Hôn thư mười lăm năm

Chương 2: Hôn thư mười lăm năm

Mai phu nhân bước vào Bảo Hòa Đường lúc giờ Thìn, và điều đầu tiên bà làm là cúi xuống nhặt một mẩu dăm tre còn sót dưới gầm ghế dài.

– Đêm qua có người bị thương ở đây? – Bà hỏi, giơ mẩu dăm lên ánh sáng.

Sa đứng sau quầy, hai tay chắp trước bụng, cố đứng cho ra dáng con gái nhà tử tế. Cô đã thay áo lụa màu cốm, chải tóc ba lần, và Cốm đã bị bắt quét nhà từ lúc gà gáy. Cái then cửa mới bằng gỗ xoan còn trắng mùi dăm bào.

– Dạ, có một anh lính bị cọc rào đâm vào tay ạ.

– Cọc rào doanh Cấm vệ. – Mai phu nhân nói, không hỏi mà như khẳng định. Bà quay ra cửa. – Chí, vào đây.

Gã cấm quân bước qua ngưỡng cửa. Hôm nay gã mặc áo dài màu lam thẫm, tóc búi gọn, không còn bùn, không còn nước mưa, nhưng vết sẹo nhỏ ở cằm thì vẫn ở đó. Gã nhìn thấy Sa sau quầy, và Sa thấy gã nuốt nước bọt một cái.

– Con chào ông lang. – Gã cúi đầu với cha cô, rồi quay sang cô, cúi đầu thấp hơn một chút. – Chào cô Dương.

– Thằng cả nhà tôi, Mai Viễn Chí, đang làm Hiệu úy bên Cấm vệ. – Mai phu nhân nói.

– Chào Hiệu úy Mai. – Sa đáp. – Cái then cửa năm mươi đồng tôi trừ rồi, Hiệu úy khỏi bận tâm.

Mai phu nhân nhìn con trai, nhìn cô gái, và một nụ cười hiện lên ở khóe miệng bà, rất nhanh rồi tắt.

– Thằng con tôi vụng về, ông lang thứ lỗi. – Bà quay sang ông Dương. – Đêm qua nó về kể, nhà tôi mới biết người khâu tay cho thằng Sẻ là con gái ông lang. Nó đứng ngoài sân cả nửa canh giờ không dám vào buồng nói với tôi.

– Mẹ. – Mai Viễn Chí nói, tai đỏ lên.

Ông Dương mời khách vào gian trong. Gian trong của Bảo Hòa Đường là một căn phòng nhỏ, một bên kê tủ thuốc trăm ngăn bằng gỗ mít, một bên là bàn tiếp khách, cửa sổ nhìn ra vườn thuốc phía sau. Ông Dương mở cái rương gỗ đặt dưới gầm tủ, lấy ra một tờ giấy đỏ đã ngả màu son cũ, gấp làm tư, đặt lên bàn trước mặt Mai phu nhân.

– Hôn thư của tướng quân. Mười lăm năm nay tôi giữ, chưa dám đưa ra. Nhà tôi là nhà bốc thuốc, không dám trèo cao. Nếu phu nhân sang để lấy lại thì tôi xin gửi phu nhân.

Mai phu nhân không cầm tờ giấy. Bà mở nó ra trên mặt bàn, vuốt phẳng, và cúi xuống đọc, như đọc một bức thư lần đầu nhận được.

Sa đứng sau lưng cha nên nhìn được. Giấy đỏ, mực đen, chữ to bằng đầu ngón tay cái, nét đậm và gắt như người ta cầm dao khắc. Cô nhớ lần đầu xem nó năm mười tuổi. Cô đã thấy chữ "Tâm" ở dòng cuối lạ mắt: ba cái chấm không rời nhau mà nối liền thành một nét, chấm cuối hất vọt lên như đuôi con chim én.

– Mùa đông năm ấy ở ải Ô Lâm, – Mai phu nhân nói, mắt vẫn trên tờ giấy, – dịch sốt chết một phần ba quân. Nhà tôi cũng nằm liệt, ba ngày không biết người. Thái y triều đình không ai chịu lên, chỉ có ông lang Dương khăn gói đi chín trăm dặm, mang theo cả vợ với đứa con gái hai tuổi vì không có ai ở nhà trông. Ông lang ở trong trại bệnh hai tháng. Nhà tôi tỉnh lại, việc đầu tiên là đòi giấy bút viết cái này. Lúc đó tay ông ấy còn run, viết hỏng ba tờ.

Bà gấp tờ hôn thư lại, đẩy về phía ông Dương.

– Tôi sang không phải để lấy lại. Tôi sang để hỏi ông lang: nhà tôi nợ mười lăm năm, có còn kịp trả không?

Ông Dương không đáp ngay. Ông nhìn con gái. Sa thấy mắt cha mình đỏ hoe, và thấy cả cái gì đó khác, cái gì đó như người đang đứng trên một tấm ván bập bênh.

– Chuyện này, – ông nói, – tôi xin để con bé quyết.

Mai phu nhân gật đầu như thể đã chờ câu ấy. Bà quay sang con trai:

– Chí, con với cô Dương ra vườn mà nói chuyện. Mẹ với ông lang còn chuyện cổ tay của cha con phải hỏi.

Vườn thuốc sau Bảo Hòa Đường rộng chừng ba gian nhà, rào bằng cây chè tàu xén thấp. Tháng Hai, mấy luống ngải cứu đã lên xanh, bạc hà bò lan ra lối đi, một bụi hoa sói ở góc vườn đang trổ những chùm hoa nhỏ như hạt tấm, vàng ngà, thơm đến tận gian trong. Sa đi trước, Chí đi sau, cách cô ba bước, như lính đi sau ngựa chỉ huy.

Cô dừng ở luống ngải cứu. Gã dừng ở ba bước.

– Hiệu úy đứng xa thế, tôi nói phải gào lên à?

Chí bước thêm một bước. Đúng một bước.

– Đêm qua, – gã nói, – tôi không biết cô là ai.

– Tôi biết anh không biết. Anh mà biết thì anh đã không đạp gãy then cửa nhà vợ chưa cưới.

Gã nhăn mặt như bị đâm thêm mũi kim.

– Tôi không đến để xin lỗi chuyện cái then cửa. – Gã nói. – Tôi đến để hỏi cô một câu, rồi cô trả lời thật, đừng trả lời cho mẹ tôi nghe, cũng đừng trả lời cho cha cô nghe.

Sa ngắt một ngọn ngải cứu, vò trong tay. Mùi ngải hăng lên.

– Anh hỏi đi.

– Tờ giấy kia cha tôi viết lúc cô hai tuổi, tôi sáu tuổi. Cô chưa từng thấy mặt tôi, tôi cũng chưa từng thấy mặt cô. Nếu cô có người khác trong lòng, hay cô không muốn về làm dâu một nhà võ biền, quanh năm chồng ở doanh trại, có khi ở biên ải, thì cô cứ nói. Tôi về thưa với cha tôi. Lỗi để nhà tôi chịu, không ai nói nhà cô một câu.

Gã nói một mạch, như người đã tập trước. Sa nghe ra được điều đó, và không hiểu sao cô thấy buồn cười.

– Anh tập câu này từ đêm qua phải không?

Chí mở miệng định cãi, rồi ngậm lại.

– Từ lúc gà gáy.

– Tập ở đâu?

– Ở chuồng ngựa.

Sa cười thành tiếng. Gã nhìn cô cười, và lần này gã không nuốt lại được nữa, khóe miệng gã kéo lên một bên, nom ngố hẳn đi.

– Tôi không có ai trong lòng. – Sa nói khi đã thôi cười. – Tôi ở trong hiệu thuốc từ sáng tới tối, người tôi gặp nhiều nhất là thằng Cốm với mấy bà đau lưng. Còn chuyện có muốn hay không, thì anh hỏi tôi bây giờ, tôi biết trả lời làm sao? Tôi mới biết anh được một đêm. Một đêm ấy anh đạp gãy then cửa, dẫm nát ba cân bạch truật, kéo sai nút gói thuốc, và đè vai anh Sẻ chặt đến mức sáng nay chắc vai anh ấy bầm tím.

– Vậy là cô không muốn.

– Tôi chưa nói xong. – Sa giơ ngón tay lên. – Anh lại kéo đuôi bên phải rồi.

Chí đứng im. Một con ong bay vo ve quanh bụi hoa sói rồi đậu xuống.

– Tôi cũng thấy, – cô nói tiếp, chậm hơn, – anh cõng một người lính dưới mưa đi qua bốn con phố, trong khi doanh trại có ngựa có cáng. Lúc tôi khâu, anh không quay mặt đi. Anh để bốn xâu tiền lại cho anh Sẻ chứ không cho tôi. Ba ngày nữa anh đưa anh Sẻ lại thay băng. Tôi xem anh đối với anh ấy thế nào, rồi tôi trả lời.

– Ba ngày.

– Ba ngày. Anh không cần tập trước câu nào.

Chí gật đầu. Gã nhìn quanh khu vườn như bây giờ mới thấy nó, rồi dừng mắt ở bụi hoa sói.

– Cái gì thơm thế?

– Hoa sói. Người ta ướp trà. Nhà tôi thì sấy khô may vào túi, treo trong tủ áo cho khỏi mọt.

Cô ngắt một chùm, đưa cho gã. Chí cầm chùm hoa bé xíu giữa hai ngón tay to bè, đưa lên mũi, và mặt gã giãn ra như người vừa uống được ngụm nước mát.

– Ngựa ở doanh trại hôi lắm. – Gã nói. – Cả người tôi lúc nào cũng mùi ngựa.

– Thì để tôi may cho anh một cái túi. – Sa nói, rồi cắn lưỡi vì đã nói ra trước khi nghĩ.

Gã nhìn cô. Cô nhìn bụi ngải cứu.

Trong gian trong vọng ra tiếng Mai phu nhân, rõ từng chữ vì cửa sổ để mở:

– ...cổ tay phải nhà tôi đến giờ trở trời vẫn còn nhức. Năm ngoái ông lang nắn cho xong, bó nẹp bốn mươi ngày, ông ấy không cầm nổi cái bút. Thư từ gửi lên ải, công văn gửi bộ Binh đều phải nhờ thư lại viết hộ. Cậu thư lại họ Phùng ấy chữ đẹp lắm, viết giống chữ nhà tôi đến tám phần, đến tôi cũng nhầm. Có điều sang tháng Sáu thì cậu ta xin về quê.

– Phu nhân bảo tướng quân bớt cưỡi ngựa. – Tiếng cha cô. – Năm mươi sáu tuổi rồi, xương không còn như trước.

– Ông lang tưởng nói được ông ấy à? Ngã ở bãi săn Hươu Trắng trước mặt cả triều, đứng dậy phủi đất còn bảo con ngựa nó vấp chứ ông ấy không sao.

Chí quay sang Sa, nhíu mày.

– Cha tôi ngã ngựa? Năm ngoái tôi ở doanh trại biên ải, không ai kể với tôi.

– Tháng Ba năm ngoái. – Sa nhớ lại. – Cha tôi đi nắn xương cho một người ở phường Cửa Bắc, về bảo xương cổ tay gãy gọn, may không lệch. Cha tôi không nói tên. Cha tôi chẳng bao giờ nói tên bệnh nhân.

Chí nhìn xuống hai bàn tay mình.

– Cha tôi giấu đủ thứ. – Gã nói khẽ. – Ông ấy bảo một vị tướng không được để quân thấy mình đau.

Sa định nói gì đó thì nghe tiếng chân chạy dồn dập ngoài phố, rồi tiếng đập cửa trước, không phải gõ, mà là đập bằng cả hai nắm tay. Cốm chạy ra mở. Một gã gia nhân mặc áo nâu, chân không, mồ hôi nhễ nhại, xô cửa xông vào, nhìn quanh rồi lao thẳng ra vườn khi thấy Chí.

– Cậu cả! Cậu cả ơi!

Chí đã chạy ra tới cửa vườn.

– Chuyện gì?

– Tướng quân... tướng quân về tới cửa thành Tây lúc nãy, chưa xuống ngựa đã bị lính phủ Đại lý vây. Họ tháo kiếm của tướng quân, trói lại giải đi rồi cậu ơi. Họ bảo tướng quân thông đồng với giặc Khương Lô!

Chùm hoa sói rơi khỏi tay Chí. Gã không nhặt. Gã cũng không nhìn lại Sa. Gã lao qua gian trong, qua mặt mẹ mình đang đứng chết lặng bên bàn, qua mặt ông Dương, ra cửa, nhảy lên lưng con ngựa buộc ở gốc hòe. Gã phóng đi trên con đường lát đá, bỏ lại sau lưng tiếng vó ngựa và tiếng người trong phố bắt đầu xì xào.

Sa cúi xuống nhặt chùm hoa sói. Những bông hoa nhỏ như hạt tấm đã dập nát dưới gót giày gã, nhưng vẫn thơm.

Trong gian trong, cha cô đứng nhìn tờ hôn thư trên bàn, hai tay buông thõng. Mặt ông trắng bệch, trắng hơn cả mặt Cai Sẻ đêm qua lúc bị đâm.

Sa đã thấy cha mình sợ nhiều lần: sợ bệnh nhân chết, sợ bốc nhầm thuốc, sợ cô ngã khi trèo lên gác phơi. Nhưng cô chưa từng thấy ông sợ như thế này, như người vừa nghe gọi đúng tên mình giữa chợ.

— Hết chương 2 —