Chữ viết bằng tay trái

Chương 16: Chữ viết bằng tay trái

Họ khám tàu Bình An tới mười giờ sáng. Từng khoang, từng hầm cá, từng ngăn tủ trong buồng lái, từng cuộn dây, từng cái phao. Họ lật cả mấy tấm ván sạp lót khoang lên. Không có mảnh sứ nào.

Họ khám nhà Cẩn tới ba giờ chiều. Một căn nhà hai tầng mái tôn sơn xanh cuối xóm, sân lát gạch, trước sân có cái bể nước và một chuồng gà. Liên, vợ Cẩn, đứng ở góc sân, ôm đứa con trai út tám tuổi, mặt trắng bệch. Con bé lớn mười hai tuổi đã được gửi sang nhà ngoại từ sáng. Không có mảnh sứ nào.

Cẩn ngồi trên bậc thềm suốt buổi, hai khuỷu tay chống lên đầu gối, nhìn người ta lục nhà mình mà không nói một câu. Chỉ khi Doãn hỏi về sợi dây đỏ trên cái đinh, anh mới ngẩng lên.

– Dây mục, đứt từ mấy bữa. Em chưa kịp buộc lại. Chắc rơi xuống khoang, hoặc rơi xuống nước lúc tàu lắc.

– Sợi dây bị cắt bằng dao. Một nhát.

– Rứa thì em không biết. – Anh nhìn Doãn, mắt bình thản. – Tàu đậu ở bến, ai lên xuống mà không được. Anh Doãn, em nói rồi, em nhặt nó ngoài bãi Cồn Rùa năm mười chín tuổi. Chị Mơn nói nó là nửa đuôi con ngựa của chú Thuấn. Có thể. Chú Thuấn nằm dưới bãi đó hai mươi năm, biển đánh tới, cát trôi, mảnh sứ trôi ra, em nhặt được. Em có biết nó của ai đâu.

– Năm 2006 thì cái lán còn nằm sát chân đụn, cách mép nước ba mươi mét. Biển chưa đánh tới.

Cẩn nhún vai, không trả lời.

Doãn không bắt anh ta. Anh chưa đủ để bắt. Một mảnh sứ không còn ở đó, một câu nói về hai thanh ván sạp mà chỉ có một người nghe, một chuỗi những điều mà từng điều một đều giải thích được. Người kiểm sát viên đi cùng anh hôm đó, một người đàn bà năm mươi tuổi nói năng rất chậm, đã nói thẳng với anh ở góc sân:

– Anh đưa hồ sơ này lên, tôi không phê chuẩn được. Anh cần một người thấy. Hoặc một thứ không thể chối.

Ngày mười tháng Tư, phòng kỹ thuật gửi về hai kết quả.

Thứ nhất là dữ liệu thiết bị giám sát hành trình. Lúc chín giờ tối ngày hai mươi ba tháng Ba, trong vùng biển trước Cồn Rùa, trong phạm vi phủ sóng của trạm phát trên đụn, có ba con tàu từ mười lăm mét trở lên. Hai tàu đang chạy, hướng ra khơi. Một tàu thả neo, đứng yên từ tám giờ bốn mươi tới mười giờ hai mươi, cách bờ chừng một cây số, đúng chỗ cái vụng khuất sau đụn cát. Tàu Bình An.

Lũy được mời lên. Thằng bé mười chín tuổi ngồi trước Doãn, hai tay đan vào nhau, nhìn xuống bàn, giọng run.

– Tối hôm đó chú Cẩn nói ra thăm lưới tôm hùm chú thả ngoài Cồn Rùa. Chừng tám giờ rưỡi thì thả neo. Chú bảo cháu xuống khoang ngủ đi, chú canh. Cháu ngủ. Mười giờ hơn chú gọi cháu dậy chạy về. Cháu không thấy chú thăm lưới chi hết. – Thằng bé ngẩng lên. – Chú cháu làm chi hả chú?

Doãn không trả lời được câu ấy.

Thứ hai là cái điện thoại của ông Tạo. Phòng kỹ thuật đã sấy, đã thay linh kiện, đã đọc được bộ nhớ trong. Ông Tạo dùng một cái sim mới mua ở Vũng Tàu hôm mùng năm. Trong một tháng, máy chỉ gọi đi ba số. Số nhà nghỉ. Số của Mơn, tối hai mươi chín tháng Ba. Và số của Phan Văn Cẩn, hai lần. Lần thứ nhất lúc tám giờ tối ba mươi tháng Ba, sau buổi sáng ở lăng Ông, dài mười một phút. Lần thứ hai lúc chín giờ mười tám tối mùng hai tháng Tư, dài năm mươi giây.

Bốn mươi phút sau cuộc gọi thứ hai, ông Tạo xuống nước ở Ba Gành.

Chiều hôm đó Cẩn lên trụ sở lần thứ ba. Lần này có luật sư. Một người đàn ông trẻ từ trên tỉnh, Trác giới thiệu cho, Doãn để ý điều đó.

– Chú Tạo gọi em, – Cẩn nói, khi Doãn đặt danh sách cuộc gọi lên bàn. – Tối ba mươi chú gọi, nói chú về rồi, chú muốn hai chú cháu cùng đi khai hết. Em nói em đã khai rồi. Chú chửi em, nói em khai không đủ. Tối mùng hai chú gọi, hẹn ra Ba Gành nói chuyện. Em ra. Em tới đầu kè thì chú đã ở dưới nước. Em không nói với anh chuyện cuộc gọi vì em sợ. Hai lần có người xuống nước ở Ba Gành, lần nào cũng gọi em trước. Anh nghĩ em không sợ à.

– Chú Tạo chửi anh khai không đủ. Không đủ cái gì?

Luật sư đặt tay lên cánh tay Cẩn. Cẩn im lặng.

Sáng mười một, Doãn đọc lại lần thứ mười tờ lịch tháng của ông Hạnh. Những ngày gạch chéo xanh. Ô ngày mười ba tháng Mười khoanh đỏ tới thủng giấy.

Bà chị gái ông Hạnh, người ở xã bên, ngồi trước mặt anh, khăn mùi soa vò nát trong tay. Bà kể rằng hồi tháng Giêng, thằng em bà lên tỉnh, vào cái văn phòng trợ giúp pháp lý cạnh bưu điện, ngồi cả buổi. Về nhà nó hỏi bà có biết tội giết người thì bao lâu hết tội không. Bà mắng nó say. Nó nói nó không say. Nó nói người ta bảo nó hai mươi năm.

Doãn gọi cho văn phòng trợ giúp pháp lý. Người cán bộ trẻ ở đó còn nhớ một ông già có mùi rượu, mặc áo bộ đội cũ, hỏi về thời hiệu. Cô đã giải thích cho ông: giết người là tội đặc biệt nghiêm trọng, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là hai mươi năm, tính từ ngày phạm tội. Ông hỏi đi hỏi lại, ghi vào lòng bàn tay một con số.

– Mười ba tháng Mười năm 2006, – Doãn nói, khi đặt máy xuống. – Không phải ngày tàu chìm. Ngày ông Thuấn chết trong lán. Ông Hạnh đếm ngày tới lúc hết thời hiệu.

– Để làm gì? – Hạ hỏi. – Để được an toàn?

– Hoặc để biết mình còn bao nhiêu ngày để nói, trước khi nói cũng không còn ý nghĩa gì. – Doãn nhìn tờ lịch. – Ông ấy đã quyết định nói. Ông ấy gọi cho một người để báo. Một người cũng biết con số ấy.

Sáng mười tháng Tư, Doãn đã làm việc với ông Đạc lần thứ hai. Lần này có người bác sĩ phục hồi chức năng của bệnh viện tỉnh, có luật sư của gia đình, có bà Hiên và Trác ngồi hai bên xe lăn. Người bác sĩ đã dạy họ một cách hỏi: chỉ hỏi câu có hoặc không, ông Đạc dùng tay trái bóp tay bác sĩ, một lần là có, hai lần là không, không bóp là không muốn trả lời.

Doãn hỏi chậm, từng câu.

– Ông Thuấn đã vào tới cái lán ở Cồn Rùa đêm mười hai rạng sáng mười ba tháng Mười năm 2006?

Một lần.

– Ông Thuấn chết trong lán?

Một lần.

– Bác có mặt lúc ông Thuấn chết?

Hai lần. Mạnh.

– Bác là người chôn ông Thuấn?

Ông Đạc nhắm mắt. Rất lâu. Rồi một lần.

Bà Hiên đưa tay lên che miệng. Trác ngồi im như tượng.

– Bác chôn thằng Ngợi ở nghĩa địa, rồi chọn chỗ dựng mộ gió ông Thuấn trên đó?

Một lần.

– Bác là người đánh ông Thuấn?

Hai lần. Hai lần nữa. Ông già bóp tay người bác sĩ liên tục, tới mức người bác sĩ phải gỡ tay ra, và từ cổ họng ông bật lên tiếng "ư" vỡ vụn mà Doãn đã nghe hôm đầu.

Doãn đặt lên bàn, trước mặt ông, bốn tấm ảnh. Ảnh ông Hạnh. Ảnh ông Tạo. Ảnh Cẩn năm mười chín tuổi, lấy từ hồ sơ thuyền viên năm 2006, một thằng con trai vai rộng, tóc húi cua, cười ngượng. Và ảnh ông Thuấn.

– Bác chỉ cho cháu, ai là người đánh ông Thuấn.

Ông Đạc nhìn bốn tấm ảnh. Tay trái ông nhấc lên khỏi tay vịn, run run, lơ lửng trên mặt bàn. Nó dừng trên tấm ảnh ông Hạnh một giây, rồi trượt qua. Dừng trên ảnh ông Tạo, rồi trượt qua. Rồi nó rơi xuống, ngón trỏ cong queo đặt lên tấm ảnh thằng con trai mười chín tuổi đang cười ngượng.

Luật sư của gia đình hắng giọng, nhắc rằng một người bị thất ngôn sau tai biến không thể coi là nhân chứng đầy đủ, rằng mọi điều hôm nay cần được ghi nhận thận trọng.

Doãn gật đầu, đẩy tới trước mặt ông Đạc một tờ giấy trắng và một cây bút dạ.

– Bác viết cho cháu. Viết gì cũng được.

Ông Đạc cầm bút bằng tay trái. Ông viết rất lâu. Mực nhoè. Nét chữ nghiêng ngả như chữ của đứa trẻ lớp Một. Rồi ông buông bút, ngả đầu ra lưng xe lăn, thở dốc.

Trên tờ giấy là hai chữ cái, rồi một chữ.

T. L. Rồi bên dưới, to hơn, đè lên nhau, đọc được: VỒ.

– Thuấn, – Trác nói. Đó là câu đầu tiên anh ta nói trong cả buổi. Giọng anh ta khản đặc. – Lán. Vồ. Bố tôi viết hai chữ T, L từ hai năm nay. Tôi không hiểu. Bố tôi muốn nói với tôi. Hai năm nay bố tôi muốn nói với tôi mà tôi không hiểu.

Ông Đạc nhìn con trai. Nửa mặt bên trái của ông, nửa mặt còn cử động được, méo đi trong một cái gì đó vừa như cười vừa như khóc.

Tối mười một tháng Tư, có người gõ cửa phòng máy của trạm hải văn. Mơn mở cửa. Liên, vợ Cẩn, đứng ngoài hiên, áo khoác mỏng, tóc rối, mắt sưng.

– Chị Mơn. Em vô được không.

Hai người ngồi đối diện nhau bên bàn máy. Liên không uống nước Mơn rót. Chị ta nhìn tấm ảnh tổ cứu hộ treo trên tường, nơi chồng mình đứng ngoài cùng bên phải, cao hơn mọi người nửa cái đầu.

– Mười hai năm em lấy anh, – Liên nói. – Đêm mô anh cũng dậy lúc ba giờ, ra hiên ngồi tới sáng. Em hỏi, anh nói quen giờ đi biển. Em tin.

Mơn đợi.

– Đêm mùng ba tháng Ba, – Liên nói, giọng nhỏ dần. – Em nói với công an là anh nằm cạnh em suốt. Em nói dối. Một giờ em dậy cho thằng Tít đi tiểu, anh không có trong giường. Điện thoại anh để trên đầu giường. Hai giờ hơn anh về, tóc ướt, áo ướt. Anh nói anh ra coi tàu, trượt chân xuống nước. Anh dặn em ai hỏi thì nói anh ngủ suốt. – Chị ta ngẩng lên. – Em không biết vì sao em nói dối. Em chỉ biết anh là chồng em.

– Sao giờ chị nói?

– Vì thằng Lũy về nhà khóc. Vì sáng ni con Na hỏi em có phải ba nó giết người không, bạn nó ở trường nói vậy. – Liên đưa tay lau mắt. – Vì em ngồi ở hiên đêm qua với anh, lúc ba giờ, lần đầu tiên trong mười hai năm. Anh không nói chi hết. Anh chỉ nói một câu, anh nói: mạ Nhự chưa úp bát.

Mười giờ đêm hôm sau, mười hai tháng Tư, điện thoại của Doãn rung trên bàn nhà khách. Người cán bộ canh phòng hồi sức gọi từ bệnh viện tỉnh.

– Anh Doãn. Ông Tạo mở mắt rồi. Ông bóp tay cô y tá. Bác sĩ nói mai có thể rút ống thở.

— Hết chương 16 —