Thay cháo bằng phở

Chương 12: Thay cháo bằng phở

Anh Lục của công ty Kim Thịnh đến lúc tám giờ kém năm, đi một chiếc xe bảy chỗ màu đen bóng, đeo đồng hồ to bằng cái nắp chai. Câu đầu tiên anh nói khi bước vào hiên nhà ông Cửu là:

– Chỗ này nóng thế. Không có điều hòa à?

Duật đứng ở góc phòng họp, tức là gian khách nhà ông Cửu, nơi người ta kê tạm một cái bàn gỗ dài và tám cái ghế nhựa. Anh không được mời họp. Nhưng ông Bảo bảo anh đứng đó, "để nghe, để ghi, để lúc tôi quên thì cậu nhắc". Anh biết ông Bảo không bao giờ quên. Ông chỉ muốn có thêm một người phía mình.

Anh Lục ngồi đầu bàn, mở máy tính xách tay, xoay màn hình về phía mọi người.

– Em nói nhanh thôi, vì chiều em còn bay về. – Anh nói. Ba mươi lăm tuổi, áo sơ mi xanh nhạt không một nếp nhăn, giọng Sài Gòn pha Hà Nội của người hay đi máy bay. – Bên em vừa làm khảo sát khán giả. Năm trăm người, ba miền. Kết quả thế này. Một: bảy mươi phần trăm khán giả phía Nam không biết cháo lươn Nghệ An là gì. Hai: cảnh quay ở Vinh tốn hơn quay ở trường quay Hà Nội ba mươi tám phần trăm, tính cả ăn ở đi lại. Ba: khán giả thích kết buồn hơn kết vui, nhất là phim tình cảm.

Ông Bảo ngồi bên tay phải anh Lục, khoanh tay. Chị Oanh ngồi bên tay trái, cầm một cây bút, đang vẽ những vòng tròn nhỏ lên mép giấy. Duật biết chị chỉ làm thế khi rất sợ.

– Vậy bên em đề xuất. – Anh Lục bấm sang trang tiếp. – Thứ nhất, từ tuần sau chuyển toàn bộ phần còn lại về trường quay ở Hà Nội. Dựng lại quán. Không cần sông, ghép phông xanh là được. Thứ hai, món ăn chính của phim, bên em đề xuất đổi thành phở.

Im lặng.

Duật nghe thấy tiếng một con thạch sùng chắc lưỡi trên tường. Rồi anh nghe thấy tiếng ông Bảo hít vào, một hơi rất dài, như người chuẩn bị lặn.

– Phở. – Ông Bảo nói, rất nhỏ.

– Phở thì khán giả cả nước đều biết. – Anh Lục nói, không hề nhận ra cái giọng nhỏ ấy nghĩa là gì. – Mình đổi tên phim thành "Lửa bếp phố cổ". Cô gái bán phở, anh nhà văn. Cốt truyện giữ nguyên.

– Cốt truyện giữ nguyên. – Ông Bảo nhắc lại. – Một cô gái bán phở ở Hà Nội. Vẽ con cá lên bát phở. Chờ một anh nhà văn Hà Nội đi về… Hà Nội.

– Chi tiết thì biên kịch sửa.

– Thứ ba là gì? – Chị Oanh hỏi, không ngẩng đầu khỏi những vòng tròn.

– Thứ ba, vai bà nội. – Anh Lục kéo màn hình xuống. – Bên em nghe phản ánh là diễn viên lớn tuổi hay quên thoại, làm chậm tiến độ. Rủi ro sức khỏe, bảo hiểm. Bên em đề xuất cắt vai, hoặc thay người trẻ hơn.

Duật đặt hộp ảnh xuống bàn. Anh không định làm thế. Tay anh tự làm.

– Ai phản ánh ạ? – Anh hỏi.

Anh Lục quay sang nhìn anh, như nhìn một cái ghế tự nhiên biết nói.

– Cậu là ai?

– Em là thư ký trường quay. Em theo dõi thoại của mọi diễn viên mọi cảnh. Cô Mộng Thu chưa làm hỏng cảnh nào vì quên thoại. Có một lần cô dừng lại ở cảnh hai mươi tám, lỗi là do em nhắc nhầm trang. Em đã báo với đạo diễn.

– Bên em có nguồn tin riêng.

– Nguồn tin của anh sai.

Ông Bảo quay sang nhìn Duật, rất nhanh. Rồi quay lại nhìn anh Lục, và Duật thấy trong mắt ông một cái gì đó giống như sự hài lòng.

– Còn thứ tư? – Ông Bảo hỏi.

– Thứ tư, đoạn kết. – Anh Lục nói. – Bên em được biết là đoạn kết đã bị sửa, thêm một nhân vật mới, kết thành có hậu. Bên em đề nghị giữ đoạn kết cũ. Cô gái chờ cả đời. Khán giả thích thế. Số liệu nói thế.

– Đoạn kết cũ là chuyện người thật. – Chị Oanh nói. – Người ta không đồng ý. Người ta có quyền kiện. Luật sư bên em đã…

– Đó là việc của chị. – Anh Lục nói, giọng vẫn lịch sự, vẫn đều đều. – Bên em là nhà đầu tư. Bên em bỏ tiền. Bên em có quyền đề xuất. Trong hợp đồng có điều khoản về nội dung và hình ảnh. Chị đọc lại.

Chị Oanh ngừng vẽ vòng tròn.

– Nếu bên em không đồng ý? – Chị hỏi.

– Thì bên em xem xét lại việc đầu tư. – Anh Lục gập máy tính. – Một tuần. Em chờ câu trả lời một tuần.

Ông Bảo đứng dậy. Cái ghế nhựa đổ ra sau, kêu một tiếng chát trên nền gạch. Duật đã chuẩn bị tinh thần cho tiếng hét. Nhưng ông Bảo không hét. Ông chỉ cúi xuống, dựng cái ghế lên, đặt ngay ngắn, rồi nói, giọng mệt mỏi như người vừa đi bộ ba mươi cây số:

– Anh Lục, anh ăn cháo lươn chưa?

– Dạ?

– Anh ở Vinh từ tối qua. Anh ăn cháo lươn chưa?

– Em ăn sáng ở khách sạn rồi.

– Thế thì anh chưa biết anh đang bảo tôi bỏ cái gì. – Ông Bảo đi ra cửa. – Cậu Duật, tiễn khách.

Duật tiễn anh Lục ra xe. Trước khi lên xe, anh Lục quay lại, nhìn Duật từ trên xuống dưới.

– Cậu thư ký trường quay. – Anh nói. – Việc của cậu là ghi chép. Ghi đúng việc của cậu.

– Vâng. – Duật nói. – Em ghi đây. Mười giờ mười bảy phút, anh Lục rời trường quay, chưa ăn cháo lươn.

Anh Lục nhìn anh thêm một lúc, rồi đóng cửa xe.

Lam đứng chờ anh ở bếp sau hiên. Cô đã nghe hết. Cả đoàn đã nghe hết; vách gỗ nhà ông Cửu mỏng như giấy. Cốm ngồi xổm cạnh thùng đá, mặt như đưa đám. Anh quay phim đứng hút thuốc ở bờ sông, quay lưng vào nhà. Thảo Vi đứng trong phòng hóa trang, tóc mới tết một nửa, không ai buồn tết nốt.

– Phở. – Cô nói.

– Phở.

– Phở với con cá dầu ớt.

– Họ bảo biên kịch sửa chi tiết.

Lam cầm con dao thái hành lên, đặt xuống, cầm lên, đặt xuống.

– Mạ tôi mà nghe được, – cô nói, – mạ tôi sẽ đạp xe ra Hà Nội.

Bà Mộng Thu đi vào bếp lúc ấy. Bà đã nghe hết, Duật biết, vì bà ngồi ở hiên trước, ngay sát vách. Bà không đeo kính râm. Tay bà cầm cái quạt nan, không quạt.

– Cậu Duật. – Bà nói. – Cậu nói dối cho tôi hai lần rồi đấy.

– Cháu không nói dối, cô ạ.

– Cậu nói dối. Tôi quên thoại. Cảnh hai mươi tám, cảnh ba mươi mốt, cảnh bốn mươi hai. Tôi biết mà. – Bà ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh bếp, chậm rãi. – Tôi bảy mươi mốt tuổi rồi. Nếu cắt vai tôi mà phim còn, thì cắt.

– Cô ơi…

– Tôi đóng năm mươi năm, cậu ạ. Tôi đã thấy bao nhiêu phim chết giữa chừng. Phim chết thì cả ba mươi người mất việc. Một bà già mất vai thì một bà già mất vai. Phép tính đơn giản.

– Phép tính sai ạ. – Duật nói.

Bà Mộng Thu nhìn anh.

– Họ không cắt vai cô vì cô quên thoại. – Anh nói. – Họ cắt vì họ muốn cắt tiền. Cô đi, họ sẽ tìm cái khác để cắt. Bây giờ là cô, mai là quán cháo, ngày kia là sông Lam. Cô đi thì không cứu được cái gì cả.

Bà Mộng Thu nhìn anh rất lâu. Rồi bà rút trong túi áo ra một cái kẹo gừng, đặt lên bàn, và đứng dậy đi ra.

Chiều hôm ấy, lúc đoàn đang nghỉ giữa hai cảnh, Duật thấy Lã Minh Kha ngồi một mình trên bậc thềm sau, cầm cây kèn đồng của ông Thìn, không thổi.

– Anh Kha không sao chứ?

– Không sao. – Kha nói. – Anh Hào bảo anh đừng lo. Kiểu gì anh cũng có việc. Anh Hào lo hết rồi.

– Lo gì ạ?

Kha nhún vai.

– Anh không biết. Anh Hào bảo em cứ diễn đi, chuyện khác để anh ấy lo. – Anh xoay cây kèn trong tay. – Mà Duật này, em nghĩ phim này có chết không?

Duật không trả lời được.

Mười một giờ đêm ngày quay thứ hai mươi sáu, Duật đang nằm trong phòng nhà nghỉ, đọc lại bản thảo đoạn kết mới mà bố anh vừa gửi, thì điện thoại rung.

Lam.

– Anh lên mạng xem đi. – Giọng cô run. – Ngay bây giờ.

– Xem gì?

– Anh tự xem. Tôi gửi đường dẫn rồi.

Duật mở tin nhắn. Một đường dẫn. Anh bấm vào.

Một đoạn video dài mười chín giây. Quay bằng điện thoại, hơi rung. Một gian phòng cũ có cửa sổ gỗ. Lã Minh Kha ngồi trước một bát cháo. Anh nhìn xuống bát cháo, mặt tái nhợt, tay cầm thìa run run. Rồi anh nói, rõ từng chữ:

"Trời ơi. Cái thứ này người ta ăn được thật à?"

Đoạn video dừng ở đó, ở khuôn mặt tái mét của anh, cái thìa còn lơ lửng giữa bát và miệng.

Đoạn video được đăng trên một trang tin giải trí lá cải từ chín giờ tối, với dòng chữ: "Nam thần màn ảnh chê đặc sản xứ Nghệ: 'Thứ này người ta ăn được à?'". Đến lúc Duật xem, đã có một triệu hai trăm nghìn lượt xem. Mười bốn nghìn bình luận.

Anh kéo xuống đọc. "Tẩy chay." "Về Vinh làm phim mà chê cháo lươn Vinh." "Đề nghị đoàn phim cút khỏi Nghệ An." "Tôi ăn cháo lươn từ bé tới giờ, sáu mươi năm, vẫn sống khỏe đây." "Mặt đẹp mà nết như…" Anh không đọc nổi nữa. Anh kéo lên, xem lại đoạn video lần thứ hai. Lần thứ ba.

Có một cái gì đó khiến anh khó chịu, ngoài nội dung. Như một hạt sạn. Như một chiếc khuyên tai đeo sai bên. Nhưng anh không nhìn ra được. Đầu anh đang ồn quá.

Điện thoại rung lần nữa. Lam gửi thêm một ảnh chụp màn hình. Một bình luận nằm ở đầu, được hai nghìn người bấm thích:

"Ai quay? Chắc lại cái thằng đóng quần chúng hay đăng clip hậu trường hôm trước đấy. Nghe nói nó là em con bé nấu ăn trong đoàn."

— Hết chương 12 —