Đêm chằng mái

Chương 16: Đêm chằng mái

– Em không tới để chửi chị. – Trà nói. – Anh Hai đi hướng nào, chị biết không?

Dì Hai Thơm nhìn cô, như không tin vào tai mình. Gió giật một cơn mạnh, Trà phải bám vô mỏm đá bên cạnh. Bọt sóng tung lên tới tận chân hai người.

– Hòn Khô. – Dì Hai nói, giọng khản đặc. – Ổng nói mực ở Hòn Khô đang lên. Chạy ra chừng ba tiếng.

– Đi xuống đi chị. Đứng đây chị không thấy được gì hết. Anh Tư về rồi. Để em nói với ảnh.

Dì Hai Thơm không nhúc nhích. Trà chìa tay ra. Dì Hai nhìn bàn tay đó một lúc rất lâu. Rồi bà nắm lấy, bàn tay lạnh ngắt như đá, và để Trà dắt xuống.

Ông Mạnh đang đứng ở bến với mười mấy người đàn ông khác, ai cũng mặc áo mưa, mặt mày nhăn nhó dưới gió. Chú Ba Xường đứng giữa, chỉ tay ra biển, nói lớn để át tiếng gió. Thấy Trà dắt dì Hai Thơm tới, đám đàn ông im bặt.

Ông Mạnh nhìn dì Hai Thơm. Dì Hai cũng nhìn ông, hai tay bấu chặt vạt áo, mặt trắng bệch, như chờ một trận đòn. Cả bến biết chuyện lá thư rồi: cô Bảy Thắm kể chuyện thư bảo đảm dày cộm, còn chiều qua con nít trong xóm nghe Tư Mạnh đọc to qua vách. Ở cái xóm này, không có chuyện gì giữ kín được qua một đêm.

Ông Mạnh bước tới.

– Chị Hai. – Ông nói. – Anh Hai đi Hòn Khô hả?

Dì Hai Thơm gật đầu, không nói được.

– Máy ghe anh Hai là máy cũ, hồi Tết tui về đã nói ảnh thay két nước. Chắc hư máy. – Ông quay sang chú Ba Xường. – Chú Ba, ghe chú máy khỏe nhất bến. Tui là thợ máy. Mình đi một chuyến, bây giờ, trước khi sóng lên cao.

Chú Ba Xường nhìn trời, nhìn biển, nhổ một bãi nước bọt xuống cát.

– Đi thì đi. Mà tới hai giờ chiều mà hổng thấy thì phải quay mũi. Trễ hơn là chết cả đám.

Ông Mạnh gật đầu. Rồi ông quay lại, nhìn dì Hai Thơm thêm một lần nữa.

– Chuyện lá thơ, để sau. Chị về nhà đi, chị Hai.

Dì Hai Thơm đứng im. Rồi đôi vai bà sụp xuống, bà đưa hai tay lên che mặt.

Ghe chú Ba Xường rời bến lúc mười giờ sáng, với năm người trên ghe. Trà đứng ở mé nước nhìn theo. Ông Mạnh đứng ở đuôi ghe, không vẫy tay. Nhưng ông nhìn về phía cô, cho tới khi chiếc ghe sơn xanh đỏ chỉ còn là một chấm nhỏ nhấp nhô giữa những con sóng bạc đầu.

Cô không biết mình đang lo cho người đàn ông đó với tư cách gì. Cô chỉ biết cô lo.

Ghe về lúc gần sáu giờ chiều, trễ hơn tính cả tiếng đồng hồ. Sóng đã cao tới mức chiếc ghe chồm lên rồi đổ xuống như con ngựa bất kham. Năm người đàn ông lội vô bờ, ướt như chuột lột, mặt mày tái mét. Không có dượng Hai Cẩn.

– Ra tới Hòn Khô rồi. – Ông Mạnh nói với dì Hai Thơm, giọng khàn đặc. – Không thấy ghe. Sóng cao quá, nhìn không xa được. Có thể ảnh đã chạy vô núp ở đâu đó. Có thể trôi về hướng nam.

Ông không nói thêm khả năng thứ ba. Không ai nói.

Dì Hai Thơm không khóc. Bà chỉ gật đầu, rồi quay lưng đi về hướng gành.

– Chị Hai! – Trà gọi theo.

– Để bả đi. – Bà Chín, đứng sau lưng Trà từ lúc nào, nói nhỏ. – Đàn bà xứ biển, chồng chưa về thì phải đứng ngó. Mầy cản hổng được đâu.

Đêm đó và cả ngày hôm sau, cả xóm Gành Ráng chằng mái.

Trà chưa bao giờ thấy một cái xóm làm việc như vậy. Không ai chỉ huy, nhưng ai cũng biết việc của mình. Đàn ông kéo ghe lên cao, cột vô gốc dương bằng dây thừng to bằng cổ tay. Đàn bà khiêng bao cát chất lên mái tôn, mỗi mép mái ba bao. Con nít lượm đá đem tới. Người ta cột dây thừng từ xà nhà xuống mấy cái cọc đóng sâu dưới đất, căng như dây đàn, ghìm mái tôn xuống.

Nhà Tư Mạnh là nhà tường, mái tôn chắc. Ông Mạnh với thằng Vẹn chằng xong từ sáng sớm, rồi đi chằng giúp nhà bà Chín, nhà vách đất lợp lá. Bà Chín đứng dưới đất chỉ trỏ, la lối, mắng thằng Vẹn cột dây lỏng. Thằng Vẹn cột lại, không cãi.

Trưa thứ Bảy, bà Năm Ngự cho người đi báo khắp xóm: nhà ai yếu thì đưa người già, con nít, đàn bà tới lò nước mắm của bà trú bão. Lò nước mắm là một dãy nhà gạch dài, tường dày cả gang tay, mái lợp ngói xi măng dằn kỹ, nền cao hơn mặt đất cả thước. Mấy chục cái thùng gỗ ủ mắm xếp thành hàng dọc vách trong, mùi chượp nồng nặc, nhưng không ai chê.

Trà đem cái nồi nhôm to nhất nhà tới lò, nấu cháo. Cháo trắng với cá cơm khô rang, hành phi. Cô đổ thêm hai mẻ bánh căn trên cái lò than đặt ở góc nhà kho. Con Ngần lo nước chấm. Bà Năm Ngự đi tới đi lui coi, rồi kêu thằng con trai có hàng ria mỏng khiêng ra thêm hai bao gạo.

– Nấu thêm. – Bà nói với Trà. – Đêm nay đông. Gạo của tao, mầy nấu.

Tới chạng vạng, lò nước mắm đã có gần sáu chục người. Mấy bà già nằm trên mấy tấm chiếu trải dọc vách. Con nít chạy giỡn giữa mấy hàng thùng mắm cho tới khi bị la. Chị Mỹ ôm đứa con mới được ba tháng, ngồi ở góc trong cùng, chỗ kín gió nhất. Trà đưa chị một chén cháo, chị cầm lấy, nhìn cô, không nói gì, nhưng gật đầu.

Dì Hai Thơm tới lò lúc trời tối hẳn. Bà Chín đã ra gành kéo bà về, bằng cách nào thì không ai biết. Dì Hai ngồi xuống một góc, hai tay ôm đầu gối, mắt nhìn ra cánh cửa gỗ đã đóng chặt. Trà đem tới cho bà một chén cháo. Dì Hai không cầm. Trà đặt chén cháo xuống cạnh chân bà, rồi đi.

Thằng Còng ngồi cạnh Trà, cái vỏ ốc ôm trong lòng. Nó nhìn dì Hai Thơm suốt buổi tối.

Một lúc, nó đứng dậy, đi tới góc nhà, bưng chén cháo nguội dưới chân dì Hai lên bằng hai tay, đưa tới trước mặt bà. Dì Hai nhìn nó. Thằng nhỏ không nói, chỉ đứng đó, chén cháo đưa ra, kiên nhẫn như một người lớn. Dì Hai cầm cái muỗng, múc một muỗng, đưa lên miệng. Rồi muỗng thứ hai. Thằng Còng chờ bà ăn hết nửa chén mới đặt chén xuống. Nó đưa bàn tay nhỏ xíu vỗ vỗ lên đầu gối dì Hai, hai cái, như người lớn vẫn hay vỗ vai nhau, rồi mới quay về ngồi cạnh Trà.

Dì Hai Thơm nhìn theo nó. Trà thấy bà mím môi lại, cắn chặt, như đang cố giữ một cái gì đó không cho bật ra khỏi miệng.

Đàn ông không vô lò. Ông Mạnh, chú Ba Xường cùng mười mấy người khác ra đứng ở cửa lạch phía nam, đốt một đống lửa lớn trong cái chòi canh bằng gạch, chất củi tràm sẵn từ chiều. Nếu ghe dượng Hai Cẩn còn trên biển, còn chạy được, thì đống lửa đó là thứ duy nhất chỉ cho ghe biết đường vô lạch. Thằng con trai bà Năm thì bị bà giữ lại ở lò, coi cửa, coi đèn. Thằng Vẹn đòi đi theo. Ông Mạnh không cho.

– Mầy ở lại coi nhà. Coi dì mầy với hai đứa em.

Thằng Vẹn ở lại. Nó ngồi bên cạnh thằng Còng, kể chuyện cho em nghe. Trà nghe được loáng thoáng. Chuyện ông ngoại. Chuyện cái tù và. Chuyện mấy đêm giông, ông ngoại đứng trên gành thổi tù và suốt đêm, ghe ngoài khơi mờ mịt mưa gió, nghe tiếng tù và thì biết hướng gành, biết hướng gành thì biết hướng lạch. "Ông ngoại nói, đèn thì mưa che, còn tiếng tù và thì gió mang đi xa."

Thằng Còng nghe, mắt mở to. Rồi nó quay sang nhìn dì Hai Thơm ở góc nhà, đang ngồi bất động, mắt dán vô cánh cửa.

Chín giờ tối, bão vô.

Tiếng gió đầu tiên không giống tiếng gió. Nó giống như một đoàn xe lửa chạy ngang qua trên mái. Cả dãy nhà gạch rung lên. Mái ngói xi măng kêu lách cách như răng va vào nhau. Mấy đứa nhỏ khóc thét. Rồi mưa tới, mưa quất ngang, đập vô cánh cửa gỗ ầm ầm như có người đứng ngoài lấy búa đập.

Ngọn đèn bão treo trên xà nhà đung đưa, bóng người trên vách cũng đung đưa theo. Có tiếng một tấm tôn ở đâu đó bị gió giật bay, va vô tường lò nghe choang một tiếng như chiêng vỡ, rồi kéo lê trên mặt đất xa dần. Mấy bà già trong xóm đồng loạt niệm Phật. Người ta ngồi sát lại với nhau. Không ai nói gì nhiều. Bà Năm Ngự ngồi trên cái ghế xếp ở giữa nhà kho, lưng thẳng, mặt không biểu lộ gì, như người đã ngồi qua nhiều cơn bão như vầy.

Trà ôm thằng Còng trong lòng. Thằng nhỏ không khóc. Nó run, nhưng không khóc. Cái vỏ ốc kẹp giữa hai người.

Gần mười một giờ, Trà ngủ gục. Cô không biết mình ngủ lúc nào. Cô chỉ nhớ hai đêm liền không ngủ, cái nồi cháo, cái lò than, tiếng gió như xe lửa. Rồi cô giật mình thức dậy vì lạnh.

Lòng cô trống trơn.

Cô ngồi bật dậy. Ngọn đèn bão vẫn đung đưa. Người ta vẫn ngồi dọc vách, nhiều người đã ngủ. Con Ngần ngủ gục trên vai thằng Vẹn, thằng Vẹn cũng ngủ, đầu ngả vô vách. Dì Hai Thơm vẫn ngồi ở góc, mắt mở, nhìn cánh cửa.

Không có thằng Còng. Không có cái vỏ ốc.

– Còng! – Trà la lên, đứng dậy. – Còng đâu?

Mấy người giật mình thức dậy. Thằng Vẹn mở mắt, nhìn quanh, rồi đứng phắt dậy. Con Ngần dụi mắt.

Cánh cửa phụ ở cuối dãy nhà kho, cánh cửa nhỏ dẫn ra phía sau chỗ chứa củi, đang hé ra một khe, gió lùa vô từng đợt, mưa tạt ướt cả một khoảng nền. Cái then cài bằng gỗ nằm dưới đất.

Trên vách gạch ngay cạnh cánh cửa đó, có mấy chữ viết bằng than củi, nét chữ to, nguệch ngoạc, nghiêng ngả, nét chữ của một đứa nhỏ lớp Một mới học được hai tháng:

"CON RA GÀNH THỔI ỐC"

— Hết chương 16 —