Hàng nghìn con giun lên thở

Chương 9: Hàng nghìn con giun lên thở

Hoài đi hết ba trăm bậc đá trong bóng tối mà không cần đèn. Mười tám năm, chân cô thuộc từng bậc: bậc thứ bốn mươi mẻ góc, bậc thứ một trăm hai có rễ cây trồi lên, bậc thứ hai trăm mười nghiêng về bên trái, bước hụt là trẹo chân. Cô đi nhanh, tay nải đập vào hông. Trong tay nải có hai bộ áo, cái lược, ba mươi viên linh thạch cô tự để dành riêng trong sáu năm, và một nắm gạo Bạch Châu cô vốc ở thửa thứ nhất lúc chiều.

Cô không biết mình vốc nắm gạo ấy để làm gì.

Tới chân dốc, trời vẫn còn tối. Trấn Bến Ghềnh ngủ. Chỉ có tiếng nước sông Ghềnh chảy qua ghềnh đá, đều đều như tiếng người ngáy. Cô đi dọc con đường đất ven sông, qua bến đò, qua cái đình làng mái cong, tới chợ. Quán xôi dưới gốc gạo đã có đèn. Bà Ba Nụ đang đồ xôi, khói bốc lên từ cái chõ gỗ, quyện vào sương sớm.

Bà không hỏi cô đi đâu. Bà nhìn cái tay nải, nhìn mặt cô, rồi kéo cái ghế con ra, bảo ngồi. Bà xới cho cô một bát xôi lạc, rưới mỡ hành, rắc ruốc. Hoài cầm bát, không ăn.

– Nó đổ hắc diêm xuống ruộng hả? – Bà Ba Nụ hỏi.

Hoài ngẩng lên.

– Sao bà biết?

– Chiều qua thằng Sính đi qua chợ, cà nhắc. Bắp chân băng một cục to như cái bánh chưng. Nó bảo ngã. – Bà Ba Nụ quạt bếp. – Ngã đâu mà vết cắn hình mỏ ngỗng.

Hoài cúi xuống bát xôi. Nước mắt cô rơi xuống ruốc, và cô ghét chính mình vì điều ấy.

– Ông ấy biết, bà ạ. – Cô nói. – Sư phụ cháu biết thằng Gia Minh là người của Huyền Dương từ ngày đầu. Ông ấy để nó ở. Ông ấy không nói với cháu một câu. Cháu ở với ông ấy mười tám năm. Cháu nấu cơm, cháu giữ sổ, cháu đổ hết linh lực xuống ruộng. Ông ấy không nói với cháu một câu.

Bà Ba Nụ không trả lời ngay. Bà nhấc nắp chõ, lấy đũa xăm thử xôi, đậy lại.

– Năm thú triều bà hai mươi tuổi. – Bà nói. – Bà đứng trên mái đình, cả trấn đứng trên mái nhà, vì dưới đường toàn thú. Lợn lòi, hổ, gấu, rắn to như cột đình. Chúng nó chạy từ rừng Mun ra, không cắn ai, cứ chạy, như có lửa đuổi sau đít. Ba ngày ba đêm. Đêm nào bà cũng nhìn lên núi Chóp Nón. Trên ấy sáng, sáng như có ai thắp đèn quanh chân núi. Và có tiếng hát. Bà không biết có phải hát không. Như tiếng ai ư ử, rất trầm, cả trấn nghe.

Hoài nhớ tới Nương.

– Ngày thứ tư, thú tan, chạy về rừng. Bà chạy sang tận chân dốc núi Chóp Nón, ngửa cổ nhìn lên. Ông Khuất ngồi trên bậc đá trước cổng, nhìn xuống trấn. Bà vẫy, ông không vẫy lại, cũng không đứng dậy. Từ đó tới giờ ông không xuống nữa. – Bà Ba Nụ ngồi xuống cạnh cô. – Con ạ. Ông ấy mà tính được hết thì đã không mất mười một đứa học trò. Người không tính được hết, người ta hay giấu. Giấu vì sợ mình tính sai lần nữa.

Hoài ăn hết bát xôi. Rồi cô đứng dậy.

– Bà giữ hộ cháu cái tay nải.

Ngoại vụ đường của Huyền Dương Tông ở Bến Ghềnh là một ngôi nhà gạch hai tầng, mái ngói đỏ, cửa sơn xanh thẫm, nằm ngay đầu bến thuyền hàng. Giờ Thìn, cửa vừa mở. Quản sự Lẫm ngồi sau một cái bàn gỗ gụ, trước mặt là ba chồng sổ, một bàn tính và một cái nghiên mực. Thấy Hoài, gã đứng phắt dậy, nhìn ra sau lưng cô.

– Con ngỗng không đi theo. – Hoài nói.

Lẫm ngồi xuống, nhưng vẫn liếc ra cửa thêm một lần.

– Cô Hoài xuống sớm. Có việc gì? – Gã lấy giọng công vụ. – Nếu là chuyện lời đề nghị của trưởng lão, tôi đã có sẵn giấy…

– Tôi muốn đọc khế ước nợ. Bản đầy đủ. Bản gốc.

Lẫm nhìn cô một lúc, rồi đứng dậy, đi vào gian trong, mang ra một cuộn giấy dày bọc trong ống tre. Hoài trải ra trên bàn, đọc từng dòng. Khế ước thương hội Vạn Thông lập bốn mươi hai năm trước, chữ ký của sư phụ cô, nét chữ còn trẻ và thẳng, khác hẳn nét chữ run run trên tờ chiêu đệ tử. Một nghìn hai trăm viên. Gia hạn bảy lần. Lãi chồng lãi. Tờ chuyển nợ sang Huyền Dương, có dấu Bách Môn Hội. Hạn trả. Điều kiện xiết núi.

Cô đọc hai lần. Không có chỗ nào sai.

– Tôi muốn nộp một lá đơn. – Cô nói, cuộn khế ước lại.

– Đơn gì?

– Đêm mùng ba tháng Năm, có người đổ hắc diêm xuống ruộng linh điền của Tùng Khê Tông. Bốn thửa chết. Theo lệ Bách Môn Hội, đơn tố việc giữa hai tông phải nộp ở nơi có văn phòng của tông bị tố, và văn phòng ấy phải vào sổ, chuyển lên Hội. Ông là người giữ sổ ở đây.

Lẫm cầm bút lên. Ở Bến Ghềnh ai cũng biết gã kỹ tính tới mức đếm cả số đinh trên cái cáo thị mình đóng. Tay gã chấm mực, nắn nót viết vào sổ: ngày, giờ, tên người tố, việc tố. Rồi gã dừng lại.

– Đêm mùng ba?

– Đêm mùng ba.

– Hắc diêm. – Gã nhắc lại. Ngòi bút trong tay gã chấm xuống trang sổ, để lại một giọt mực to, loang ra. Gã nhìn giọt mực, như không biết nó từ đâu tới.

– Ông biết gì về hắc diêm? – Hoài hỏi.

– Không. Không biết gì. – Lẫm thấm giọt mực bằng giấy bản, nhưng tay gã run. – Kho của ngoại vụ đường có hắc diêm. Để diệt cỏ trong vườn thuốc ở Dương Phong. Tháng nào cũng có người xin lĩnh. Tôi… tôi chỉ ký phiếu xuất kho. Ai xin thì tôi ký.

– Tháng Tư ai xin?

Lẫm không trả lời. Gã viết nốt dòng cuối vào sổ, đóng dấu, xé ra một tờ biên nhận đưa cho cô.

– Đơn đã vào sổ. Theo lệ, trong ba tháng Hội phải xét. – Gã nói, mắt không nhìn cô. – Cô Hoài, lời đề nghị của trưởng lão vẫn còn. Viên Trúc Cơ Đan đợt tháng Chín vẫn để dành. Cô muốn thì tôi ghi tên ngay bây giờ.

Hoài cầm tờ biên nhận. Cô nhìn cái bàn gụ, nhìn ba chồng sổ, nhìn bàn tay Lẫm đặt trên cuốn sổ đăng ký, ngón trỏ dính mực. Cô nghĩ tới viên Trúc Cơ Đan. Cô chưa từng thấy nó, nhưng cô biết nó trông thế nào: tròn, màu vàng nâu, to bằng hạt nhãn, đựng trong hộp ngọc. Cô nghĩ tới việc nuốt nó vào. Nghĩ tới cái cửa trong đan điền mà sáu năm nay cô đứng trước, gõ mãi không mở. Nghĩ tới hai trăm năm tuổi thọ.

Cô nghĩ tới ông già nằm võng, ho như ống bễ thủng.

– Tôi không đến để nhận. – Cô nói, rồi đi ra.

Cô về tới núi lúc trời chạng vạng. Lên tới bậc thứ hai trăm, cô dừng lại thở, nhìn xuống chín thửa ruộng bên dưới.

Thửa thứ hai có người.

Gia Minh đứng trên bờ, quanh thửa ruộng là mười sáu cái đinh trận cắm thành một vòng, mỗi cái một góc. Nước từ con mương chảy vào thửa ruộng ở góc trên, và chảy ra ở góc dưới, chảy liên tục, đục ngầu, nước ra còn đục hơn nước vào. Giữa ruộng, Nương ngồi xổm, hai bàn tay úp lên mặt bùn. Cô đang ư ử. Âm thanh trầm ấy vọng lên tới tận chỗ Hoài đứng, đều, không đứt quãng như sáng hôm qua.

Mặt đất quanh Nương đang chuyển động.

Hoài đi xuống gần hơn. Rồi cô dừng lại.

Giun. Hàng trăm, hàng nghìn con giun đất đang bò lên mặt ruộng. Chúng chui ra từ những lỗ nhỏ li ti trong bùn, đỏ hồng, bóng nhẫy dưới ánh chiều, bò chậm chạp trên lớp đất trắng hắc diêm, rồi lại chui xuống. Chỗ chúng chui lên, đất tơi ra. Nước theo đó thấm xuống.

– Giun lên thở. – Nương nói khi thấy cô, không ngừng tay. – Đất tơi. Nước đi được.

– Ba ngày một thửa. – Gia Minh nói, mắt vẫn nhìn vòng đinh trận. – Bốn thửa, mười hai ngày. Rửa xong phải để đất nghỉ thêm nửa tháng. Gieo được vào tháng Sáu.

Hoài không nói gì. Cô đứng nhìn đám giun một lúc. Rồi cô đi lên sân.

Gian lò rèn đỏ lửa. Đe đứng bên đe, mặt đẫm mồ hôi, tay cầm kìm kẹp một mẩu kim loại nhỏ bằng đốt ngón tay, màu vàng sẫm. Ông già Khuất ngồi trên ghế đẩu ở cửa lò, kéo bễ.

– Đồng tinh. – Đe nói khi thấy cô, giọng khàn. – Sư phụ cho em một mẩu thử. Em muốn rèn đinh trận rửa đất bằng đồng tinh, giữ văn lâu hơn. Em nung từ trưa tới giờ.

Mẩu đồng tinh trong lò đỏ rực. Nhưng khi Đe gắp ra, đặt lên đe, nện thử một nhát, nó không dẹt xuống. Nó kêu một tiếng đanh như gõ vào đá, rồi màu đỏ trên mặt nó tối dần, tối dần, nguội đi trong vài hơi thở.

– Như người ta xấu hổ. – Ông già Khuất nói, đúng câu ông đã nói hôm tháng Hai.

– Lửa đất thì ở đâu có ạ? – Đe hỏi.

– Gần nhất là ở thành Lũng Vân. – Ông già buông tay kéo bễ. – Đài Khí của Bách Môn Hội xây trên một miệng lửa đất. Mười năm một lần mở cho người ngoài dùng.

Hoài đứng ở cửa lò. Ông già ngẩng lên nhìn cô. Ông không hỏi cô đi đâu về. Cô cũng không nói. Ông chỉ hất cằm về phía bếp.

– Nồi cháo trên bếp. Ta nấu. Hơi khê.

Mười lăm ngày sau, giữa trưa, ngày hai mươi tháng Năm, có tiếng ngỗng rít ngoài cổng, rồi tiếng người kêu thất thanh.

Hoài chạy ra. Quản sự Lẫm đang đứng trên bậc đá, một tay ôm mông, một tay giơ cao một tờ giấy, con Quản Gia đứng ngay trước mặt gã, cổ vươn dài.

– Tôi không đến đòi nợ! – Lẫm kêu. – Tôi không mang công vụ! Tôi đi ngang!

Hoài gọi con ngỗng lại. Lẫm thở phào, chìa tờ giấy cho cô. Giấy dày, in mộc bản, mép đóng dấu đỏ của Bách Môn Hội.

– Hội gửi xuống các trấn tháng trước. Tôi phải dán ở ngoại vụ đường. – Lẫm nói nhanh. – Tôi chép thêm một bản. Không phải tôi mang lên đâu nhé. Tôi đi ngang.

– Đi ngang lên ba trăm bậc đá?

Lẫm không trả lời. Gã nhìn cô một thoáng, rất nhanh, như muốn nói gì đó. Rồi gã quay người, đi xuống, chân cà nhắc.

Hoài đọc tờ giấy. Đe, Nương, Gia Minh đã ra tới, đứng sau lưng cô đọc cùng.

"Đại hội Bách Môn mười năm một lần, mở tại thành Lũng Vân từ ngày mùng mười đến ngày mười bốn tháng Tám. Năm nay mở thêm Tam Nghệ Hội dành riêng cho các tông môn dưới hai mươi người. Thi ba nghệ: Trận, Điền, Khí. Giải nhất: ba nghìn linh thạch hạ phẩm. Đài Khí mở lửa đất cho người dự thi dùng trong ngày thi Khí. Mỗi tông dự thi phải có đủ năm đệ tử ghi danh, chưởng môn không tính. Hạn ghi danh: mùng một tháng Tám."

Ba nghìn. Hoài đọc con số ấy, rồi đọc lại.

Rồi cô quay lại, nhìn ba người đứng sau lưng. Đe. Nương. Gia Minh.

Cô đếm cả mình.

Bốn.

— Hết chương 9 —