Người biển trả về

Chương 1: Người biển trả về

– Nó thở rồi! Con mẹ ghẻ nhà Tư Mạnh còn thở!

Trà nghe câu đó trước khi nghe được tiếng sóng. Có ai đang đè hai bàn tay lên ngực cô, đè mạnh tới mức xương sườn kêu răng rắc, rồi một bụm nước mặn trào ngược lên cổ họng, phun ra cát. Cô ho, ho tới chảy nước mắt, lăn nghiêng người theo phản xạ, má áp xuống một thứ vừa nóng vừa sạn.

Cát. Cát ướt, lẫn vỏ ốc vụn.

– Đỡ đầu nó lên, đỡ lên coi chừng sặc nữa.

– Đỡ chi mà đỡ, để nó nằm đó cho tỉnh. Đi cạy hàu mà con nước lên cũng hổng biết coi, đồ ở đầm lên có biết gì biển đâu.

– Thôi bà, người ta mới vớt lên…

Trà mở mắt. Trời trắng chói, một mảng mây mỏng như ai kéo vải màn ngang qua. Quanh cô là một vòng chân trần đóng vảy muối trắng ở mắt cá. Cao hơn là những cái nón lá sứt vành, những gương mặt cúi xuống, mặt nào cũng nhăn lại một kiểu, không phải kiểu lo, mà kiểu đứng coi một chuyện đáng coi.

Cô chống tay ngồi dậy. Cái áo trên người cô dính bết, màu tím hoa cà đã bạc, cổ áo bà ba có hàng nút nhựa trắng.

– Tui… – Cô nói, và giọng bật ra khàn đặc, lạ hoắc. – Đây là đâu vậy mấy cô?

Vòng người im đi một nhịp. Rồi một bà già đứng gần nhất, lưng còng, đội cái nón lá đã thủng một lỗ ngay chóp, chống gậy dò dò tới. Bà cúi sát mặt cô, mắt bà đục như nước vo gạo.

– Mận. Mầy biết tao là ai hông?

Trà lắc đầu.

– Chèn ơi. – Có người kêu khẽ sau lưng. – Đụng sóng mát dây rồi.

– Mát dây hay giả bộ? – Một giọng đàn bà khác, sắc như dao lam. – Nó mà giả bộ là giỏi nhứt xóm này.

Trà quay đầu tìm giọng đó, nhưng mắt cô vấp phải ba đứa nhỏ đứng tách ra khỏi đám người lớn, ngay mé nước.

Đứa lớn nhất là một thằng con trai chừng mười lăm, mười sáu, gầy nhom, da đen cháy, mặc cái áo thun ba lỗ đã giãn cổ. Nó đứng khoanh tay, không bước tới, không bỏ đi. Đứa thứ hai là một con nhỏ cỡ mười tuổi, tóc cột đuôi gà lệch qua một bên, mặt dài ra như bị ai bắt đứng đây coi một vở tuồng dở. Còn đứa thứ ba, nhỏ nhất, thằng nhóc chừng năm tuổi ở trần, bụng hơi ỏng, hai tay ôm khư khư một cái vỏ ốc to gần bằng cái đầu nó. Vỏ ốc màu nâu lốm đốm, đầu nhọn có khoan một cái lỗ tròn.

Thằng nhóc nhìn cô chằm chằm. Nó không khóc, không cười, cũng không nhúc nhích.

– Thằng Vẹn. – Bà già có cái nón thủng gọi. – Ra dìu dì mầy về.

Thằng con trai lớn đứng yên thêm hai giây, rồi mới bước tới. Nó không nắm tay cô. Nó chỉ cúi xuống, luồn vai dưới nách cô, xốc lên một cái gọn như xốc bao gạo, và giữ cô đứng thẳng cũng bằng cái kiểu đó, cách thân mình cô một khoảng vừa đủ để không dính vào nhau.

Đi được mấy bước, Trà nghe con nhỏ tóc đuôi gà nói, không nhỏ lắm:

– Bả giả bộ hổng nhớ để khỏi nấu cơm đó anh Hai.

Một tiếng trước, nếu tính theo đồng hồ của cô, Trà còn đứng trước một cái quán bánh căn đóng cửa.

Đó là sáng thứ Bảy tháng Ba năm 2026. Cô đi một mạch từ Sài Gòn ra, ba chặng xe, chỉ vì một đoạn video ai đó đăng lên mạng: một quán bánh căn khuôn đất ở cái xóm biển tên Gành Ráng, nước chấm lạ, không phải nước mắm chua ngọt, không phải nước cá kho, mà là một thứ gì đó người quay video chỉ tả được bằng mấy chữ "ăn rồi nhớ". Trà ba mươi mốt tuổi, có cái bếp bánh nhỏ ở Sài Gòn, đang cần một món mới cho mùa mưa.

Quán đóng cửa. Một ông già vá lưới ngồi dưới gốc dương nói quán mở chiều, ba giờ. Trên cánh cửa gỗ sơn xanh có treo một cái vỏ ốc rất lớn, màu nâu lốm đốm, đầu nhọn khoan lỗ. Trà còn chụp một tấm hình cái vỏ ốc đó, định bụng về đăng lên trang của tiệm.

Điện thoại cô rung lúc cô đang leo lên gành đá. Màn hình hiện hai chữ "Dì Thục". Cô nhìn cho tới khi nó tắt. Cô đã quen nhìn cái tên đó tắt.

Đá ở gành màu đỏ gạch, chồng từng tầng như đĩa vỡ. Trà đứng ở tầng thấp nhất, đưa máy chụp cái xóm nhỏ xíu phía xa. Cô nhớ mình có nghĩ: con sóng này lạ, nó lùi ra xa quá. Rồi cô không nhớ gì nữa.

Nhà của Tư Mạnh, tức là nhà của cô, nằm ở giữa xóm, cách mé biển chừng một trăm bước chân. Tường tô vôi vàng đã tróc từng mảng như bản đồ, mái tôn dằn bao cát. Sân đất nện phơi cá cơm trên mấy tấm cót tre, mùi tanh ngọt phả lên theo nắng. Sau nhà là bếp vách phên, khói đen bám lên mái dày như nhung.

Thằng Vẹn đặt cô xuống tấm phản gỗ ở gian giữa rồi đi thẳng ra sau, không nói câu nào. Con nhỏ tóc đuôi gà đứng ở khung cửa, hai tay chống nạnh, ngó cô.

– Ngần. – Bà già cái nón thủng lên tiếng, rồi Trà mới biết tên con nhỏ. – Nấu giùm dì mầy nồi cháo.

– Con hổng biết nấu cháo.

– Mười tuổi mà hổng biết nấu cháo. Mầy nói tao nghe coi.

– Bả nấu thì bả biết. – Con Ngần nói, rồi quày quả đi ra sau, chân đạp xuống nền xi măng bành bạch.

Bà già thở dài, ngồi xuống mép phản.

– Tao là bà Chín Bông. Ở sát vách. – Bà nói chậm, từng chữ. – Mầy là con Mận, vợ thằng Tư Mạnh. Mầy về làm dâu xóm này hồi cuối năm chín sáu, tính tới nay là mười lăm tháng. Thằng Mạnh đi tàu ở Vũng Tàu. Ba đứa nhỏ đó là con của con Hảo, vợ trước của nó. Con Hảo mất rồi. Mầy nghe kịp hông?

Trà gật. Cô nghe kịp. Chỉ là từng chữ một rơi xuống người cô như đá.

– Còn tui… tui bao nhiêu tuổi vậy bà?

Bà Chín nhíu mày, nhìn cô một hồi lâu, rồi phì cười, lộ ra hàm răng thiếu hai cái cửa.

– Hai mươi tám. Mầy cầm tinh con chó. Hỏi gì kỳ cục, giọng nói cũng kỳ cục, cứ như mấy đứa Sài Gòn về quê ăn Tết.

Bà vịn gậy đứng dậy.

– Có cái gương ở trên vách kia. Mầy tự coi đi.

Cái gương tròn bằng cái đĩa, viền nhựa đỏ, treo trên một cây đinh đóng vô cột nhà. Trà đứng dậy, chân còn run, bước tới.

Người trong gương là một người đàn bà cô chưa từng gặp. Mặt tròn, da rám nâu, gò má cao, có một nốt ruồi nhỏ ở đuôi chân mày bên trái. Tóc dài tới lưng, dính bết muối. Môi nứt. Đôi mắt to, hơi xếch, đang mở trừng trừng nhìn cô y như cô đang nhìn nó.

Trà đưa tay lên sờ má. Người trong gương cũng sờ má.

Cô đứng như vậy rất lâu. Đủ lâu để nghe ngoài sân có tiếng gà mổ lách cách vô cái thau nhôm, tiếng ai đó rao "Ai mua cá nục hông" kéo dài ở cuối câu. Không có tiếng xe máy rồ ga. Không có cái điện thoại nào rung.

Cô quay lưng lại khỏi cái gương thì thấy thằng nhóc út đứng ở góc nhà, ôm cái vỏ ốc. Nó đã đứng đó từ bao giờ, cô không biết.

– Em tên gì? – Trà hỏi, theo thói quen, và nghe giọng mình mềm xuống như khi hỏi một đứa nhỏ lạ ở tiệm.

Thằng nhóc không trả lời. Nó nhìn cô thêm một lúc, rồi nâng cái vỏ ốc lên áp vô tai, quay đi.

– Nó là thằng Còng. – Con Ngần bưng ra một tô cháo trắng, cháo loãng như nước vo, vài hột gạo lửng lơ, đặt cạch xuống phản. – Nó hổng nói chuyện với ai hết. Bả biết mà.

– Sao nó không nói?

Con Ngần trừng mắt nhìn cô như nhìn một đứa ngu.

– Từ hồi má tui mất nó hổng nói. Bả hỏi cái gì kỳ dị? – Con nhỏ ngừng một chút. – Mà bả nói giọng gì vậy? Bả tính giả làm người thành phố hả?

Trà định trả lời, rồi thôi. Cô cầm muỗng lên. Cháo không có muối. Cô ăn hết.

Buổi chiều, cô đi một vòng căn nhà như đi kiểm kho.

Gian giữa có một bàn thờ, trên đó là di ảnh một người đàn bà trẻ, mặt thanh, tóc bới, cười hơi mím môi. Dưới tấm ảnh có hàng chữ viết tay bằng sơn trắng trên nền gỗ: Trần Thị Hảo. Bên cạnh bàn thờ là một cái tủ gỗ hai cánh, khoá ổ khoá con cóc. Trà không tìm thấy chìa.

Buồng trong có cái giường tre, cái mùng xanh vá ba chỗ, một cái rương gỗ. Trong rương có hai bộ bà ba, một cái áo dài hồng phấn gói bao nilon, một xấp thư cột dây thun. Trà mở thư ra. Chữ viết nghiêng, nét to, toàn những câu ngắn: "Tháng này tui gửi năm trăm. Bà lo cho tụi nhỏ ăn học. Tàu đi xa, tới tháng sau mới cập. Đừng để thằng Vẹn bỏ học." Ký tên: Mạnh.

Không có câu nào hỏi "bà khỏe không".

Dưới đáy rương là một cái lon sữa bò cũ, nắp đậy bằng miếng nilon cột thun. Trong lon có bốn tờ năm ngàn, một tờ một ngàn, hai tờ năm trăm nhàu nát. Hai mươi hai ngàn đồng. Trà ngồi bệt xuống nền đất, đếm lại lần thứ hai, rồi lần thứ ba, như đếm nhiều thì nó sẽ thành nhiều hơn.

Ngoài sân, thằng Vẹn đang khiêng mấy tấm cót phơi cá vô hiên vì trời ngả chiều. Nó làm việc lầm lũi, không nhìn vô buồng một lần nào.

Tối, đèn dầu. Trà không biết thắp đèn dầu. Con Ngần thắp, vặn ngọn lửa xuống thấp tới mức chỉ còn một đốm vàng, và nói với không khí:

– Dầu hôi bốn ngàn một lít. Ai xài phí thì ai đi mua.

Ba đứa nhỏ ăn cơm với cá cơm kho mặn và dĩa rau muống luộc, mâm đặt dưới đất. Trà ngồi xuống thì thằng Vẹn đứng dậy, bưng chén cơm ra ăn ở bậc cửa. Con Ngần dịch mông ra xa thêm một gang tay. Chỉ có thằng Còng ngồi yên chỗ cũ, cái vỏ ốc đặt sát bên đùi.

Cơm ăn gần xong thì có tiếng dép lẹp xẹp ngoài sân, rồi tiếng một người đàn bà, giọng trầm, gọn:

– Tư Mạnh có nhà hông? À, quên, nó đi tàu. Mận đâu?

Thằng Vẹn đứng phắt dậy khỏi bậc cửa. Con Ngần thì thụt người lại, hai tay ôm đầu gối.

Người đàn bà bước vô vùng sáng của ngọn đèn. Bà chừng gần sáu mươi, người đẫy, bộ bà ba lụa nâu, tay đeo chiếc vòng vàng to bản. Mùi nước mắm theo bà vô nhà, nồng và ấm, mùi của những thùng gỗ ủ lâu năm.

– Nghe nói bữa nay mầy suýt chết. – Bà nói, không có vẻ gì là hỏi thăm. – Tao tới coi cho chắc. Mầy mà chết thì cái nợ này tao biết đòi ai.

– Dạ… – Trà đứng dậy. – Dạ cô là…

Người đàn bà khựng lại, nhìn cô từ đầu xuống chân.

– Bà Năm Ngự. – Thằng Vẹn nói, rất nhỏ, như nhắc tuồng cho một đứa đóng dở.

Bà Năm Ngự không ngồi. Bà rút trong túi áo ra một tờ giấy học trò gấp làm tư, mở ra, giơ trước ngọn đèn dầu. Trên đó là mấy dòng chữ viết tay, hai chữ ký, và một cái dấu lăn tay đỏ.

– Mầy hổng nhớ thì tao nhắc lại cho nhớ. Năm chín sáu, Tư Mạnh vay của tao mười hai chỉ vàng lo viện phí cho con Hảo. Năm ngoái mầy trả được bốn chỉ. Còn tám. Tao cho hạn tới hai mươi ba tháng Chạp năm nay, đưa ông Táo xong thì đủ. Hổng đủ thì căn nhà này về tao, tụi bây dọn đi trước Tết. Cái này có thằng Mạnh ký, có ông trưởng xóm làm chứng.

Bà gấp tờ giấy lại, cất vô túi.

– Hồi con Hảo nằm viện, cả xóm này hổng ai cho thằng Mạnh mượn một chỉ, tao cho mượn mười hai. Tao hổng ác. Nhưng tám chỉ là tám chỉ.

Bà quay lưng ra cửa, rồi dừng lại, nói thêm, giọng nhẹ hơn một chút:

– Mầy đừng có ham cạy hàu ở gành tới lúc nước trở nữa. Đồ ở đầm lên, biết gì biển.

Tiếng dép lẹp xẹp xa dần. Trà đứng giữa nhà, máu dồn lên tai ù ù.

Tám chỉ vàng. Hai mươi hai ngàn đồng trong lon sữa bò. Mười một tháng.

Khi cô quay lại, thằng Vẹn đã đứng ngay sau lưng cô, gần tới mức cô ngửi thấy mùi muối và mùi dầu máy trên tóc nó. Mắt nó trong ánh đèn dầu đen kịt, không chớp.

– Bả nghe rồi đó. – Nó nói, giọng đều đều, không lớn. – Tới Tết mà hổng có tiền thì bả đi đâu thì đi. Đừng có kéo tụi tui theo. Nhà này là nhà của má tui.

— Hết chương 1 —