Hai nửa con ngựa

Chương 20: Hai nửa con ngựa

Năm giờ kém mười sáng ngày mười ba tháng Mười năm 2026, Mơn leo xuống bậc thang sắt của giếng triều, tay cầm đèn pin, để kiểm tra cái phao số hai mà không có gì phải kiểm tra cả.

Cái phao vẫn chạy đều trong ống. Kim ghi trên giản đồ vẫn vẽ một đường cong mềm như lưng sóng. Đêm qua đợt gió mùa đông bắc đầu tiên của năm tràn về, biển ngoài cửa lạch đổi màu, xám và đục, sóng vỗ vào doi cát nghe dày hơn. Chị đứng trên bậc thang một lúc, nghe tiếng nước vỗ vào thành ống bê tông bên dưới chân mình, rồi leo lên.

Hai mươi năm trước, vào giờ này, bọ chị đang nằm trong góc một cái lán lưới ở Cồn Rùa, đắp một tấm chiếu, và không ai biết.

Chị ghi vào sổ trực: năm giờ, phao số hai bình thường. Rồi chị ngồi trên bậc hiên trạm, khoác áo gió, đợi trời sáng.

Hai mươi năm, mạ chị cúng bọ vào ngày mười một tháng Mười, ngày tàu chìm. Năm nay mạ dời sang hôm nay. Tối qua mạ đã ngâm nếp, đã đi chợ mua con gà trống, đã giặt cái áo kẻ ô xanh mới may lại theo kiểu cái áo cũ. Mạ nói hai mươi năm cúng sai ngày, giờ phải cúng cho đúng. Chiều nay xong việc ở trạm, chị sẽ về đồ xôi với mạ.

Tháng Năm, người ta chôn bọ chị và thằng Ngợi trong cùng một buổi sáng, ở khu nghĩa trang mới của xã trên đồi cát phía trong, nơi những ngôi mộ ở Cồn Rùa đã được dời về. Hai ngôi mộ cạnh nhau, cách nhau một lối đi. Bọ chị nằm phía bắc, thằng Ngợi phía nam. Mạ chị nói như rứa là thằng Ngợi vẫn ở cạnh thuyền trưởng của nó.

Ngôi mộ gió cũ của bọ chị, cái quan tài nhỏ với hình nhân đất sét mặc áo kẻ ô xanh, người ta không bỏ. Mạ chị bảo đặt nó chung vào huyệt, dưới chân bọ. Hai mươi năm cái hình nhân ấy đã nằm thay, giờ cho nó nằm cạnh.

Tổ cứu hộ khiêng hai cỗ quan tài. Mười một người. Cái áo phao số một không có ai mặc.

Ông Tạo đứng ở cuối đám đông, đầu đã hết băng nhưng còn một vết sẹo đỏ ở thái dương, chống một cây gậy. Ông không lại gần. Ông thắp ba nén hương ở mỗi mộ khi mọi người đã về gần hết, rồi đứng rất lâu, rồi đi. Cơ quan điều tra vẫn đang làm hồ sơ phần trách nhiệm của ông. Ông đã thôi việc ở Vũng Tàu, thuê một căn phòng ở xã bên, ngày nào cũng lên trụ sở công an khi được gọi, không trễ một buổi.

Nhà ông Đạc gửi một vòng hoa, không ghi tên. Trác đến, đứng ở xa, không thắp hương, vì anh ta đã hỏi bà Bảo trước và bà Bảo nói chưa. Tháng Sáu, Trác cùng bà Hiên mở cái tủ gỗ khoá kín trong buồng ngủ của ông Đạc. Hai mẹ con lấy ra ba mươi bảy món đồ gốm hoa lam mà ông đã giữ lại hai mươi năm không bán, chở lên giao cho Sở Văn hoá. Đoàn khảo sát dưới nước tìm thấy xác một con tàu buôn gỗ cổ dưới bãi cát quanh Hòn Én, đúng chỗ cái máy đo triều của Mơn ghi giờ cho họ lặn. Người ta khoanh vùng bảo vệ. Ông Đạc vẫn ngồi xe lăn trên hiên, quay mặt về phía Cồn Rùa. Hồ sơ của ông, người ta còn đang tính, tội nào đã quá thời hiệu, tội nào chưa, và một người không nói được thì sẽ được hỏi bằng cách nào. Trác ra toà về vụ đốt kho và gian lận bảo hiểm vào tháng Tám, nhận hết, nộp lại hết.

Thằng Lũy vào học trường nghề ở Vinh, học sửa máy tàu. Liên đưa hai đứa con về nhà ngoại ở xã bên. Con bé Na vẫn đi học, nhưng chuyển sang một lớp khác.

Buổi chiều sau đám chôn, Mơn chở bà Nhự về. Bà bước vào nhà, đặt cái nón lá lên bàn thờ, đi tới cái bàn kê ghế nhựa xanh. Trên bàn, bát cơm sáng nay vẫn đặt đó, đôi đũa tre ngang miệng bát.

Bà cầm bát cơm lên, đổ vào nồi cám. Ra giếng rửa sạch. Lau khô bằng vạt áo. Rồi bà đặt cái bát xuống mặt bàn, úp sấp, và đặt đôi đũa tre lên trên đáy bát.

Bà nhấc cái ghế nhựa xanh lên, xếp vào góc nhà, chồng lên mấy cái ghế khác.

– Rứa là xong, – bà nói. – Hắn về rồi.

Mơn ngồi với bà tới tối. Hai người không nói gì nhiều. Bà Nhự kể chuyện thằng Ngợi năm sáu tuổi ăn vụng đường phèn, chuyện năm mười tuổi nó viết bài văn tả mạ được cô giáo đọc trước lớp. Lúc Mơn đứng dậy về, bà cầm tay chị.

– Bọ mi cõng hắn vô bờ, – bà nói. – Bọ mi buộc chân cho hắn. Mi nói với mạ mi, tui cảm ơn.

Tháng Chín, toà án tỉnh xử Phan Văn Cẩn. Tội giết người với ba nạn nhân, giết người chưa đạt với ông Tạo, cùng những tội khác. Phiên toà kéo dài hai ngày. Cẩn khai đúng những gì đã khai với Doãn, không thêm, không bớt, không chối một chữ. Người ta tuyên một bản án mà người trong xóm nói với nhau là nặng nhất họ từng nghe. Cẩn không kháng cáo. Lúc người ta dẫn anh ra xe, anh nhìn về phía hàng ghế cuối, nơi bà Nhự ngồi. Bà không nhìn lại. Bà nhìn xuống đôi bàn tay mình.

Mơn không đi dự phiên toà ngày thứ hai. Chị ở trạm, làm số liệu.

Một tuần sau phiên toà, bà Nhự nhận được một lá thư gửi từ trại tạm giam. Bà không mở. Bà cầm sang nhà bà Bảo, đưa cho Mơn, bảo mi đọc đi, tau mắt kém.

Trong phong bì chỉ có một tờ giấy học trò, viết kín hai mặt, chữ to, nắn nót. Không có lời xin lỗi nào. Chỉ có một danh sách. Bốn mươi mốt cái tên, mỗi tên một dòng, kèm ngày tháng, kèm chỗ: bãi tắm Bãi Ngang, cửa lạch, ngoài Hòn Én, doi cát bắc. Một thằng bé bảy tuổi chuột rút. Một bà bán cá trượt chân ở bến. Ba ngư dân Quảng Ngãi tàu hỏng máy. Dòng cuối cùng, sau cái tên thứ bốn mươi mốt, là một dòng trống, rồi một câu viết nhỏ hơn: Con đếm hoài mà không có tên thằng Ngợi.

Mơn đọc xong, gấp tờ giấy lại. Bà Nhự ngồi im một lúc lâu.

– Đốt đi, – bà nói. Rồi bà chìa tay ra. – Thôi. Đưa tau.

Bà cất tờ giấy vào túi áo cánh, cạnh cái phong bì nâu của ông Tạo mà bà vẫn chưa bóc phần tiền.

Sáu giờ kém mười lăm, trời sáng. Một chiếc xe máy dừng ở cổng trạm. Doãn bước xuống, mặc thường phục, áo khoác gió, trong tay một cái phong bì giấy nâu cỡ nhỏ.

– Tôi đi sớm, – anh nói. – Tám giờ tôi phải có mặt trên tỉnh. Có một vụ ở Hương Khê.

– Trên núi.

– Trên núi. – Anh cười. – Lần này không có biển.

Anh ngồi xuống bậc hiên cạnh chị. Anh đưa cái phong bì.

– Bản án có hiệu lực từ cuối tháng Chín. Vật chứng trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp. Bên văn hoá đã chụp ảnh, lập hồ sơ cả hai nửa, rồi đồng ý để gia đình giữ làm kỷ vật. Tôi làm giấy tờ xong hôm qua. – Anh dừng một chút. – Tôi muốn tự tay mang đến. Hôm nay.

Mơn cầm cái phong bì. Chị biết hôm nay là ngày gì. Anh cũng biết.

– Con gái anh sao rồi?

– Bài kiểm tra địa lý được mười. Có câu hỏi vì sao nước lên xuống. – Doãn nhìn ra biển. – Nó bảo cô giáo khen nó viết chữ nước cường đúng. Nó hỏi bao giờ được xuống biển xem nước cường.

– Anh đưa nó xuống. Em chỉ cho.

– Ừ.

– Hôm qua tôi ghé nhà ông Đạc, – Doãn nói. – Ông vẫn ngồi ngoài hiên. Anh Trác nói từ tháng Năm tới giờ ông thôi chỉ tay về phía Cồn Rùa. Ông chỉ ngồi nhìn thẳng ra biển, cả ngày. Anh Trác bảo không biết như rứa là ông đỡ hơn hay nặng hơn.

Mơn không trả lời. Chị cũng không biết.

Chị mở phong bì. Bên trong có một túi ni lông nhỏ, dán nhãn vật chứng đã gạch bỏ. Trong túi là mảnh sứ cỡ hai đốt ngón tay, men trắng ngả xanh, vẽ hai chân sau và cái đuôi của một con ngựa. Khúc dây đỏ đã được tháo ra.

Chị lấy nó ra, đặt lên lòng bàn tay trái. Rồi chị tháo sợi dây dù đen trên cổ mình, đặt mảnh sứ đầu ngựa lên lòng bàn tay phải.

Chị ghép hai mảnh lại.

Mép mảnh đầu đã được bọ chị mài tròn cạnh, mép mảnh đuôi thì còn sắc, nên giữa hai mảnh có một đường hở mỏng như sợi chỉ. Nhưng chỗ lồi của mảnh này nằm đúng vào chỗ lõm của mảnh kia. Những đường sóng cuộn dưới móng chân trước chạy tiếp sang dưới móng chân sau, không lệch một nét. Cái lưng ngựa cong liền một hơi từ bờm tới đuôi. Con ngựa đang phi, bốn chân co lên khỏi mặt sóng, bờm bay ngược, đuôi bay ngược, như đang chạy ngược chiều gió.

Doãn nhìn nó, không nói gì.

– Bọ em nói, khi mô bọ về, hai bọ con ghép lại, coi con ngựa có chạy được không, – Mơn nói.

Chị lấy một sợi chỉ dù nhỏ trong túi áo gió, sợi chỉ chị vẫn mang theo để buộc phao khi cần. Chị luồn qua lỗ khoan trên mảnh đầu ngựa, quấn một vòng quanh eo mảnh đuôi, quanh chỗ hai mảnh gặp nhau, rồi buộc lại. Một vòng ghế đơn. Rồi thêm một vòng khoá, vắt ngang cổ nút.

Chị đeo nó lên cổ. Hai mảnh sứ nằm sát nhau trên ngực chị, nặng hơn một chút so với hai mươi năm nay.

Ngoài cửa lạch, những con sóng đầu mùa gió bấc vẫn vỗ trắng doi cát. Phía đông, mặt trời nhô lên khỏi mặt biển, đỏ, tròn, rọi một vệt sáng dài từ chân trời chạy thẳng vào cửa lạch, chạy qua doi cát, chạy tới tận chân trạm.

Chị nhìn đồng hồ. Rồi chị đứng dậy, đi tới cái giếng triều, cúi xuống nhìn cái phao số hai đang nhích lên trong ống, chậm, đều, từng phân một.

– Nước lên rồi, – chị nói.

— Hết —