Tau là con Sen

Chương 7: Tau là con Sen

Năm giờ năm mươi sáng, mạ đến, mang theo một nồi cháo.

Lam nhìn thấy mạ từ xa, khi trời còn xám và sương sông Lam còn đọng trên mái ngói nhà ông Cửu. Mạ đi chiếc xe đạp cũ có gác-ba-ga, nồi cháo nhôm to như cái thùng buộc chặt phía sau bằng dây chun đen, nắp nồi lèn thêm một chiếc khăn mặt. Mạ mặc áo bà ba nâu, đội nón lá, đạp chậm, đều, như đạp ra chợ một buổi sáng bình thường.

Lam đã không ngủ cả đêm.

Chín giờ tối hôm qua, Duật gọi cho cô. Anh nói ngắn, giọng khô như đọc thông báo: "Mạ chị biết chị làm cho đoàn rồi. Cô Thu lỡ lời ở quán. Mạ chị bảo mai ra xem." Cô hỏi mạ có giận không. Anh im một lúc, rồi bảo: "Mai tôi nói hết." Cô hỏi nói hết cái gì. Anh bảo: "Mai."

Rồi cô về nhà, chuẩn bị tinh thần như chuẩn bị đón bão. Mạ không nói gì. Mâm cơm phần cô vẫn để dưới lồng bàn. Mạ ngồi xem tivi tới khi cô ăn xong, rồi tắt tivi, đi ngủ. Không hỏi một câu. Lam nằm trên gác, nghe tiếng mạ trở mình dưới nhà, nghe tiếng bọ thổi thử một nốt kèn rất khẽ ngoài hiên rồi thôi, nghe tiếng gà gáy. Cô biết rằng sự im lặng của mạ còn đáng sợ hơn mọi trận chửi.

Bốn giờ sáng cô dậy, đi trước mạ. Mạ vẫn nằm, quay mặt vào tường. Cô tưởng mạ ngủ.

Giờ mạ dựng xe trước cổng nhà ông Cửu, cởi dây chun, bê nồi cháo xuống. Cả đoàn đang lục tục chuẩn bị, đèn đang được dựng, máy đang được lắp. Không ai để ý một bà bán cháo. Ở Vinh, bà bán cháo nhiều như cột điện.

– Mạ… – Lam chạy ra.

Mạ nhìn cô một cái. Không giận, không thương. Một cái nhìn của người đang có việc phải làm.

– Ai là người làm phim ni? – Mạ hỏi.

– Mạ, con xin lỗi, con…

– Tau không hỏi mi. Tau hỏi ai là người làm phim ni.

Ông Bảo đang đứng ở hiên trước, cốc cà phê trong tay, cãi nhau với anh quay phim về góc máy. Mạ nhìn quanh, rồi đi thẳng về phía ông, theo bản năng của một người bán hàng ba mươi năm biết ngay ai là chủ trong một đám đông.

– Anh là người làm phim ni à?

Ông Bảo quay lại, nhìn bà bán cháo đội nón lá từ đầu tới chân.

– Tôi là đạo diễn. Bà cần gì? Đoàn chưa đặt cháo sáng nay…

– Tau không bán. – Mạ đặt nồi cháo xuống bậc thềm, mở nắp. Hơi nóng bốc lên, mùi nghệ, mùi tiêu tỏa khắp hiên. – Cháo ni tau cho. Ba chục người, ăn đi. Còn tau, tau muốn coi cái đoạn cuối.

– Đoạn cuối gì ạ?

– Đoạn cuối của phim. Con Sen. Hắn có chờ không. Hắn chờ tới bao giờ.

Ông Bảo nhìn mạ, rồi nhìn quanh, như tìm xem ai đã để lọt bà già này vào.

– Bà ơi, kịch bản là tài sản của hãng phim, không thể cho người ngoài…

– Tau không phải người ngoài.

Mạ cởi nón lá, cầm trên tay. Tóc mạ búi củ hành, hai bên thái dương bạc trắng. Sương sớm đọng trên vai áo. Mạ đứng thẳng, nhìn ông Bảo, và nói, không to, nhưng cả cái hiên nhà ông Cửu nghe rõ:

– Tau là con Sen.

Cả đoàn im phăng phắc. Anh quay phim đứng sững với cái ống kính trên tay. Thảo Vi, vừa bước ra khỏi phòng hóa trang, tóc mới tết được một nửa, đứng sững ở bậc cửa. Lã Minh Kha, tay cầm ổ bánh mì, ngừng nhai. Cốm làm rơi cuộn dây điện.

Lam đứng giữa sân, không thở được.

– Bà nói gì cơ? – Ông Bảo hỏi, giọng nhỏ, cái giọng nhỏ không phải sắp hét, mà là thật sự không hiểu.

– Năm chín tư. – Mạ nói. – Tháng Chín tới tháng Chạp. Có một thằng nhà văn trẻ Hà Nội về Vinh dự trại sáng tác. Hai mươi tám tuổi, gầy như que củi, đeo kính, áo sơ mi cài kín cúc. Sáng mô cũng ra quán bà ngoại con Lam ăn cháo, ngồi cái bàn sát tường, viết cả buổi. Tau hai mươi tư tuổi, đứng bán phụ mạ tau. Tau vẽ cá lên bát cháo cho hắn. Ngày một con. Hắn bảo con cá của tau giống con cá trong truyện cổ tích. Tau không biết truyện cổ tích mô có cá. Hắn kể cho tau nghe ba chục cái.

Không ai nói gì. Lam thấy bà Mộng Thu đứng ở góc hiên, cầm quạt nan, mặt không cười.

– Tháng Chạp, hắn về Hà Nội. – Mạ nói tiếp, giọng đều đều như kể chuyện người khác. – Hôm cuối, hắn ngồi đúng cái bàn ấy, ăn bát cháo cuối, nhìn con cá, rồi bảo tau: "Khi nào em vẽ đủ một trăm con cá thì anh về."

Câu nói ấy rơi xuống giữa sân như một hòn đá rơi xuống giếng.

Lam nghe tiếng thở hắt ra từ phía Thảo Vi. Câu ấy, Vi đã thuộc. Cả đoàn đã đọc. Tập hai mươi mốt, cảnh một trăm mười hai.

– Rứa là tau vẽ. – Mạ nói. – Sáng hôm sau, tau vẽ cá lên mọi bát. Bát mô cũng vẽ. Ông khách mô cũng vẽ. Tau đếm. Quán đông, tới chín giờ kém là đủ một trăm con.

Có ai đó bật cười. Rất khẽ, rồi tắt ngay. Lam quay lại, thấy đó là Cốm, đang lấy tay bịt miệng, mắt mở to, sợ hãi vì chính tiếng cười của mình.

Mạ cũng quay lại nhìn Cốm. Rồi mạ cười. Một nụ cười ngắn, khô, nhưng là cười thật.

– Ừ, cười đi. – Mạ nói. – Tau cũng cười. Chín giờ sáng hôm sau tau vẽ đủ trăm con. Hắn không về. Tau chờ hết buổi sáng, rồi tau dọn quán, rồi tau đi về. Hết chuyện. Ba mươi hai năm rồi.

Mạ quay lại nhìn ông Bảo.

– Giờ tau nghe nói có cái phim, con Sen chờ hắn cả đời. Cả nước coi, ai cũng tưởng có một con mẹ bán cháo lươn ở Vinh ngồi chờ thằng Hà Nội tới già. – Mạ đặt cái nón lá lên nắp nồi cháo. – Tau không chờ ai cả đời. Tau lấy chồng, đẻ hai đứa, mở quán, bán ba chục năm, mua được cái nhà hai tầng. Tau sống sướng. Phim của các anh muốn nói răng thì nói. Nhưng nếu phim nói tau chờ, thì tau không cho.

– Bà… – Ông Bảo mở miệng, đóng miệng. Lần đầu tiên trong mười ba ngày, Lam thấy ông Bảo không biết nói gì. – Bà có chắc… ý tôi là, chuyện tình yêu thì phim nào cũng có, một con cá thì…

– Một con cá. – Mạ nói. – Một quán cháo lươn ở Vinh. Một thằng nhà văn Hà Nội. Năm chín tư. Câu "khi nào em vẽ đủ một trăm con cá thì anh về". – Mạ đếm trên đầu ngón tay. – Anh hỏi thằng viết đi, coi có phải không.

– Người viết là bố cháu.

Duật bước ra từ phía sau màn hình. Anh mặc áo kẻ ô, cài kín cúc, như mọi ngày. Hộp ảnh trong tay. Anh không nhìn ông Bảo. Anh không nhìn mạ. Anh nhìn Lam.

– Tạ Hữu Chương. – Anh nói. – Bác Đào nói đúng. Bố cháu viết.

Lam nhìn anh. Cô nghe thấy tiếng sông chảy, tiếng một chiếc ca-nô chạy ngang qua ngoài kia, tiếng ai đó ở xa gọi nhau. Cô nghe thấy câu anh nói đêm hôm qua: "mai tôi nói hết". Cô nghe thấy câu anh hỏi cô dưới tấm bạt xanh trong mưa: "Chị có bao giờ nghĩ là cái phim này có thể viết về chuyện của ai đó có thật không?"

Anh đã biết. Anh đã biết từ trước.

– Anh biết từ bao giờ? – Cô hỏi, giọng lạ hẳn đi.

– Từ tối Chủ nhật. – Duật nói. – Lúc bác gái vẽ cá ở bữa cơm.

– Chín giờ tối hôm qua anh gọi tôi, anh không nói.

– Tôi muốn nói trực tiếp.

– Anh đã có sáu ngày.

Duật không trả lời. Anh cụp mắt xuống, nhìn hộp ảnh trong tay.

Chị Hà Oanh từ trong nhà chạy ra, điện thoại áp tai, mặt trắng bệch. Không ai biết ai đã gọi chị, nhưng trong một đoàn phim, tin chạy nhanh hơn điện.

– Có chuyện gì thế? Anh Bảo, có chuyện gì? Bà này là ai?

– Bà này là con Sen. – Ông Bảo nói, rất mệt mỏi.

– Con Sen nào?

– Con Sen trong phim.

Chị Oanh nhìn mạ. Nhìn ông Bảo. Nhìn Duật. Chị là nhà sản xuất mười lăm năm, đã từng xử lý diễn viên bỏ đoàn, bối cảnh bị đòi lại, nhà đầu tư đòi rút vốn, và một lần, một con bò húc đổ cả cái máy quay. Lam thấy trong mắt chị những bánh xe đang quay rất nhanh: kịch bản, bản quyền, người thật, kiện tụng, báo chí, tiền.

– Thưa bác. – Chị Oanh nói, giọng ngọt ngay lập tức. – Cháu là nhà sản xuất. Bác cho cháu xin ít thời gian, mình ngồi nói chuyện…

– Không ngồi. – Mạ nói. – Tau nói luôn. Cái đoạn cuối mà con Sen chờ cả đời, các anh bỏ đi. Không bỏ thì tau không cho quay. Tau lên phường. Tau đi hỏi luật sư. Tau không biết luật, nhưng tau biết người ta không được đem chuyện của tau ra cho cả nước coi mà không hỏi tau một câu.

Chị Oanh tái thêm một tông.

Lam bước tới, đứng cạnh mạ. Cô không biết mình định nói gì. Cô chỉ biết rằng mạ đứng một mình giữa ba mươi người lạ, nói về chuyện ba mươi hai năm trước, và cô là con gái mạ, và cô phải đứng cạnh mạ.

– Mạ. – Cô nói, rất khẽ. – Mạ… bọ có biết chuyện ni không?

Mạ không trả lời. Mạ nhìn ra cổng.

Tiếng xe máy. Một chiếc xe máy cũ, màu xanh rêu đã tróc sơn, chạy chậm rãi vào sân nhà ông Cửu. Người lái mặc áo sơ mi trắng là phẳng, quần âu, tóc chải gọn, phía sau buộc một cái hộp kèn màu đen. Hôm nay bọ có đám cưới ở bên kia sông, Lam nhớ ra, bọ thổi kèn đám cưới từ mười giờ.

Bọ dựng xe, tháo mũ bảo hiểm, đi tới. Bọ nhìn mạ, nhìn nồi cháo, nhìn ba mươi con người đang đứng như tượng, nhìn Duật, và cuối cùng nhìn Lam.

– Bọ… – Lam nói. – Bọ có biết không?

Bọ đặt cái mũ bảo hiểm lên yên xe. Bọ gật đầu, chậm rãi, giọng trầm và đều như mọi khi:

– Biết. – Bọ nói. – Biết từ năm chín lăm.

— Hết chương 7 —