Câu hỏi thừa

Chương 1: Câu hỏi thừa

– Ông tên chi, năm sinh năm mô?

– Con Nhi, mi hỏi tau câu nớ ba năm rồi. Tau tên Thát, sinh năm năm mươi. Mi mà hỏi nữa tau rút kim ra cho mi coi.

Hạnh Nhi không cười. Cô đọc lại cái vòng nhựa trắng trên cổ tay ông già: Lê Văn Thát, 1950, một dãy số dài. Cô đối lại với tờ phiếu truyền dịch kẹp ở đầu giường, rồi mới mở khoá dây truyền. Mười một giờ đêm Chủ nhật, phòng số năm khoa Nội tổng hợp có sáu giường, năm người nằm, một chiếc quạt trần kêu lạch xạch như cái máy nổ ghe con. Mùi dầu gió, mùi cháo nguội, mùi nước sát khuẩn trộn vào nhau thành cái mùi mà sáu năm nay Nhi mang về nhà trên tóc.

– Ông nằm im, dịch chảy hết chai ni là con cho ông ngủ.

– Ngủ chi được. Thằng Bảo nó hẹn mười giờ gọi về, giờ mười một giờ rồi.

– Bên Hàn giờ ni là một giờ sáng, ông. Anh Bảo làm ca ngày, ngủ rồi.

Ông Thát quay mặt vào tường. Nhi biết ông không giận cô. Ông giận cái điện thoại cục gạch để trên tủ đầu giường, ba ngày rồi chưa đổ chuông.

Cô đẩy xe tiêm ra hành lang thì đụng phải một người đang đứng chắn ngay trước cửa, tay cầm một xấp hồ sơ, mắt dán vào bảng phân giường. Áo blouse còn nếp gấp vuông vức, như vừa lấy từ trong túi ni lông ra chiều nay.

– Anh ơi, cho em qua.

Người đó lùi lại một bước, lùi luôn vào cái xô lau nhà của chị hộ lý. Nước tràn ra một vệt dài trên gạch.

– Xin lỗi. Chị là điều dưỡng trực phải không? Tôi là Kỳ Nam, bác sĩ nội trú luân phiên, tối nay tôi trực tuyến một.

Giọng Hà Nội, tròn chữ, mỗi câu đủ chủ ngữ vị ngữ. Nhi nhìn cái bảng tên trên ngực: Phạm Kỳ Nam. Tuần trước bác sĩ Thông đã báo trong buổi giao ban: có một cậu nội trú năm ba ở Hà Nội về luân phiên sáu tháng, mọi người chỉ bảo cho cậu ấy cách làm ở tỉnh. Cả khoa cười, vì ai cũng hiểu câu đó có nghĩa là đừng để cậu ấy chỉ bảo lại mình.

– Em là Nhi. Anh gọi em là em được rồi, em kém anh chắc một hai tuổi.

– Thế Nhi cho tôi xin danh sách bệnh nhân nặng của đêm nay.

– Trong máy có. Mà anh muốn nghe thì em kể luôn, đi theo em.

Cô đẩy xe đi. Anh đi theo, tay vẫn ôm xấp hồ sơ, như sợ ai giật mất.

Từ phòng một tới phòng bảy, Nhi kể vắn tắt từng người. Bà Nhị giường hai suy tim, chiều nay thở hơi mệt. Anh thanh niên giường sáu sốt xuất huyết ngày thứ năm, tiểu cầu đang xuống. Ông Thát giường mười, cũng suy tim, nằm viện lần thứ tư trong năm, con trai đi làm bên Hàn. Kỳ Nam hỏi lại số tiểu cầu, hỏi giờ thử gần nhất, hỏi lượng nước tiểu từ chiều. Nhi trả lời được hết, trừ một câu.

– Bà Nhị ăn mặn không?

– Răng em biết được, anh.

Anh nhìn cô một giây, như đang dịch chữ "răng" sang tiếng Hà Nội.

– Là "sao em biết được" đó anh. Người Quảng Bình nói rứa. Anh ở đây sáu tháng thì học dần.

– Tôi sẽ ghi lại.

Anh nói thật. Ngay lúc đó, giữa hành lang khoa Nội lúc mười một giờ rưỡi đêm, anh rút cây bút bi ra, viết lên mu bàn tay trái một chữ "răng" nhỏ xíu, cạnh mấy con số tiểu cầu. Nhi quay đi để anh không thấy cô cười.

Đến phòng năm, ông Thát đã ngồi dậy, chân thò xuống đất, một tay vịn cây treo dịch truyền.

– Ông đi mô rứa?

– Tau ra ngoài hiên coi trăng. Trong ni ngột.

– Trăng mô mà coi, trời đang mây. Ông nằm xuống.

Ông không nằm. Ông đứng dậy, cây treo dịch truyền chao một cái. Kỳ Nam bước tới đỡ khuỷu tay ông, nhẹ như đỡ một cái bình. Anh không nói gì về trăng, cũng không bảo ông nằm xuống. Anh hỏi:

– Ông ra hiên, ông ngồi ghế nhựa hay ghế đá?

Ông Thát ngước nhìn anh, ngạc nhiên vì một người lạ nói giọng ngoài Bắc lại hỏi một câu không ai hỏi.

– Ghế đá. Ghế nhựa ngồi lâu đau lưng.

– Ghế đá lạnh, ông ngồi được mười phút. Mười phút xong ông vào để cháu nghe phổi cho ông, được không ạ?

Nhi đứng nhìn hai người đàn ông, một già một trẻ, dắt nhau ra hiên, một cây treo dịch truyền lọc cọc đi giữa. Cô nghĩ, được, ít ra cậu này biết dỗ người già. Ở khoa Nội, dỗ được người già là xong được một nửa việc.

Mười hai giờ mười, giường hai rung chuông gọi.

Bà Nhị ngồi bật dậy trên giường, hai tay chống ra sau, ngực phập phồng như cái bễ lò rèn. Môi bà tím, trán vã mồ hôi lạnh, mỗi hơi thở kéo theo một tiếng rít ướt. Cô con dâu ngồi bên đứng dậy, làm đổ cả cặp lồng cháo.

– Bác sĩ ơi, bác sĩ!

Nhi bấm chuông báo, vừa nâng đầu giường lên cao vừa gọi với ra cửa. Cô chưa kịp gọi tên, Kỳ Nam đã đứng sau lưng cô. Anh đặt ống nghe lên lưng bà Nhị, nghe hai chỗ, ba chỗ, rồi nói một câu mà sau này Nhi còn nhớ mãi, vì nó không có gì đặc biệt cả, chỉ là một câu nói rất bình thường bằng một giọng rất bình thường:

– Bà ơi, bà thở khó, cháu biết. Cháu ở đây. Nhi cho bà thở ô xy, lấy cho anh đường truyền, gọi cho anh máy điện tim.

Ba việc, đúng thứ tự Nhi đang định làm. Cô làm. Anh ra y lệnh từng câu ngắn, đọc to từng thuốc trước khi cô rút vào ống, đọc to tên bà, giường số mấy, để cô xác nhận lại. Cô con dâu đứng nép vào tường, khóc không ra tiếng. Kỳ Nam quay sang chị ta, vẫn cái giọng đó.

– Chị ơi, nhà mình chiều nay cho bà ăn gì?

– Dạ, dạ, cháo. Với… với nước mắm kho quẹt, mạ con thèm.

Anh không nói gì. Anh liếc sang Nhi. Nhi hiểu. Câu "bà Nhị ăn mặn không" vừa có câu trả lời.

Một giờ kém mười lăm, bà Nhị thở được. Đầu giường vẫn cao, bình ô xy vẫn sủi, nhưng môi bà đã hồng lại, và bà đã kịp mắng cô con dâu một câu vì làm đổ cháo. Kỳ Nam ngồi ở bàn trực viết hồ sơ. Nhi rửa tay, đứng nhìn anh viết. Chữ anh nhỏ, thẳng, đọc được, một điều hiếm ở các bác sĩ cô từng gặp.

– Anh viết chữ đẹp rứa, sau ni ra Hà Nội làm thầy giáo cũng được.

– Bố tôi bảo chữ bác sĩ mà đọc được thì người bệnh đỡ khổ.

– Bố anh cũng bác sĩ à?

– Tim mạch. – Anh dừng bút một chút. – Ông muốn tôi làm tim mạch.

– Rứa răng anh làm Nội?

– Vì Nội thì được nói chuyện với người bệnh lâu hơn.

Câu trả lời đó nghe như học thuộc từ trước, cho những lần bị hỏi. Nhi không hỏi thêm.

Hai giờ sáng, khoa yên. Ông Thát ngủ ngáy. Anh thanh niên sốt xuất huyết được thử lại tiểu cầu, không xuống thêm. Út Mến, điều dưỡng mới vào khoa được năm tháng, trực cặp với Nhi đêm nay, ngồi gục đầu xuống bàn ngủ gật mười phút. Nhi pha hai gói mì, một gói cho mình, một gói đẩy về phía Kỳ Nam.

– Mì tôm đêm của khoa Nội. Món đặc sản, anh ăn cho biết.

Anh cảm ơn, ăn như người ba ngày chưa ăn. Nhi chợt nhớ ra cô chưa thấy anh rời khỏi khoa từ lúc giao ca.

– Lúc tối, – anh vừa ăn vừa nói, – tôi để ý Nhi hỏi tên ông Thát. Ông ấy nằm đây lần thứ tư, Nhi biết ông ấy từ lâu rồi. Sao vẫn hỏi?

– Anh thấy thừa hả?

– Tôi thấy lạ. Ở Hà Nội, các chị điều dưỡng quét vòng tay bằng máy. Không ai hỏi miệng nữa.

Nhi gắp một sợi mì, thổi.

– Ở đây cũng có quét, mà máy chỉ đọc được cái vòng, anh. Nó không biết cái vòng có đeo đúng người không. Em hỏi là để người ta tự nói ra tên mình. Cái miệng của người bệnh là thứ duy nhất trong bệnh viện ni không in nhầm được.

– Thế người bệnh lú lẫn thì sao?

– Thì em hỏi người nhà. Người nhà không có thì em hỏi ông bà hai lần, một lần lúc tỉnh, một lần lúc ăn. Tên mình thì người ta nhớ lâu hơn ăn cơm chưa.

Anh gật đầu, chậm. Rồi anh lại rút bút, lại viết lên mu bàn tay, cạnh chữ "răng". Nhi nghiêng đầu nhìn. Anh viết: "hỏi tên — miệng không in nhầm".

– Anh ghi chi mà ghi lên tay rứa? Rửa tay sát khuẩn là trôi hết.

– Thì trôi. Nhưng lúc viết là nhớ rồi.

Bốn giờ hai mươi, điện thoại cục gạch trên tủ đầu giường ông Thát đổ chuông. Cả phòng năm giật mình. Ông Thát quờ quạng trong bóng tối, làm rơi cả ca nước. Nhi chạy vào, nhặt cái điện thoại lên, thấy dãy số dài lạ hoắc bắt đầu bằng tám hai, bấm nghe, áp vào tai ông.

– Bảo đó hả con? Bảo hả?

Giọng bên kia nhỏ, rè, lẫn tiếng máy móc. Nhi không nghe rõ, chỉ nghe ông Thát nói, mỗi câu một to hơn, như sợ tiếng mình không vượt qua được biển.

– Ba khoẻ. Ba khoẻ rồi. Bác sĩ mới nghe phổi cho ba, nói phổi ba trong… Ừ, trong. Con ăn cơm chưa? Bên tê lạnh chưa?

Kỳ Nam đứng ở cửa phòng, tay đút túi áo blouse. Lúc tối anh nghe phổi ông Thát, phổi ông còn ran ở hai đáy, không trong chút nào. Nhi nhìn anh, chờ xem anh có lên tiếng sửa lại không. Anh không lên tiếng. Anh quay ra hành lang, đứng nhìn ra cửa sổ, nơi phía chân trời bên kia sông Nhật Lệ đã bắt đầu bợt đi màu xám của mực pha nước.

Cuộc gọi kéo dài bốn phút. Lúc Nhi cầm lấy điện thoại, đặt lại lên tủ, ông Thát nằm ngửa, hai mắt mở to nhìn trần nhà, cười một mình.

– Hắn nói Tết hắn về. Con Nhi, mi nghe chưa, Tết hắn về.

– Dạ, con nghe rồi.

– Tau phải sống tới Tết.

– Thì ông sống. Ông nghe lời con, ông bớt ăn mặn, ông đừng ra ghế đá ngồi khuya, là ông sống tới Tết năm sau, năm sau nữa.

Ông không nghe cô nói. Ông nhắm mắt, môi vẫn cười.

Sáu giờ, mặt trời lên đỏ phía Bảo Ninh, chiếu xiên qua cửa kính hành lang tầng bốn, rọi một vệt dài lên nền gạch còn ướt vết nước lau nhà từ đêm. Nhi viết xong phiếu chăm sóc, bàn giao cho ca ngày. Kỳ Nam bàn giao cho bác sĩ Thông. Hai người gặp nhau ở cầu thang bộ, cùng đi xuống, cùng im lặng tới tầng hai.

– Hồi đêm, – Nhi nói, – anh không sửa lại cho ông Thát. Chuyện cái phổi.

– Có những câu ông ấy cần nói với con trai hơn là cần đúng.

– Bác sĩ mà nói rứa, người ta bảo anh nói dối đó.

– Tôi không nói dối. Ông ấy nói. – Anh dừng ở chiếu nghỉ, nhìn xuống bàn tay mình, chỗ mấy chữ mực đã nhoè gần hết. – Mà Nhi nói đúng. Lần sau, nếu ông ấy hỏi tôi, tôi sẽ nói thật.

Họ xuống tới tầng một. Sảnh khoa Cấp cứu đang ồn, một chiếc cáng đẩy vào, một người phụ nữ khóc. Một chị điều dưỡng cấp cứu chạy ngang, tóc kẹp bằng một cái kẹp nhựa hình con cá màu cam, vẫy tay với Nhi.

– Nhi! Hết ca rồi hả? Về ngủ đi em, mặt như cái bánh tráng nhúng nước.

– Chị Mận cũng về đi, chị trực từ chiều qua mà.

– Chị còn tới tám giờ. Cu Bo ở nhà bà ngoại, khỏi lo.

Chị Mận chạy mất. Kỳ Nam nhìn theo.

– Bạn Nhi à?

– Chị dạy em hồi em thực tập. Đứa con trai bảy tuổi, bị bại não, chị nuôi một mình, chồng làm thuê trong Nam.

Anh không nói gì. Họ ra tới cổng bệnh viện. Gió từ sông thổi lên mát rượi, mùi cá, mùi nước mặn, mùi khói bếp than của mấy hàng cháo canh đầu đường Quang Trung đang nhóm lửa. Anh đứng lại, hít một hơi, như người lần đầu thấy mùi một thành phố.

– Trên bảng phân công tháng này, – anh nói, – tôi với Nhi trực cùng nhau mọi đêm Chủ nhật.

– Bác sĩ Thông xếp rứa. Ông nói em kèm anh.

– Ai kèm ai?

– Anh hỏi răng thì em trả lời rứa.

Anh bật cười, lần đầu tiên từ lúc cô gặp anh.

Nhi dắt xe máy ra, vẫy tay chào. Cô không quay lại nhìn anh.

Sau này cô sẽ nhớ lại buổi sáng đó rất nhiều lần. Cô sẽ nhớ cái câu cô nói với anh lúc hai giờ sáng, giữa hai bát mì: miệng người bệnh là thứ duy nhất trong bệnh viện không in nhầm được. Cô sẽ nhớ cô đã tin vào câu đó chắc chắn đến thế nào.

Hai đêm Chủ nhật nữa, câu ấy sẽ sai.

— Hết chương 1 —