Lỗi liên tục ở tập hai mươi bốn

Chương 20: Lỗi liên tục ở tập hai mươi bốn

Tối mồng Bốn Tết, con ngõ cạnh chợ Vinh mắc một tấm phông trắng lên bức tường vôi vàng của quán cháo, che đúng cái khoảng tường kín vạch than mà mạ Lam nhất định không cho ai xóa.

Cốm mượn được cái máy chiếu của một quán cà phê đầu đường Cao Thắng, dây điện kéo từ nhà bà Chắt sang. Ghế nhựa xếp kín từ cửa quán ra tới đầu ngõ, ghế của quán, ghế của hàng bánh mì, ghế các nhà mang ra. Ai không có ghế thì ngồi trên xe máy dựng dọc hai bên. Gió tháng Giêng lạnh, mưa phùn lất phất, nhưng không ai về.

Duật ngồi ở hàng thứ hai, giữa Lam và mẹ anh. Mẹ anh quàng cái khăn len màu ghi, cầm một gói hạt dưa, cắn từng hạt đều như máy. Bố anh ngồi cạnh mẹ, cạnh ông Thìn. Hai ông già sáng nay đã đi câu, mồng Bốn Tết, mưa phùn, và lần đầu tiên trong ba mươi năm câu cá ở sông Lam, ông Thìn câu được một con cá. Một con cá rô bằng ba ngón tay. Hai ông mang về, khoe cả ngõ, rồi thả vào cái chậu nhựa dưới gầm bàn quán, giờ nó vẫn bơi ở đó.

Mạ Lam không ngồi. Mạ đứng sau nồi cháo, như mọi khi. Nồi cháo hôm nay không bán. Ai đến xem phim thì mạ múc cho một bát, không lấy tiền, bát nào cũng vẽ cá.

Quế ngồi hàng đầu, áo sơ mi mới, tóc chải lật, cái hộp kèn cũ đặt dưới chân. Thằng nhóc đã thi đỗ vào một lớp diễn xuất ngắn hạn ở Hà Nội, học từ sau rằm tháng Giêng. Từ hôm tập một lên sóng, mỗi lần ra chợ, có bà bán rau gọi nó là "thằng thổi kèn", và nó đỏ mặt như con tôm luộc.

Bà Mộng Thu gọi video từ Hà Nội, Lam đặt điện thoại trên một cái giá nhỏ cạnh máy chiếu, quay màn hình về phía tấm phông. "Để cô xem cùng bà con," bà bảo. Lã Minh Kha thì nhắn tin cho Lam từ trường quay ở Đà Lạt, nơi anh đang đóng một phim truyền hình khác, phim về một người trồng dâu tây. "Không có lươn. Nhưng anh vẫn mang theo nồi nấm." Còn cái phim điện ảnh khai máy hôm hai mươi tháng Mười, Duật nghe nói đã chọn một diễn viên khác.

Ba tháng nay, Duật và Lam đều ở Hà Nội. Cô làm trưởng nhóm ở công ty quảng cáo cũ, tuần đầu tiên đã cãi nhau với khách hàng vì họ muốn bát phở trong quảng cáo có mười hai lát bò. "Mười hai lát thì mặt bát chật như bát cám," cô bảo, "ai nhìn mà thèm." Khách hàng chịu chín lát. Duật làm thư ký trường quay cho một phim khác ở Ninh Bình, cuối tuần nào cũng về. Anh chưa bắt được ai đeo khuyên tai sai bên.

Hai mươi ba tháng Chạp, bố anh nấu cháo lươn, như mọi năm. Lần này ông không ăn một mình. Ông gọi Duật về, bảo đưa cả Lam. Ông đứng trong cái bếp chật của căn hộ tập thể Kim Liên, đeo cái tạp dề hoa của mẹ anh, xào lươn với nghệ. Lam đứng cạnh, bảo ông cho nghệ muộn quá, bảo ông thái hành to quá, bảo ông múc cháo phải múc từ đáy nồi. Ông nghe hết, sửa hết, không cãi một câu.

Lúc bày ra bát, ông không vẽ cá. Mẹ anh hỏi: "Sao ông không vẽ?" Ông nhìn bốn cái bát trống trơn, rồi bảo: "Con cá ấy không phải của tôi." Rồi ông ngồi xuống ăn. Lần đầu tiên trong ba mươi năm, cả nhà ăn cháo lươn tháng Chạp cùng với ông.

Mười chín giờ ba mươi, tập hai mươi bốn bắt đầu.

Cả con ngõ im lặng. Duật đã xem tập này mười một lần, trong phòng dựng, trên máy tính, trên điện thoại. Anh biết từng cú máy, từng câu thoại, từng cái bát. Nhưng anh chưa bao giờ xem nó cùng với một con ngõ.

Con ngõ cười ở chỗ anh không ngờ. Ở cảnh bà nội Sen mắng anh nhà văn "trai Hà Nội, tau không tin", cả ngõ cười ồ, có người quay sang nhìn mẹ anh. Mẹ anh cắn hạt dưa, mặt tỉnh bơ. Ở cảnh Thành ăn ớt đỏ mặt rồi chạy ra bờ sông ngồi thở, ông Tịnh vỗ đùi, hét to: "Đúng rồi! Đúng thằng nớ!" Bố anh cúi mặt xuống, tai đỏ như gấc.

Rồi đến cảnh cuối.

Quán cháo, buổi sáng, sau ngày Thành đi. Mưa rả rích trên mái bạt. Sen múc cháo, vẽ cá, đếm.

– Chín mươi tám.

Duật nghe thấy ở đâu đó phía sau, rất khẽ, một giọng đàn bà đếm theo. Anh không quay lại. Anh biết đó là ai.

– Chín mươi chín.

Sen đi về phía bàn cạnh cửa. Đặt bát xuống trước mặt thằng thanh niên gầy có cái hộp kèn dưới chân. Cận cảnh: đôi đũa chấm dầu ớt. Một nét cong. Hai nét đuôi. Một chấm mắt. Tay run. Con cá lệch đuôi về bên trái.

– Một trăm.

Máy lùi ra, cú máy trung. Thằng thổi kèn nhìn con cá, nhìn Sen.

Và Duật thấy.

Trong cú máy trung, con cá trên mặt bát lệch đuôi về bên phải.

Anh ngồi thẳng lưng dậy. Anh đã xem tập này mười một lần. Mười một lần, anh nhìn vào khuôn mặt Quế, khuôn mặt Vi, bàn tay, cái hộp kèn, ánh sáng. Mười một lần anh không nhìn kỹ con cá ở cú máy thứ hai, vì anh đã kiểm tra con cá ở cú máy thứ nhất, và trong đầu anh, chúng là một.

Bảy năm. Anh chưa bao giờ để lọt một lỗi như thế này.

– Răng con cá ni buồn rứa? – Thằng thổi kèn hỏi trên màn hình.

Sen bật cười. Ở hàng đầu, Quế ngồi xem chính mình, ôm chặt cái hộp kèn.

Duật quay sang Lam, môi đã mở. Lam không nhìn màn hình. Cô đang nhìn anh. Cô đã nhìn anh từ trước khi anh thấy.

– Con cá. – Anh thì thào. – Cú máy thứ hai. Đuôi lệch bên phải.

– Ừ. – Lam thì thào lại.

– Em biết?

– Em làm đấy. – Cô nói. – Không. Mạ làm.

Duật nhìn cô.

– Hôm quay cảnh ấy, – Lam nói, rất khẽ, môi gần như không động, – lúc anh quay đi xem màn hình với ông Bảo, giữa hai cú máy ấy. Mạ đi tới cái bát dự phòng em để sẵn cho cú máy trung. Mạ lấy đũa, vẽ con cá. Con cá của mạ. Mạ bảo: "Phim của tau mà không có con cá nào của tau thì răng được." Mạ quen tay, đuôi bao giờ cũng vểnh về bên phải. Con cá của Vi thì vểnh bên trái, vì Vi tập theo mạ mà nhìn ngược từ bên kia bàn.

– Thế mà em không nói với anh.

– Em định nói. – Lam nói. – Cốm gọi.

Duật nhìn cô. Lam cố giữ mặt nghiêm. Không giữ được. Khóe miệng cô giật một cái, rồi cô quay mặt đi, vai rung lên.

Trên màn hình, bà nội Sen ngẩng lên khỏi rổ rau, nói câu thoại không có trong kịch bản: "Đủ trăm con rồi thì dọn quán đi con. Mai bán tiếp."

Ở cái điện thoại trên giá cạnh máy chiếu, bà Mộng Thu ở Hà Nội vỗ tay ba cái, chậm rãi.

Rồi màn hình tối đi. Rồi chữ chạy lên.

Cả con ngõ vỗ tay. Không ai đứng dậy về. Người ta ngồi đó, trong mưa phùn tháng Giêng, đọc những cái tên chạy trên tấm phông trắng mắc lên bức tường kín vạch than. Đến tên "Đàm Văn Quế", cả ngõ hò reo, bà bán rau hét "thằng thổi kèn!", Quế cúi gằm mặt. Đến tên "Phụ trách món ăn: Đàm Hiểu Lam", Duật nghe thấy phía sau, sau nồi cháo, một tiếng gì đó như tiếng muôi gõ vào thành nồi, hai cái, rồi im. Đến tên "Biên kịch: Tạ Hữu Chương", mẹ anh vỗ tay to nhất, rồi quay sang bố anh, bảo: "Lần này người ta không làm lệch nhân vật của ông."

Bố anh nhìn tấm phông. Rồi nhìn Duật.

– Có lệch không? – Ông hỏi.

Duật nghĩ tới con cá. Đuôi trái, đuôi phải. Hai cú máy. Một lỗi liên tục mà ai đó ở một con ngõ khác, ở một tỉnh khác, một ngày nào đó sẽ nhìn ra, và viết lên mạng, và người ta sẽ đếm.

– Không ạ. – Anh nói. – Đúng hết.

Mười giờ đêm, ngõ đã vãn. Tấm phông trắng đã gỡ xuống, cuộn lại. Bức tường kín vạch than lại hiện ra dưới ánh đèn vàng. Chị Oanh đã trả đủ từ hôm hai mươi tháng Chạp. Mạ vẫn không cho xóa.

Bọ và bố Duật ngồi ở bàn sát tường, nhìn con cá rô trong chậu, bàn với nhau xem nên kho hay thả về sông. Mẹ Duật và mạ ngồi ở bàn giữa, cãi nhau xem xôi gấc với cháo lươn cái nào nên ra trước trong một mâm cỗ mà chưa ai định ngày. Quế ngồi ở bậc cửa, lau cây kèn.

Lam múc một bát cháo từ đáy nồi, xúc lươn xé, hành, rau răm, tiêu. Cô đặt xuống trước mặt Duật, ở cái bàn cạnh cửa.

Rồi cô cầm đũa, chấm dầu ớt.

Một nét cong. Hai nét đuôi. Một chấm mắt. Đuôi vểnh về bên phải, như của mạ.

– Con thứ nhất. – Cô nói.

Duật nhìn con cá. Anh không chụp ảnh. Lần đầu tiên trong bảy năm, có một thứ trước mặt anh mà anh không muốn đối chiếu với cái gì cả.

– Đến con thứ một trăm thì sao? – Anh hỏi.

Lam ngồi xuống đối diện anh, chống cằm, nhìn anh ăn.

– Thì đếm tiếp. – Cô nói.

Sau nồi cháo, mạ không ngẩng lên, nói một câu, không biết là nói với ai:

– Đếm to vô. Đếm to thì người cần nghe mới nghe được.

Ở bàn sát tường, bọ ho một tiếng. Bố Duật quay đi, giả vờ nhìn con cá rô trong chậu.

Ngoài cửa quán, mưa phùn vẫn bay. Bọ vớt con cá rô từ cái chậu sang một cái xô nhỏ, bảo mai đem ra sông thả. Ở bậc cửa, Quế đưa cây kèn lên môi, thổi một nốt, thấp, dài, đều, như tiếng còi tàu ở xa, rồi một nốt nữa cao hơn, rồi hạ xuống.

Như người đang thử hơi.

— Hết —