Con dấu hổ đồng

Chương 3: Con dấu hổ đồng

Đến chiều thì cả kinh thành Ngọc Đô biết chuyện, và đến tối thì chuyện đã được kể theo mười cách khác nhau.

Ở chợ Hòe, bà bán xôi bảo tướng Mai bán ải Ô Lâm cho vua Khương Lô lấy ba trăm cân vàng. Ở quán nước đầu cầu Đá, người ta bảo không phải vàng mà là một nàng công chúa. Gã thợ cạo đầu ngõ thì quả quyết lính Đại lý tự lục được trong hòm áo tướng quân một lá cờ Khương Lô thêu chim ưng. Chỉ có một điều mười cách kể đều giống nhau: lá thư.

Lá thư viết gửi Khương Lô vương, hứa mở cửa ải Ô Lâm vào mùa thu, để quân Khương Lô đi qua đèo Ba Khoanh mà không gặp một mũi tên. Cuối thư đóng con dấu hổ đồng, ấn tín của Trấn thủ ải Ô Lâm, cả triều đình chỉ có một cái. Thư bị bắt được trên người một tên thám tử Khương Lô ở biên giới, đã khai rồi chết trong lúc tra hỏi.

– Chết rồi thì ai hỏi lại được nữa. – Cha cô nói, khi Sa kể lại những gì cô nghe ngoài chợ. Ông nói rất khẽ, như nói với cái tủ thuốc.

Nhà họ Mai ở phường Cửa Bắc bị lính canh hai đầu ngõ. Người trong nhà không được ra, người ngoài không được vào, trừ người mang gạo củi và thầy thuốc. Sa nghe tin ấy vào buổi sáng thứ ba, và đến trưa thì cô đã đứng ở đầu ngõ phủ Mai với cái tráp thuốc gỗ dâu của cha trên lưng.

– Mai phu nhân lên cơn đau ngực từ đêm qua. – Cô nói với tên lính gác, giọng đều đều như đọc tên thuốc. – Tôi là người của Bảo Hòa Đường phố Hòe, mười lăm năm nay bốc thuốc cho nhà này.

Tên lính lật cái tráp, bới lọ thuốc, ngửi từng gói, rồi bắt cô mở cả bọc vải cô mang theo. Trong bọc có hai cái bánh khảo và một túi vải nhỏ bằng bàn tay, đường may còn mới, trong đựng hoa sói sấy khô. Tên lính bóp bóp cái túi, ngửi, nhăn mũi.

– Cái gì đây?

– Túi thơm. Bỏ trong tủ áo cho khỏi mọt.

– Nhà phản tặc mà còn sợ mọt. – Tên lính cười khẩy, ném trả cái túi vào bọc, rồi phẩy tay cho cô đi.

Phủ Mai rộng hơn cô tưởng, mà vắng hơn cô tưởng. Gia nhân đã bị đuổi về gần hết, chỉ còn một bà vú già và gã gia nhân chân đất hôm trước, tên là Thóc. Sân gạch rêu bám, mấy chậu lan không ai tưới đã héo ngọn. Mai phu nhân nằm trong buồng, mặt tái, hơi thở ngắn. Không phải bà giả bệnh. Sa bắt mạch, mạch tế sác, tim đập dồn mà yếu. Cô lấy kim châm vào huyệt nội quan ở cổ tay bà, giữ một lúc, rồi đổ cho bà một chén thuốc sắc sẵn mang theo.

– Phu nhân thở chậm thôi ạ. Hít vào đếm bốn, thở ra đếm sáu.

Mai phu nhân làm theo. Một lúc sau, bà nắm lấy tay Sa.

– Cô Dương đến vì thằng Chí phải không?

– Cháu đến vì phu nhân đau ngực ạ.

Mai phu nhân cười, một cái cười mệt mỏi.

– Nó ở thư phòng. Từ hôm qua đến giờ nó không ăn gì.

Thư phòng của tướng Mai không giống thư phòng của một ông quan. Không có tranh thủy mặc, không có bình cổ. Trên tường treo một tấm bản đồ ải Ô Lâm vẽ trên da dê, khắp mặt đầy những chấm mực nhỏ ghi tên đồn, tên suối. Bàn viết gỗ lim đã sờn cạnh, nghiên mực khô nứt. Mai Viễn Chí ngồi dưới đất, lưng tựa vào tủ sách, xung quanh vương vãi những chồng thư.

Gã không ngẩng lên khi cô vào.

– Thóc, tao bảo không ăn.

– Tôi không phải Thóc. – Sa nói. – Tôi mang hai cái bánh khảo. Anh không ăn thì tôi ăn.

Chí ngẩng đầu. Mắt gã đỏ, râu lún phún, áo vẫn là cái áo lam thẫm hôm sang phố Hòe, bây giờ nhàu như giẻ lau.

– Cô vào đây làm gì? Người ta mà thấy cô ở đây thì...

– Thì người ta thấy một thầy thuốc vào chữa bệnh cho một bà già đau ngực. – Sa ngồi xuống đất trước mặt gã, đặt cái bánh khảo lên một chồng thư. – Ăn đi. Đói thì nghĩ không ra.

Gã nhìn cái bánh một lúc lâu, rồi cầm lên, cắn một miếng. Bột bánh khảo khô, gã nhai như nhai đất, nuốt một cách khó nhọc.

– Tôi đang tìm. – Gã nói. – Cha tôi viết thư nhiều lắm, cho bộ Binh, cho các đồn, cho mẹ tôi, cho cha cô. Tôi tìm xem có lá nào nói gì về Khương Lô. Tôi không biết mình tìm cái gì. Chỉ biết là ngồi im thì phát điên.

– Anh gặp được tướng quân chưa?

– Chưa. Họ nhốt ở ngục Đại lý tự, cấm thăm nuôi. Tôi bị tước chức chiều qua, kiếm cũng nộp rồi. – Gã cười một cái không ra cười. – Hôm qua tôi còn là Hiệu úy. Hôm nay tôi là con của phản tặc.

Gã hất cằm về phía tấm bản đồ da dê trên tường.

– Năm tôi mười hai tuổi, cha tôi bắt tôi đi bộ hết các đồn trên tấm bản đồ ấy. Bốn mươi mốt đồn. Đồn nào cũng phải ngủ lại một đêm với lính, ăn cơm lính, gác đêm như lính. Mẹ tôi khóc cả tháng. Cha tôi bảo một ngày nào đó con sẽ phải ra lệnh cho những người này đi chết, con phải biết họ ăn gì, ngủ đâu, lạnh đến thế nào. – Gã đưa tay lên chỉ một chấm mực nhỏ gần mép bản đồ. – Đồn Khe Lạnh. Tôi bị sốt ở đó ba ngày. Cha tôi cưỡi ngựa một đêm từ ải xuống, ngồi bên giường tôi, không nói gì, sáng ra lại cưỡi ngựa về. Một người như thế mà bán ải cho Khương Lô.

Gã không hỏi. Gã chỉ nói ra, như người ta đọc to một câu vô nghĩa để nghe xem nó vô nghĩa đến đâu.

Sa không nói gì. Cô nhặt một lá thư trên chồng gần nhất, mở ra. Chữ đậm, gắt, thoạt nhìn như chữ trên tờ hôn thư cô từng xem, nhưng đều đặn quá, nét nào cũng ngay ngắn như kẻ chỉ. Cô cau mày. Cô nhặt lá khác, đầu năm nay, cũng nét gắt, nét đậm, mà chỗ nào cũng có cái vẻ vội vàng, như dao khắc vào gỗ cứng.

– Sao chữ hai lá này khác nhau thế?

Chí liếc qua.

– Lá kia của thư lại viết, lúc cha tôi gãy tay. Cô nhìn chữ Tâm mà xem. Cha tôi viết chữ Tâm ba chấm nối liền một nét, chấm cuối hất lên, cả triều ai cũng biết. Thư lại viết rời từng chấm.

Sa nhìn chữ Tâm trên lá thư của thư lại. Ba chấm rời nhau, ngay ngắn như ba hạt đậu. Cô gấp lá thư lại, đặt về chỗ cũ.

– Lá thư gửi Khương Lô, – cô hỏi, – chữ Tâm viết thế nào?

Chí ngẩng lên nhìn cô. Gã há miệng định nói, rồi ngậm lại. Rồi gã đứng bật dậy như bị kim châm.

– Tôi không biết. Tôi chưa được xem. Không ai được xem trừ người của Đại lý tự với...

Gã bỏ lửng. Sa chờ.

– Với những người họ gọi đến làm chứng chữ viết. – Gã nói chậm. – Người ta bảo Đại lý tự sẽ mời mấy người biết chữ cha tôi đến so. Viên lang trung bộ Binh. Ông đồ dạy tôi hồi nhỏ. Và...

Gã nhìn cô. Sa hiểu trước khi gã nói.

– Và cha tôi. – Cô nói. – Mười lăm năm thư từ.

Chí gật đầu. Gã đi lại một vòng trong thư phòng, đá vào một chồng thư, rồi dừng lại trước tấm bản đồ da dê.

– Cha cô sẽ nói thật chứ?

– Cha tôi cả đời chưa nói dối được ai câu nào cho trôi. – Sa đáp, và cô tin như thế lúc nói ra.

– Thế thì tốt. – Chí quay lại, và lần đầu tiên từ lúc cô vào, mắt gã có một chút gì như ánh lửa. – Cha cô biết chữ cha tôi hơn ai hết. Nếu lá thư kia là giả, cha cô sẽ thấy.

Sa đứng dậy, phủi vạt áo.

– Tôi về hỏi cha tôi. – Cô mở bọc vải, lấy ra cái túi hoa sói, đặt lên bàn viết của tướng quân. – Cái này tôi hứa với anh. May vội, đường chỉ không đẹp.

Chí nhìn cái túi. Rồi gã cầm lên, đưa lên mũi như hôm ở vườn, và cái vẻ cứng đờ trên mặt gã chảy ra như sáp gặp lửa.

– Cảm ơn cô.

– Ăn nốt cái bánh kia. – Sa nói, và đi ra.

Về đến phố Hòe thì trời đã nhá nhem. Bảo Hòa Đường đóng nửa cửa, đèn trong chưa thắp. Cốm ngồi ở bậc cửa, ôm gối, thấy cô thì đứng bật dậy.

– Chị Sa, lúc chiều có lính Đại lý tự đến. Họ đưa cho ông lang một cái giấy có đóng dấu đỏ.

– Giấy gì?

– Em không biết chữ. Ông lang đọc xong thì vào bếp ngồi, từ đấy tới giờ không ra. Em gọi ăn cơm ông không thưa.

Sa đi xuống bếp. Bếp nhà cô nhỏ, một cái lò đất ba ông đầu rau, một chạn bát, một lu nước. Cha cô ngồi trên cái ghế đẩu thấp trước bếp lửa đã gần tàn, lưng còng xuống. Trên đầu gối ông là một tờ giấy vàng có dấu son đỏ. Sa đọc được mấy chữ to: "Đại lý tự truyền... Dương Khải Tế... ngày mùng chín tháng Ba... đến công đường... đối chứng bút tích."

Ông cầm trong tay phải một tờ giấy khác, nhỏ hơn, đã gấp nhiều nếp. Khi nghe tiếng chân con gái, ông giật mình, và trước khi Sa kịp nhìn rõ, ông đã thả tờ giấy nhỏ ấy vào đám than hồng.

Giấy bén lửa, cong lên, đen lại. Sa thấy thoáng một con dấu son nhỏ ở góc tờ giấy, hình vuông, không phải dấu của Đại lý tự, rồi ngọn lửa liếm lên che mất.

– Cha đốt gì vậy?

– Đơn thuốc cũ. – Ông nói, không quay lại. – Viết sai, đốt đi cho khỏi lẫn.

Ông đứng dậy, đi ngang qua cô vào nhà trên. Tờ trát Đại lý tự vẫn cầm trong tay, nhưng Sa thấy bàn tay ông run, run đến mức tờ giấy kêu sột soạt như lá khô.

Cô đứng một mình trong bếp, nhìn đám tro giấy cuộn lại trên than. Cha cô cả đời chưa bao giờ đốt một đơn thuốc viết sai. Ông gạch đi, ghi bên cạnh "sai", và cất vào hòm, để sau này nhìn lại mà nhớ.

— Hết chương 3 —