Người vá lưới ở Cửa Gianh

Chương 9: Người vá lưới ở Cửa Gianh

Mười giờ đêm, phòng máy của trạm hải văn sáng đèn tuýp trắng, và ba người ngồi quanh cái điện thoại của Mơn đặt giữa bàn như quanh một con vật lạ.

– Chín giờ chín phút, số của ông Hạnh bật máy, – Hạ đọc trên màn hình máy tính bảng, giọng nhỏ. – Bắt sóng trạm phát đặt trên đụn Cồn Rùa. Trạm này phủ bãi biển Cồn Rùa, nghĩa địa, kho cháy, và một khoảng biển chừng năm sáu cây số ra ngoài khơi. Chín giờ mười, gửi một tin nhắn duy nhất. Chín giờ mười một, tắt máy. Từ đó không bật lại.

– Hai phút, – Doãn nói. – Bật lên, nhắn, tắt. Người biết rằng máy bật càng lâu càng dễ bị dò.

Mơn nhìn cái tin nhắn trên màn hình. Chị đã đọc nó hai chục lần.

– Máy ông Hạnh mất từ cái đêm ông chết, – chị nói.

– Từ không giờ ba mươi tư phút sáng mùng bốn. – Doãn gật. – Người cầm máy ông Hạnh tối nay là người đã lấy nó từ tay ông Hạnh đêm đó. Người ở bến Ba Gành.

– Là người giết ông Hạnh.

– Hoặc người nhặt được máy của người giết ông Hạnh. Nhưng tôi không tin có ai đi nhặt máy rồi giữ ba tuần chỉ để nhắn một câu.

Mơn ngồi im rất lâu. Rồi chị nói, giọng bình thản tới mức Hạ phải ngẩng lên nhìn:

– Hay là bọ em.

Không ai trả lời.

– Bọ em vô được tới bờ, – chị nói tiếp, như đang tự đọc số liệu cho mình. – Dao của bọ chôn cùng thằng Ngợi. Nếu bọ còn sống thì bọ sáu mươi lăm. Ông Hạnh biết bọ không nằm ngoài biển. Ông Hạnh định nói. Ông Hạnh chết. Có người đào đúng chỗ thằng Ngợi nằm. Giờ có người cầm máy ông Hạnh nhắn cho em rằng bọ còn sống, đừng tìm. – Chị nhìn Doãn. – Nếu là anh, anh nghĩ chi?

– Tôi nghĩ người nhắn tin muốn chị nghĩ đúng như chị vừa nghĩ, – Doãn nói. – Và tôi chưa biết vì sao.

Sáng hai mươi tư, Hạ gửi công văn xin dữ liệu thiết bị giám sát hành trình của tất cả tàu cá có mặt trong vùng biển trước Cồn Rùa lúc chín giờ tối hai mươi ba. Tàu từ mười lăm mét trở lên đều phải gắn thiết bị ấy, vị trí gửi về trung tâm theo từng khoảng thời gian. Người ở trung tâm nói phải chờ vài ngày.

Chiều hai mươi lăm, Cẩn đến trụ sở công an xã. Anh không mặc áo phao, mặc cái áo sơ mi trắng cài kín cổ như đi đám cưới, đứng ở cửa phòng Doãn rất lâu mới gõ.

– Anh Doãn, có chuyện này em giữ mười bảy năm nay. Em nghĩ giờ phải nói.

Anh ngồi xuống, hai bàn tay to đặt trên đầu gối, nhìn xuống sàn.

– Năm 2009, em theo tàu người ta vô Cửa Gianh bán cá. Lúc đó em mới có tàu riêng được một năm, tàu nhỏ, mùa đó em gửi tàu, đi bạn cho người ta. Sáng đó ở bến cá, em thấy một ông già ngồi vá lưới dưới mái tôn. Lưng ông, dáng ông ngồi, cái kiểu ông kẹp con thoi vá lưới giữa hai ngón tay. Em đứng chết trân. Em gọi: chú Thuấn. Ông ngẩng lên nhìn em một cái, rồi cúi xuống, rồi đứng dậy, cuốn lưới đi vô trong xóm. Em chạy theo thì không thấy nữa.

– Anh có nói với ai không?

– Không. – Cẩn lắc đầu. – Em về nghĩ lại, em tự bảo mình hoa mắt. Người đi biển ai chẳng ngồi vá lưới như rứa. Mà nếu em nói với cô Bảo, cô ấy bỏ hết mà đi tìm, rồi không phải, thì em giết cô ấy thêm một lần. – Anh ngẩng lên. – Nhưng giờ cả xóm nhổ nước bọt vào cô Bảo. Chị Mơn nói có người nhắn tin bảo chú Thuấn còn sống. Nếu chú còn sống thì chú phải về mà nói. Chú phải về mà nói chú không giết thằng Ngợi.

Doãn nhìn anh ta một lúc lâu.

– Cảm ơn anh.

Sáng hai mươi sáu, Doãn và Mơn đi Cửa Gianh. Ba tiếng đường, qua đèo Ngang, qua mấy cánh đồng muối trắng loá dưới nắng tháng Ba. Cửa Gianh giờ thuộc tỉnh Quảng Trị, nhưng bến cá thì vẫn là bến cá. Những con tàu xanh đỏ đậu san sát, mùi cá ươn, mùi dầu, tiếng người mua kẻ bán gọi nhau bằng một giọng nặng hơn giọng Hà Tĩnh một chút.

Mơn không nói gì suốt đường đi. Chị ngồi nhìn ra cửa kính, tay nắm mảnh sứ trên cổ.

Họ hỏi ở ban quản lý cảng, hỏi mấy bà bán nước, hỏi đám đàn ông ngồi vá lưới dưới dãy mái tôn dài. Tới gần trưa thì có người chỉ: ông Năm Hà Tĩnh, ngồi vá lưới ở bến này hơn hai chục năm, nhà ở xóm sau chợ.

Ông Năm ngồi trên một cái ghế đẩu thấp, lưng còng, giữa một đống lưới cước xanh, tay kẹp con thoi vá lưới bằng tre. Ông đội nón lá rách vành. Khi Doãn gọi, ông ngẩng lên.

Mơn đứng sau Doãn ba bước. Chị nhìn gương mặt ấy.

Một gương mặt già, đen, nhiều nếp nhăn, mũi to, mắt một mí. Không phải bọ chị. Không giống một chút nào. Chị thở ra một hơi dài mà chị không biết mình đã nín từ lúc nào. Rồi chị phải quay đi, vờ nhìn mấy con tàu, vì chị không biết cái thứ đang trào lên trong ngực là nhẹ nhõm hay là thất vọng.

Ông Năm tên thật là Phạm Văn Dũ, sáu mươi tám tuổi, quê một xã ven biển phía nam Hà Tĩnh. Ông vào Cửa Gianh làm từ năm 2003, vợ người ở đây.

– Có một lần, – ông nhớ lại khi Doãn hỏi, – lâu rồi, có một thằng thanh niên to con đứng gọi tui bằng một cái tên lạ hoắc. Tui tưởng thằng say, tui bỏ vô. Ở bến cá mà, thằng say thì nhiều.

– Ông có biết tàu Kim Ngư, chìm năm 2006 gần Hòn Én không?

– Biết chi đâu. Tui vá lưới chớ có đi biển mô. – Ông ngừng tay. – Mà chuyện bão năm đó ở Hòn Én thì anh hỏi ông Lục. Ông Lục cái bữa bão đó núp gió ở Hòn Én, về kể hoài, cả bến ai cũng nghe tới thuộc.

Ông Mai Văn Lục bảy mươi tuổi, thôi đi biển từ năm sáu mươi lăm, giờ ngồi trông cháu và bán chè xanh ở đầu xóm. Ông nghe Doãn hỏi xong thì đặt cái ấm chè xuống, nhìn hai người khách như nhìn những người ông đã đợi hai mươi năm.

– Tàu Kim Ngư bên Hà Tĩnh. Cái tàu sơn xanh, mũi vẽ mắt vàng.

– Dạ đúng.

– Tối mười một tháng Mười năm đó, tàu tui chạy không kịp vô bờ, núp sau Hòn Én phía tây. Hòn Én nhỏ, nhưng có cái vụng khuất gió. Bão vô sớm. Tui thả hai neo, cả đêm ngồi ôm cột. – Ông rót chè ra ba cái chén. – Sáng mười hai, gió còn mạnh mà đỡ rồi, trời bắt đầu sáng. Tui ra mũi tàu coi neo thì tui thấy cái nắp hầm.

– Nắp hầm?

– Nắp hầm tàu cá. Tấm gỗ vuông chừng một mét rưỡi, có cái khung. Trôi cách tàu tui chừng ba trăm mét, hướng tây nam, tức là trôi về phía bờ. Trên đó có hai người. Một người nằm, một người ngồi ôm người nằm. Áo phao màu cam. Tui hú, tui vẫy. Người ngồi vẫy lại. – Ông lắc đầu. – Máy tàu tui bị nước vô từ đêm, đề không nổ. Tui nhìn cái nắp hầm trôi đi, trôi mãi, cho tới khi khuất sau sóng. Hai mươi năm, đêm nào tui cũng thấy cái tay người đó vẫy.

Mơn đặt chén chè xuống. Tay chị run, nước chè sánh ra mặt bàn.

– Rồi sao nữa bác?

– Rồi tới trưa, chừng mười hai giờ, một giờ, có một cái tàu nhỏ chạy tới từ hướng đất liền. Tàu gỗ, sơn trắng, mũi vẽ mắt đỏ, trên mắt có vẽ hai cái lông mày trắng. Tui nhớ rõ vì kiểu mắt đó hiếm. Nó chạy vòng vòng phía đông Hòn Én một lúc, rồi dừng lại vớt ba người bám trên một cái phao tròn. Tui thấy rõ, cách có năm trăm mét. Ba người. Vớt xong nó quay mũi chạy về phía tây.

– Nó có chạy theo hướng cái nắp hầm không?

– Không. – Ông Lục nhìn Doãn. – Nó chạy về hướng tây bắc. Cái nắp hầm trôi hướng tây nam. Tui còn nghĩ chắc người ta không thấy, tui định gọi bộ đàm mà bộ đàm tui ướt hư từ đêm.

– Bác có báo cho ai không?

– Có chứ. Chiều mười ba tui sửa được máy, chạy về Cửa Gianh. Mười bốn tui nghe trên đài nói tàu Kim Ngư Hà Tĩnh chìm, ba người được chủ tàu vớt sáng mười ba, bốn người mất tích. Tui thấy sai. Tui gọi điện qua đồn biên phòng bên đó, đồn ở cửa lạch của họ. Một cậu bộ đội nghe máy. Tui nói tui thấy ba người được vớt trưa mười hai chứ không phải sáng mười ba. Tui nói tui thấy hai người trên cái nắp hầm trôi về phía bờ sáng mười hai. Cậu ấy ghi lại, cảm ơn tui. – Ông Lục cười buồn. – Rồi không ai gọi lại. Mười ngày sau nghe tin thôi tìm.

Ngoài sân, một đứa cháu của ông Lục chạy qua, chân trần, tay cầm cái chong chóng giấy.

– Ba người được vớt ở phao, – Mơn nói, chậm, từng chữ. – Họ có thấy cái nắp hầm không bác?

– Tui không biết họ thấy không. – Ông Lục nhìn chị. – Nhưng cô ơi, cái nắp hầm đó tách ra khỏi chỗ cái phao chừng nửa đêm thôi, theo tui đoán. Cùng một con sóng đánh ra. Người trên phao mà không thấy người trên nắp hầm thì chỉ có ngủ.

Trên đường về, xe chạy qua đèo Ngang lúc hoàng hôn. Mặt trời đỏ lặn sau dãy núi, biển phía đông đã chuyển màu chì. Mơn ngồi im rất lâu. Rồi chị nói, giọng khàn:

– Bọ em còn sống sáng mười hai. Bọ em ôm thằng Ngợi. Bọ em vẫy tay.

– Ừ.

– Ông Đạc vớt ba người trưa mười hai, ở cách cái nắp hầm không xa. Rồi ông chạy về hướng khác. Rồi ông nói với cả xã rằng ông vớt họ sáng mười ba. Mười tám tiếng, anh Doãn. Mười tám tiếng không ai đi tìm bọ em, vì không ai biết bọ em còn sống. Trừ những người trên cái tàu mắt đỏ đó.

Doãn không trả lời. Anh nghĩ tới một người đàn ông cài kín cổ áo sơ mi trắng ngồi trước mặt anh chiều hôm qua, kể chuyện một ông già vá lưới. Anh nghĩ tới câu "không thấy ai" mà người ấy đã nói với anh trên tàu, nói ngay, không đợi anh hỏi hết câu.

Rồi anh nghĩ tới đôi bàn tay của người ấy bóp chặt cái chai nước tới mức vỏ nhựa kêu răng rắc, khi nói về ông Hạnh đã ôm mình cho khỏi lạnh. Ba người trên một cái phao. Một người mười chín tuổi. Hai người lớn tuổi hơn. Một ông chủ tàu nắm cả cái nghề, cả cái xóm trong tay. Ai sẽ nói gì, ai sẽ im lặng, trong mười tám tiếng ấy, không phải là chuyện một thằng con trai mười chín tuổi được quyết.

Điện thoại anh rung. Hạ.

– Anh Doãn. Đồn biên phòng Cửa Cương vừa tìm được sổ trực ban năm 2006 trong kho lưu trữ. Ngày mười bốn tháng Mười, mười bốn giờ hai mươi, có ghi một cuộc điện thoại của một ngư dân Cửa Gianh tên Mai Văn Lục. Ghi đủ, hai mươi dòng. Bên dưới có một dòng chữ khác, mực khác, ghi: đã đối chiếu lời khai ba thuyền viên được cứu, cả ba khẳng định không thấy ai khác sau khi tàu chìm, xác định thông tin không chính xác.

— Hết chương 9 —