từng tiếng chuông. Đến tiếng thứ chín mươi thì im. Trên trời, mấy ngọn đuốc chạy dọc tường hoàng thành như những con đom đóm hoảng loạn.

Bốn tháng kể từ ngày đoàn lính thú ra cửa thành Tây, Sa sống như người đi trên mặt nước đóng băng mỏng. Cô bốc thuốc, phơi thuốc, tán thuốc, theo cha đi chữa bệnh, mỗi sáng đi chợ theo đường lớn với Cốm. Cái hộp gỗ trắc dưới đáy rương biến mất sau đêm cô mở nó ra ba hôm. Cô không hỏi. Cha cô cũng không nói. Họ ăn cơm với nhau, nói chuyện về giá cam thảo lên, về bà cụ phường Đông đã đi lại được, về mưa ngâu năm nay dài. Họ nói về mọi thứ, trừ một thứ.

Chí không gửi thư về. Lính thú không có quyền gửi thư. Chỉ có một lần vào tháng Bảy, một lái buôn muối từ miền tây về ghé hiệu mua thuốc đau lưng, lúc trả tiền thì dúi vào tay Sa một mẩu gỗ nhỏ, bảo có người nhờ đưa. Mẩu gỗ bằng ngón tay cái, ai đó đã dùng dao gọt nó thành hình một con bướm, hai cánh xòe, vụng về, một cánh to hơn cánh kia. Không có chữ gì. Sa cất nó trong túi áo, cạnh tờ hôn thư.

Bây giờ cô đứng nghe chuông, tay nắm mẩu gỗ ấy trong túi.

Đến sáng thì tin tức ập về như nước vỡ đê. Hoàng thượng băng hà trong đêm. Thái úy Ung Trọng Hoành đọc trước triều một tờ di chiếu, nói rằng Hoàng thượng lúc lâm chung đã phế Thái tử vì tội mưu nghịch, truyền ngôi cho em trai là Kỳ vương. Thái tử không có mặt để nghe di chiếu. Đêm qua, khi quân Cấm vệ của Thái úy vây Đông cung, Thái tử đã biến mất.

Cửa thành đóng cả bốn mặt. Quân lính đi từng phố, gõ từng nhà. Đến chiều thì bắt đầu có cướp. Đám lính tráng, đám vô lại, rồi cả những người dân thường đói khát ùa vào mấy kho gạo của triều đình ở phía nam thành. Phủ một ông quan thân Thái tử ở phường Đông bị đốt. Khói đen bốc lên từ ba chỗ trong thành.

Bảo Hòa Đường mở cửa từ sáng đến khuya. Người bị chém, người bị giẫm, người bị bỏng khói, người bị lính đánh vỡ đầu, một đứa bé con bị ngã từ trên tường xuống gãy chân. Cha cô đi từ trưa đến nhà một ông thợ mộc ở đầu phố trên bị cột nhà đổ đè, chưa về. Sa với Cốm làm không ngơi tay. Cô khâu, rửa, bó, nắn. Cốm đun nước, xé vải, bưng thuốc, chạy đi chạy lại như con thoi. Đến lúc thắp đèn, tay áo cô cứng đơ vì máu khô.

Người khách cuối cùng đến vào lúc canh hai, khi Sa vừa định cài then cửa.

Hai người. Một ông già nhỏ thó, lưng còng, mặc áo nâu bạc màu, mặt nhẵn không một sợi râu. Ông ta dìu một người trẻ hơn, chừng hai mươi tư hai mươi lăm tuổi, cao gầy, mặc áo vải thô của dân phu, chân đi đôi dép cỏ đã rách quai. Người trẻ ho, một tràng ho khan, sâu, rồi gập người xuống thở.

– Bà lang ơi, – ông già nói, giọng cao the thé như giọng đàn bà, – cháu tôi sốt từ đêm qua. Xin bà lang xem cho.

– Tôi không phải bà lang. Cha tôi đi vắng. – Sa nói, rồi nhìn người trẻ đang ho, và cô đẩy cửa mở rộng. – Vào đi.

Cô đặt người trẻ nằm xuống ghế dài, chỗ Cai Sẻ đã nằm bảy tháng trước. Bắt mạch: phù sác, sốt cao. Nghe ngực: phổi bên phải có tiếng rít. Cô nhìn bàn tay người ấy đặt trên mép ghế: ngón tay dài, móng sạch, lòng bàn tay mềm như tay con gái, không một vết chai. Tay của người chưa từng cầm cuốc, chưa từng cầm sào, chưa từng làm một ngày công nào. Ở ngón giữa bàn tay phải có một vết chai nhỏ duy nhất, chỗ đặt quản bút.

Cô không nói gì. Cô đi bốc thuốc, sắc thuốc, đút cho anh ta từng thìa. Ông già ngồi bên cạnh, hai tay chắp trên đùi, mắt không rời người trẻ một khắc.

– Ông là người nhà gì của anh ấy? – Sa hỏi.

– Tôi... là chú.

– Chú ruột?

– Chú họ. – Ông già nói. – Tôi tên Ngạc. Cháu tôi tên Hựu. Làm thầy đồ dạy học ở ngoại thành, vào thành thăm người quen thì bị kẹt lại vì đóng cửa thành.

Sa gật đầu. Ông già nói tròn câu quá, như người đã nghĩ trước. Cô nghĩ đến Chí ở vườn thuốc, nói một mạch câu đã tập từ lúc gà gáy.

Người tên Hựu mở mắt nhìn cô. Mắt anh ta đen, sâu, và mệt.

– Cảm ơn cô. – Anh ta nói. Giọng nhẹ, chữ nào ra chữ ấy, kiểu giọng của người được dạy nói từ nhỏ.

Đúng lúc ấy, ngoài phố vang lên tiếng ngựa, tiếng đuốc, tiếng người quát tháo. Cốm chạy vào từ bậc cửa.

– Chị Sa, lính! Lính đang gõ cửa từng nhà, đến nhà bà bán xôi rồi!

Ông già Ngạc đứng bật dậy, mặt cắt không còn hạt máu. Ông nhìn Sa. Ông không nói gì, nhưng trong mắt ông có tất cả những câu ông không nói.

Sa nhìn ông già. Nhìn người trẻ đang cố ngồi dậy. Nhìn bàn tay mềm có vết chai quản bút. Cô nghĩ đến tướng quân Mai ngồi xích chân trong gian ngục, giơ tay chỉ vào hai cổ tay mình. Cô nghĩ đến tờ di chiếu mà Thái úy Ung đọc, cái tờ không ai được xem ngoài ông ta.

– Cốm, – cô nói, – thang. Gác phơi.

Gác phơi thuốc của Bảo Hòa Đường là một tầng sàn ván thấp lè tè dưới mái ngói, cao không đủ cho người lớn đứng thẳng, lên bằng một cái thang tre dựng ở góc bếp. Trên gác trải đầy những nong, những nia, những bao tải lá ngải cứu, lá tía tô, hoa cúc phơi dở. Mùi thuốc nồng đến cay mắt. Cốm kéo thang. Sa đỡ người tên Hựu leo lên, ông già Ngạc leo theo. Cô bảo họ nằm sát vách, kéo ba bao lá ngải cứu đè lên, rồi phủ thêm một cái nong hoa cúc.

– Anh ấy ho thì ông bịt miệng lại. Bịt bằng cái khăn này. – Cô dúi cho ông Ngạc cái khăn tay. – Ho một tiếng là chết cả nhà.

Cô xuống thang. Cốm đã kịp kéo thang dựng lại chỗ cũ, vứt mấy bó củi lên. Sa quay ra nhà trên, nhìn cái ghế dài. Còn vệt nước thuốc đổ trên ghế, còn cái bát thuốc. Cô cầm cái bát, đổ phần thuốc còn lại vào cái bát của một bà cụ bị bỏng khói đang nằm ở ghế bên kia.

– Bà ơi, bà uống thêm bát nữa nhé.

Bà cụ ngơ ngác, nhưng vẫn uống.

Cửa bị đập. Năm tên lính Cấm vệ xông vào, đuốc cầm tay, giáo dài, áo chẽn đỏ của quân Thái úy. Tên đi đầu là một gã đội trưởng mặt rỗ.

– Tìm một người, hai mươi tư tuổi, cao gầy, da trắng, đang ho. Đi với một lão già không râu giọng như đàn bà. Có ai vào đây không?

– Đêm nay có ba mươi bảy người vào đây, ông đội. – Sa nói. – Người gãy chân, người vỡ đầu, người bỏng khói. Ông xem đi. Có ai như thế thì ông cứ bắt.

Gã đội trưởng đi một vòng, soi đuốc vào mặt từng người nằm trên ghế, dưới chiếu. Rồi gã đi xuống bếp. Sa đi theo. Gã soi đuốc lên trần bếp, thấy cái gác phơi lờ mờ dưới mái ngói.

– Trên kia có gì?

– Thuốc phơi. Ông muốn lên xem thì lên. Thang ở góc kia, có điều mấy nong cúc đang phơi dở, ông giẫm vào là tôi mất trắng cả tháng công.

Gã nhìn cái thang dựng ở góc, đè đầy củi. Gã nhìn lên cái gác thấp lè tè. Một mùi ngải cứu nồng hắc từ trên đó tuôn xuống. Gã hắt hơi một cái, rồi hai cái.

Trên gác, không có một tiếng động.

– Mẹ kiếp cái mùi. – Gã đội trưởng lau mũi bằng tay áo. – Đi.

Năm tên lính đi ra. Tiếng gõ cửa dời sang nhà bên cạnh. Sa đứng ở bếp, nghe tim mình đập như trống làng. Cốm đứng dựa vào lu nước, mặt trắng như giấy.

Một lúc lâu sau, khi tiếng lính đã xa hẳn, Sa mới gỡ đống củi, dựng thang, leo lên gác. Cô lật nong hoa cúc, kéo mấy bao ngải cứu ra. Người tên Hựu nằm co dưới đó, cái khăn tay bịt chặt miệng, mắt đỏ ngầu vì cố nén ho. Ông già Ngạc nằm bên cạnh, hai tay vẫn ôm lấy anh ta.

Sa không đỡ họ dậy ngay. Cô quỳ trên sàn gác, nhìn người trẻ.

– Anh không phải thầy đồ.

Người tên Hựu bỏ khăn tay ra, ho một tràng dài, rồi nhìn cô.

– Không phải.

– Tôi không hỏi anh là ai. – Sa nói. – Tôi không muốn biết. Tôi chỉ muốn biết một điều: anh có biết chuyện tướng quân Mai Đình Thạc không?

Hai người trên gác nhìn nhau. Rồi người tên Hựu gật đầu.

– Tướng quân Mai không viết lá thư ấy. – Anh ta nói khẽ. – Ta đã dâng sớ xin xét lại. Sớ của ta chưa đến tay phụ... chưa đến tay Hoàng thượng thì đã bị giữ lại.

Ông già Ngạc rít lên một tiếng nhỏ. Người trẻ đưa tay ra hiệu cho ông im. Anh ta đã nói hớ một chữ, và anh ta biết. Nhưng anh ta không rút lại.

Sa ngồi im trên sàn gác. Ngoài trời, gió thổi qua những viên ngói âm dương, rít lên khe khẽ. Dưới bếp, Cốm đang cời than. Cô định nói gì đó thì nghe tiếng gõ.

Không phải gõ cửa trước. Gõ cửa sau, cánh cửa nhỏ dẫn ra vườn thuốc. Ba tiếng, rất khẽ, cách đều. Rồi im. Rồi ba tiếng nữa.

Người trên gác nín thở. Cốm dưới bếp cầm lấy con dao xắt thuốc.

Một giọng đàn ông, khàn khàn, thấp, vọng vào qua khe cửa:

– Tôi đến lấy lại cái bao tay da. Cô còn giữ không?

Sa đứng bật dậy, đầu va vào xà ngang của mái ngói đau điếng, mà cô không thấy đau.

— Hết chương 6 —