Ngôi mộ không có ai

Chương 3: Ngôi mộ không có ai

Nghĩa địa Cồn Rùa nằm ở chân phía nam một đụn cát dài, cách xóm Bãi Ngang năm cây số theo con đường đất men bãi biển. Muốn tới phải đi qua một rừng phi lao trồng từ thời hợp tác xã, cây nào cũng nghiêng về phía đất liền như bị gió đẩy suốt bốn mươi năm.

Doãn tới lúc sáu giờ, trời đã sáng rõ. Ông Lạp, người giữ nghĩa địa, bảy mươi hai tuổi, đứng đợi ở đầu lối vào, bên cạnh là một con chó vàng gầy, tai cụp.

– Con Vện sủa từ khoảng hai giờ rưỡi, – ông nói. – Tui tưởng chồn. Tui cầm đèn ra, soi một vòng, không thấy ai. Nó vẫn sủa. Tới ba giờ rưỡi có ánh đèn xe máy chạy trên đường bãi, mấy đứa đi biển sớm ra Cồn Rùa đẩy thúng. Rồi con Vện nằm im. Sáng ra tui đi một vòng thì thấy.

Khu mộ gió nằm riêng một góc phía đông, gần biển nhất, hơn bốn mươi ngôi xếp thành ba hàng. Năm 2015, xã vận động tôn tạo nghĩa địa, mộ nào cũng được đổ một lớp vỏ xi măng quét vôi trắng, trên đầu có tấm bia nhỏ. Có ngôi đắp thêm hình con thuyền nhỏ bằng xi măng trên nóc mộ. Có ngôi cắm chong chóng nhựa đã bạc màu.

Mộ ông Trần Văn Thuấn nằm ở hàng đầu tiên, ngôi thứ ba tính từ phía bắc. Bia ghi: Trần Văn Thuấn, sinh 1961, mất ngoài biển ngày 11 tháng 10 năm 2006, thuyền trưởng tàu Kim Ngư.

Cái hố không nằm giữa mộ.

Doãn đứng nhìn nó rất lâu trước khi bước lại gần. Người đào đã chọn góc chân mộ phía biển, đào một cái hố miệng rộng chừng nửa mét, rồi không đào thẳng xuống mà đào xiên vào trong, luồn dưới lớp vỏ xi măng. Sâu chừng một mét thì cát sụt. Một mảng cát ướt đổ ụp vào lòng hố, vạch xẻng còn in trên thành hố, mỗi vạch rộng một gang tay, loại xẻng gấp nhỏ mà người ta hay để trong cốp xe hay dưới khoang tàu.

Dấu chân thì gió đã xoá. Cát khô trên mặt đụn bay mỏng như bột, mới hai tiếng đã phẳng lì.

Hạ chụp ảnh từng góc. Doãn ngồi xuống, nhìn đường xiên của cái hố.

– Anh Lịch, mộ gió thì trong có gì?

– Thường thì một cái quan tài nhỏ, trong có hình nhân bằng đất sét hoặc bằng gỗ, mặc áo quần người mất. Có nhà bỏ thêm cái tẩu, cái mũ, con dao. Đồ người đó hay dùng.

– Có vàng bạc không?

– Nhà nghèo thì không. – Lịch lắc đầu. – Mà có thì cũng không ai dám đào. Ở đây người ta sợ mộ gió hơn sợ mộ thường. Mộ thường thì người nằm yên. Mộ gió là chỗ hồn về mà không có xác, đụng vào là hồn không có chỗ ở.

– Vậy người đào này không sợ.

– Hoặc sợ cái khác hơn.

Doãn đứng dậy, phủi cát ở đầu gối.

– Muốn lấy thứ gì trong quan tài thì phải đào giữa mộ, chỗ đặt quan tài. Người này đào chéo vào chân mộ, phía biển. Như là biết chính xác thứ mình cần nằm ở góc đó, chứ không phải nằm trong quan tài.

Lịch không nói gì. Hạ ngừng bấm máy.

Mơn tới lúc sáu giờ rưỡi, chở mạ chị sau xe. Bà Bảo đi thẳng tới ngôi mộ, quỳ xuống mép hố, đưa tay vuốt lớp vôi trắng trên nóc mộ như vuốt lưng một người đang ngủ. Bà không khóc. Bà lẩm bẩm gì đó, Doãn không nghe rõ, chỉ nghe được chữ "anh" và chữ "tha".

– Mạ, – Mơn đỡ vai bà. – Mạ đứng dậy đi.

– Ai làm chi hắn rứa con? Hắn có còn chi đâu mà làm.

Doãn đợi bà bình tĩnh lại mới hỏi chuyện. Bà kể năm đó dựng mộ gió vào ngày ba mươi tháng Mười, sau khi biên phòng thôi tìm được năm ngày. Ba nhà dựng cùng một ngày: nhà ông Thuấn, nhà anh Tuất, nhà ông Sơ.

– Còn nhà thằng Ngợi thì không, – bà nói. – Mạ hắn không chịu. Bà Nhự nói con bà chưa chết, dựng mộ gió là đuổi con đi.

– Ai chọn chỗ đặt mộ?

– Ông Đạc. Ông chủ tàu. Ông lo hết, tiền quan tài, tiền thầy, tiền đất. Ông nói tàu của ông thì người của ông, ông phải lo. – Bà ngừng một chút. – Hồi đó ai cũng khen ông Đạc có nghĩa.

Mơn đứng nhìn cái hố. Chị nhìn đường xiên của nó, rồi nhìn ra biển, ước lượng gì đó bằng mắt.

– Anh Doãn, – chị nói nhỏ. – Năm 2015 người ta đổ vỏ xi măng rộng hơn cái nấm mộ cũ, lấn ra phía biển gần một mét. Hôm đổ vỏ cho mộ bọ, em có mặt. Ai không biết thì sẽ đào ngay mép vỏ, tưởng mộ nằm dưới đó. Người ni không đào ở mép. Người ni luồn vô dưới vỏ, đúng chỗ cái nấm cũ.

– Tức là người đó biết ngôi mộ từ trước năm 2015.

– Hoặc biết từ ngày đắp.

Doãn nhìn chị, rồi gật đầu, ghi vào sổ.

Lúc bảy giờ, hai chiếc ô tô bán tải màu bạc đỗ ở đầu đường bãi. Cao Xuân Trác bước xuống, bốn mươi tuổi, áo sơ mi trắng sơ vin, đôi giày da lấm cát. Theo sau anh ta là một người đàn ông thấp đậm, tóc húi cua, mà Lịch nói nhỏ với Doãn là Thắng, cai kho của nhà ông Đạc.

– Chào các anh. – Trác chìa tay ra bắt. – Nghe tin tôi chạy ra liền. Chuyện này thật quá đáng. Để tôi cho anh em lấp lại, xây lại cho bà Bảo, tiền tôi chịu hết.

– Chưa được lấp, – Doãn nói. – Đây là hiện trường.

– Hiện trường gì đâu anh. Một cái mộ không có xác. Chắc bọn nghiện đào kiếm đồ, hoặc bọn nào nghe đồn mộ gió có chôn vàng. – Trác cười nhẹ. – Anh biết không, hai mươi bốn tháng Ba này là bắt đầu di dời cả khu nghĩa địa này rồi. Đường ven biển đi qua đây. Đằng nào cũng phải đào lên hết.

– Ai lo việc di dời?

– Ban di dời của xã, có công ty làm. Nhà tôi góp tiền hỗ trợ các gia đình. – Anh ta chỉ tay về phía rừng phi lao phía sau. – Đất sau lưng nghĩa địa là đất dự án khu nghỉ dưỡng, nhà tôi có góp vốn. Tôi nói thật cho anh khỏi nghĩ. Nhà tôi muốn di dời nhanh, đúng. Nhưng nhà tôi không ngu tới mức đi đào một cái mộ gió giữa đêm.

– Đêm qua anh ở đâu?

Trác nhìn Doãn, nụ cười tắt.

– Ở nhà. Vợ tôi, con tôi, ông bà già tôi đều ở nhà.

Anh ta quay sang bà Bảo, cúi đầu chào, nói mấy câu an ủi rồi lên xe. Thắng đi sau, ngoái lại nhìn cái hố một lần.

Đội cứu hộ của Cẩn tới lúc tám giờ, mang theo bạt và cọc. Họ căng một cái lều nhỏ che ngôi mộ, chằng dây bốn phía, làm nhanh và gọn như đã làm việc đó cả trăm lần. Cẩn tự tay đóng cái cọc cuối cùng, rồi tới chỗ Doãn.

– Anh Doãn, chị Mơn kể anh đang muốn hiểu cái đêm ông Hạnh chết. Anh muốn hiểu thì phải nhìn từ dưới nước. Trên bờ nhìn lạch khác, dưới tàu nhìn lạch khác. Chiều nay tôi đưa anh đi một vòng.

Doãn ngần ngừ. Anh nghĩ tới cái bụng của mình. Rồi anh gật.

Ba giờ chiều, tàu Bình An rời bến Ba Gành. Đó là một con tàu vỏ gỗ dài mười sáu mét, sơn xanh lam, mũi tàu vẽ hai con mắt đen viền trắng. Thằng cháu của Cẩn là Phan Văn Lũy, mười chín tuổi, đứng lái, Cẩn đứng cạnh chỉ tay. Tàu chạy chậm theo luồng sâu, sát bờ bắc, qua chỗ đầu kè Ba Gành, qua chân trạm hải văn, rồi ra tới chỗ doi cát bắc đang chìm dưới con nước chiều.

– Đêm đó ông Hạnh trôi qua đúng chỗ ni, – Cẩn nói. – Tôi ra kéo ông lên lúc năm giờ rưỡi, ông nằm ngay mép doi, đầu hướng ra biển. Cái luồng nó đưa ông ra đó.

Doãn bám tay vào khung cửa buồng lái. Cái lạch trông hiền khô từ trên bờ, nhưng dưới chân anh con tàu cứ lắc nhẹ, đều đều, như một nhịp thở. Anh thấy cổ họng mình chua.

Buồng lái hẹp, có cái vô lăng gỗ, một máy định vị, một bộ đàm, và một cái la bàn nước gắn trên bệ. Cạnh la bàn, buộc bằng một sợi dây đỏ vào cái đinh, treo một mảnh sứ nhỏ cỡ hai đốt ngón tay. Men trắng ngả xanh, vẽ mấy nét màu lam: vài đường cong như sóng cuộn, hai nét gân guốc như hai cành cây khô, và một chùm nét mảnh tua ra như lông. Mép vỡ sắc, không mài.

– Cái này là gì?

Cẩn liếc nhìn, cười.

– Nhặt ngoài bãi Cồn Rùa hồi mười chín tuổi, sau cái bão năm đó. Lúc được vớt về, tôi ra bãi ngồi mấy ngày, nhìn biển, nhặt được nó. Giữ làm phước. Đi biển ai cũng có một thứ. Có người giữ cái răng cá mập, có người giữ đồng xu.

– Anh kể cho tôi nghe cái đêm bão đi.

Cẩn im lặng một lúc. Lũy giảm ga. Tiếng máy tàu dịu xuống thành một tiếng ù ù trầm.

– Tối mười một, tầm mười giờ, gió đổi hướng. Sóng lên như núi. Chú Thuấn hô mọi người mặc áo phao. Tàu nghiêng một cái thì nước vô buồng máy. Tôi nhớ tôi đang níu cái cột, rồi tôi ở dưới nước. Tôi vớ được cái phao tròn. Một lúc sau ông Hạnh với chú Tạo cũng bám vô. Ba người, một cái phao. Trời tối như mực, không thấy ai khác. Không nghe tiếng ai khác. – Anh nhìn thẳng ra cửa lạch. – Hai đêm một ngày. Ông Hạnh ôm tôi. Chú Tạo hát. Sáng mười ba ông Đạc ra vớt.

– Anh có thấy chú Thuấn sau khi tàu chìm không?

– Không. – Cẩn nói ngay. – Không thấy ai.

Doãn gật đầu. Tàu quay mũi vào. Lúc cập bến, anh phải ngồi xuống cái thùng đá một lúc mới đứng dậy nổi. Cẩn đưa anh chai nước, vỗ vai anh, nói người núi xuống biển ai cũng rứa, đi ba lần là quen.

Tối đó, Mơn về nhà thì thấy cửa bếp sáng. Mạ chị ngồi bên bàn ăn, trước mặt là một cái phong bì giấy nâu loại dày, bóc dở. Bên cạnh phong bì là một xấp tiền polime buộc dây thun, và một mảnh sứ nhỏ.

– Cái chi rứa mạ?

Bà Bảo giật mình, đưa tay che, rồi bỏ tay ra.

– Bưu điện đưa tới trưa nay. Mạ không dám mở. Tối mới mở.

Mơn cầm cái phong bì lên. Gửi chuyển phát, người nhận ghi: Bà Nguyễn Thị Bảo, vợ ông Thuấn, xóm Bãi Ngang, xã Cương Hải. Người gửi để trống. Dấu bưu cục: Vũng Tàu, ngày bốn tháng Ba.

Xấp tiền là hai mươi triệu. Mảnh sứ to bằng con tem, men trắng, vẽ một đường lam cong như mép một cánh hoa. Không phải ngựa. Nhưng cùng một thứ men, cùng một màu lam đã ngả sẫm vì nằm lâu dưới nước, Mơn nhìn một cái là biết.

Kèm theo là một mảnh giấy gấp tư, đánh máy, chỉ có một dòng:

Biển không lấy họ. Xin lỗi.

Mơn đọc đi đọc lại cái chữ "họ".

— Hết chương 3 —