Bát cháo giữa ngõ

Chương 17: Bát cháo giữa ngõ

Tám giờ sáng Chủ nhật, con ngõ cạnh chợ Vinh chật tới mức con mèo mướp của mạ phải nằm trên nóc tủ đựng bát mới có chỗ.

Lam đứng sau nồi cháo từ năm giờ, và cô đã đếm. Không phải cố ý. Cái tật của người làm đạo cụ, cứ nhìn đám đông là đếm. Hai trăm mười mấy người. Đứng kín từ cửa quán ra tới đầu ngõ, tràn ra cả vỉa hè đường Cao Thắng. Có mấy anh xe ôm đầu cầu Bến Thủy, đúng mấy anh hôm trước đứng chắn cổng nhà ông Cửu. Có bà bán cá ở chợ sáng, người có con trai làm ở Sài Gòn. Có ông Tịnh bán đồ điện. Có con dâu bà Chắt, đóng cửa hàng bánh mì nửa buổi, bảo "bán chi nổi mà bán". Có một nhóm sinh viên giơ điện thoại lên cao quá đầu. Có mấy ông già cầm ghế nhựa của nhà mình đi ra, ngồi hàng đầu như đi xem hát.

Hai anh công an phường đứng ở đầu ngõ, nhắc mọi người dồn vào một bên cho xe máy đi qua. Anh công an trẻ hôm trước nhìn thấy Lam, gật đầu một cái, như người quen.

Cả đoàn phim đến từ bảy giờ. Không phải để quay. Ông Bảo bảo không ai được giơ máy lên, hôm nay không phải cảnh phim. Họ đứng lẫn trong đám đông, ông Bảo, chị Oanh, bà Mộng Thu chống gậy, Thảo Vi đeo khẩu trang, Cốm, anh quay phim, chị trang điểm. Quế đứng cạnh bọ ở cửa quán, cả hai cầm kèn. Bố mẹ Duật ngồi ở cái bàn sát tường, bà Diệp cầm tờ báo nhưng không mở.

Duật đứng ở góc quán, cạnh tấm bảng nhôm sơn đè dày như bánh chưng, hộp ảnh trong tay. Anh không chụp gì. Anh chỉ nhìn cô.

Lam nhìn lại anh một cái, rồi cúi xuống nồi.

Đêm qua, sau khi Kha nôn ở gốc mướp, cả nhà ngồi ở hiên rất lâu. Không ai nói gì cho đến khi Lam nói:

– Mạ. Lươn mạ đừng thái lát.

Mạ quay sang nhìn cô như nhìn một đứa phản bội.

– Ăn cháo lươn mà không thấy lươn thì ăn cái chi?

– Lươn thật, mạ. Con không bảo đổi. Con bảo cách thái. Anh Kha sợ cái lát cong, cái hình con giun. Anh Duật đứng ngay cạnh hôm ngày ba, anh Duật thấy. Hồi con bé, mạ nấu cho bà nội, mạ xé lươn nhỏ như sợi gà vì bà không có răng. Mạ làm thế được không?

Mạ nhìn cô lâu. Rồi nhìn Duật.

– Thằng ni thấy thật à?

– Dạ. – Duật nói. – Anh ấy nhìn thấy cái lát cong rồi mới nôn.

Mạ không nói gì nữa. Mạ đi vào bếp. Lam nghe tiếng mạ lấy cái rổ lươn trong tủ lạnh ra, tiếng con dao, tiếng đôi đũa.

Bây giờ, chảo lươn trên bếp của mạ là lươn đồng thật, luộc, rút xương, xé thành những sợi nhỏ như sợi gà, xào với nghệ đâm, hành tím, ớt bột, tiêu. Mùi của nó lan ra khắp ngõ. Có ông già ngồi hàng đầu hít một hơi rồi nói to: "Thơm rứa mà chê!"

Chín giờ kém năm, Lã Minh Kha đi vào ngõ.

Anh đi bộ từ đầu đường Cao Thắng. Không ai đưa. Áo phông trắng, quần bò, tóc cắt ngắn, mặt không trang điểm, quầng mắt vẫn còn thâm. Đám đông dạt ra cho anh đi. Không ai vỗ tay. Không ai chửi. Hai trăm người nhìn anh im lặng, cái im lặng của người ta đứng xem một người chuẩn bị nhảy xuống sông.

Anh đi tới trước quán. Anh cúi đầu chào mạ.

– Cháu chào bác.

– Ngồi. – Mạ nói.

Cái bàn đã được kê ra giữa ngõ, ngay trước cửa quán, để ai cũng thấy. Một cái bàn nhựa thấp, một cái ghế nhựa thấp. Kha ngồi xuống. Mạ múc cháo. Một muôi từ đáy nồi. Một muôi lươn xé. Hành lá, rau răm, tiêu. Mạ đặt bát xuống trước mặt anh, cái bát sứ trắng của quán.

Mạ không vẽ cá. Mạ bảo: "Ăn hết rồi tau vẽ."

Kha nhìn xuống bát. Lam đứng cách anh ba bước, thấy cổ họng anh động đậy.

Rồi bọ đưa kèn lên môi.

Bọ không thổi bài gì. Bọ thổi một nốt. Một nốt thấp, dài, đều, như tiếng còi tàu ở xa. Bốn nhịp. Rồi bọ dừng, bốn nhịp. Rồi bọ thổi một nốt khác, dài gấp đôi, tám nhịp. Quế đứng cạnh, thổi theo, một quãng cao hơn bọ.

Hít vào, đếm bốn. Giữ, đếm bốn. Thở ra, đếm tám.

Kha nhắm mắt. Lam thấy ngực anh phồng lên, giữ, xẹp xuống, theo tiếng kèn. Một lần. Hai lần. Ba lần. Cả con ngõ im phăng phắc. Hai trăm người không ai nói gì. Chỉ có tiếng kèn của hai bố con, một trầm một cao, đi lên đi xuống như hơi thở.

Kha mở mắt. Cầm thìa. Xúc.

Một thìa cháo, có mấy sợi lươn vàng sẫm. Anh đưa lên miệng.

Anh nhai. Lam thấy mặt anh tái đi. Thấy vai anh co lại. Thấy tay anh nắm chặt mép bàn. Thấy anh quay đầu sang một bên, chỉ một chút, cái quay đầu của ngày ba, ngay trước khi quay ra cửa sổ.

Không ai thở.

– Thở đi con! – Một giọng đàn bà hét lên từ trong đám đông.

Lam quay lại. Bà bán cá. Người có con trai làm ở Sài Gòn, người hôm trước đứng ở cổng nhà ông Cửu nói "thằng nớ là cái thá chi mà chê". Bà đang đứng kiễng chân lên ở hàng thứ ba, hai tay chụm lại trước miệng làm loa.

– Thở đi! Thở bằng bụng! Đếm đi!

Và Kha thở. Hít vào. Giữ. Thở ra. Tiếng kèn của bọ vẫn đều đều. Anh quay đầu lại. Anh nuốt.

Anh nuốt.

Một tiếng gì đó như một cái thở hắt ra của cả con ngõ. Có người vỗ tay. Rồi người khác suỵt. Kha xúc thìa thứ hai. Lần này nhanh hơn. Nhai. Nuốt. Thìa thứ ba. Anh vẫn tái, mồ hôi chảy thành dòng xuống hai bên thái dương, nhưng tay anh không còn nắm mép bàn nữa.

Đến thìa thứ bảy, bọ hạ kèn xuống. Kha không cần nữa.

Anh ăn hết bát. Vét cả đáy. Đặt thìa xuống.

Mạ đứng sau nồi cháo, khoanh tay, nhìn cái bát trống, rồi nhìn anh.

– Răng? – Mạ hỏi.

Kha ngẩng lên. Mắt anh đỏ, mặt ướt mồ hôi. Anh nghĩ một lúc, như người đang tìm đúng chữ.

– Ngon ạ. – Anh nói. – Thật. Ngon thật. Nhưng mà… cháu vẫn sợ.

Một giây im lặng.

Rồi cả con ngõ cười. Không phải cười chế giễu. Cái cười ồ của hai trăm người cùng một lúc, như nước vỡ bờ. Ông Tịnh vỗ đùi đen đét. Bà bán cá vừa cười vừa lau nước mắt bằng vạt áo. Mấy anh xe ôm huýt sáo. Bà Mộng Thu cười đến mức phải tựa vào vai Thảo Vi.

– Sợ mà ăn hết là gan! – Ông Tịnh hét. – Đàn ông là rứa!

Mạ không cười. Mạ cầm một cái bát nhỏ, múc thêm một ít cháo, không lươn, chỉ có cháo. Mạ cầm đũa, chấm dầu ớt, vẽ một con cá. Một nét cong, hai nét đuôi, một chấm mắt. Rồi mạ đặt cái bát nhỏ xuống trước mặt Kha.

– Ni. – Mạ nói. – Cá thì không sợ chớ?

Kha nhìn con cá. Rồi anh cười, lần đầu tiên sau một tuần, cái cười làm cho nửa số cô bé trong nước đặt anh làm hình nền điện thoại.

Anh ăn con cá.

Buổi chiều hôm ấy, Lam ngủ một giấc ba tiếng, lần đầu tiên sau năm ngày. Khi cô tỉnh dậy, trời đã chạng vạng, và có một tin nhắn của Duật.

"Chị ra cầu Bến Thủy được không. Tôi tìm được tấm thứ mười ba."

Cô ra cầu lúc sáu giờ. Gió sông thổi lồng lộng, mang mùi nước và mùi khói đốt rơm từ bên kia sông. Mặt trời đã lặn sau núi Quyết, để lại một vệt cam trên mặt nước. Xe qua lại ầm ầm, nhưng trên lề người đi bộ thì vắng. Duật đứng tựa vào lan can, ở quãng giữa cầu, áo kẻ ô, không cài cúc cổ.

Lần đầu tiên cô thấy anh không cài cúc cổ.

– Anh quên cúc. – Cô nói.

– Không quên. – Anh nói. – Tôi cởi.

Anh chìa cho cô một tấm ảnh. Chỉ một tấm.

Đó là ảnh của cô. Cô không biết anh chụp lúc nào. Cô đang đứng bên bếp dã chiến dưới ánh đèn vàng, tóc búi bằng một chiếc đũa, tay cầm một sợi nấm giơ lên, nhìn nó chăm chú như nhìn một viên ngọc. Trên má trái có một vệt nghệ.

– Đêm ngày ba. – Duật nói. – Lúc chị bảo tôi xem đĩa số sáu. Tôi chụp. Tôi không cho vào hộp. Ảnh này không thuộc cảnh nào.

Lam lật tấm ảnh lại.

Mặt sau, nét chữ nhỏ và đều của anh, nhưng có một chỗ bị đè nét, như người viết dừng lại rất lâu ở đó:

"Ngày 3. Từ hôm đó, nhìn cái gì cũng thấy lệch. Chưa nói với chị: tôi thích chị. Lỗi lớn nhất là để lâu."

Lam đọc. Đọc lại. Gió thổi tóc cô bay ngang mặt.

– Anh đúng là đồ học thuộc. – Cô nói. Giọng cô không được vững.

– Tôi biết.

– Anh viết câu này mất bao lâu?

– Ba mươi hai ngày. – Anh nói. – Và tối qua.

Lam nhét tấm ảnh vào túi áo. Cái kẹo gừng cô vẫn chưa ăn, mấy hôm nay cũng nằm ở đó. Rồi cô bước tới, một bước, đúng một bước, đủ để không còn khoảng cách nào giữa hai người, và đứng kiễng chân lên.

Lần này không có Cốm. Không có bùn. Không có thuyền nan. Chỉ có tiếng xe qua cầu, tiếng gió, và con sông Lam chảy bên dưới, màu cam rồi màu tím rồi màu xám.

Khi họ rời nhau ra, kính anh bị lệch. Cô sửa lại cho anh.

– Tấm thứ mười ba đúng chưa? – Anh hỏi.

– Đúng. – Cô nói. – Nhưng mà nộp muộn.

Điện thoại trong túi cô rung. Cô định không nghe. Nó rung tiếp. Cô rút ra. Mạ.

– Lam. – Giọng mạ ở đầu dây, lạ lắm, không gắt, không vui. – Ông Chương viết xong cái đoạn cuối rồi. Đưa tau đọc rồi.

– Mạ thấy sao?

Đầu dây im một lúc lâu. Lam nghe tiếng quạt trần, tiếng tivi, tiếng bọ thổi thử một nốt kèn ngoài hiên.

– Ai cho ông nớ viết cái đoạn ni? – Mạ hỏi. Rồi mạ cúp máy.

— Hết chương 17 —