Biết đếm thì ở

Chương 11: Biết đếm thì ở

Lẫm uống hết ba bát nước gừng mới nói được một câu cho trọn.

Gã ngồi trong bếp, quấn cái chăn bông cũ của Đe, trước bếp lửa Hoài vừa nhóm lại. Tay nải gã đặt dưới chân, cái bàn tính gỗ để trên đùi, gã giữ nó như người ta giữ con mèo. Bộ áo xanh thẫm phơi trên sào, nhỏ nước tong tỏng xuống nền đất.

– Lá đơn của cô. – Gã nhìn Hoài. – Tôi vào sổ, theo lệ phải chuyển lên Hội. Tôi chuyển. Mười ngày sau, sứ của Hội ở Lũng Vân gửi thư xuống ngoại vụ đường, hỏi tháng Tư kho có xuất hắc diêm không, ai ký.

– Ai ký? – Hoài hỏi.

– Tôi. – Lẫm cúi đầu. – Ngày hai mươi lăm tháng Tư, quản sự Sính xin ba cân. Ghi là diệt cỏ vườn thuốc. Tôi ký. Tháng nào tôi cũng ký mấy phiếu như thế. Nhưng tôi nhớ phiếu ấy, vì vườn thuốc Dương Phong có kho riêng, chẳng bao giờ xin hắc diêm ở Bến Ghềnh. Tôi nhớ, mà tôi vẫn ký. – Gã cười, cái cười méo xệch. – Người ta xin thì tôi ký. Tám năm tôi sống bằng câu ấy.

Đe nhìn bàn tay phải của gã đặt trên bàn tính. Ông già Khuất đã kể về cái ấn Dương Tức ấm trong lòng bàn tay mọi đệ tử Huyền Dương. Lẫm đưa bàn tay ấy ra hơ lửa. Bàn tay trắng bệch, lạnh, run.

– Trưởng lão Diêm gọi tôi lên. – Lẫm nói. – Ông ấy không mắng. Ông ấy chưa bao giờ mắng ai. Ông ấy bảo trong sổ có chữ ký của tôi, không có chữ ký của ai khác, thì sứ của Hội hỏi, tôi phải trả lời. Ông ấy bảo tôi tự ý xuất kho, không hỏi mục đích. Ông ấy bảo thế là thất trách. Rồi Truyền Công đường lấy ấn. Rồi tôi đi.

– Còn Sính?

– Sính vẫn ở đó. – Lẫm nói. – Sính có băng cái bắp chân. Hắn bảo ngã. Không ai hỏi thêm.

Gian bếp im lặng. Mưa đã ngớt, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ mái ngói xuống chum.

– Ông lên đây làm gì? – Hoài hỏi. Giọng cô không giận, nhưng cũng không mềm.

Lẫm ngẩng lên. Gã nhìn Hoài, rồi nhìn Đe, Nương, Gia Minh, cả ba đứng chen nhau ở cửa bếp. Rồi gã nhìn ra ngoài, nơi ông già Khuất đang ngồi trên bậc thềm, khoác áo tơi, nhai trầu.

– Tôi không có chỗ nào khác. – Gã nói. – Tôi quê ở Hà Khẩu, cha mẹ mất cả rồi. Ba mươi tám tuổi, Luyện Khí tầng bốn, bị phế ấn. Không tông nào nhận người Huyền Dương đuổi. Tôi biết đếm. Tôi biết giữ sổ. Tôi biết lệ của Bách Môn Hội. – Gã dừng lại một chút. – Tờ cáo thị Tam Nghệ Hội ghi phải có năm tên. Các người có bốn.

– Ông đóng cáo thị nợ lên cổng nhà tôi. – Hoài nói.

– Vâng.

– Ông đi khắp trấn bảo không ai được bán cho chúng tôi một hạt cát.

– Vâng.

– Ông ký phiếu cho thằng Sính lấy hắc diêm.

– Vâng.

– Bây giờ ông muốn vào tông tôi.

Lẫm không nói vâng lần nữa. Gã chỉ ngồi đó, ôm cái bàn tính.

Hoài quay ra cửa.

– Sư phụ!

– Biết đếm thì ở. – Ông già Khuất nói vọng vào, không hề quay đầu. – Tông ta thiếu người biết đếm. Đứa giữ sổ bây giờ đếm toàn bằng nước mắt.

Hoài đứng sững. Rồi cô quay người đi vào buồng, đóng sầm cửa.

Lẫm nhìn theo cánh cửa. Rồi gã nhìn xuống con ngỗng Quản Gia, nãy giờ đứng dưới chân gã, cạnh bếp lửa.

– Nó không cắn tôi. – Gã nói, như không tin.

– Nó chỉ cắn người đi đòi nợ. – Nương nói. Rồi cô bỏ đi ngủ.

Sáng hôm sau, lúc Đe dậy, Lẫm đã ngồi ở bàn bếp. Tờ giấy dán trên vách với cột số tiền của Hoài đã được gỡ xuống, trải trên bàn. Bên cạnh là ba tờ giấy mới, chi chít số, và cái bàn tính gỗ. Hoài đứng sau lưng gã, khoanh tay.

– Cô tính thiếu tiền thóc giống. – Lẫm nói, không ngẩng lên. – Tiền dầu đèn tháng Năm ghi hai lần. Cơm nắm bán chịu cho đoàn ngựa thồ Lũng Vân mười tám nắm, chưa đòi. Cuốc bán năm mươi hai cái, ghi năm mươi. – Gã gẩy bàn tính lách cách. – Sáu trăm hai mươi là đúng. Nhưng còn có thể đòi về mười hai viên nữa.

Hoài không nói gì. Cô quay đi nấu cháo. Nhưng sáng hôm ấy, Đe để ý, cô múc cho Lẫm một bát đầy, có cả cái trứng vịt luộc mà thường chỉ ông già mới được ăn.

Tháng Bảy, họ tập.

Lẫm biết lệ Tam Nghệ Hội. Gã giữ sổ ngoại vụ tám năm, mọi tờ cáo thị của Hội gửi xuống vùng này đều qua tay gã, và gã nhớ, nhớ tới từng dòng chữ nhỏ. Thi Trận: mỗi tông hai người, dựng một trận trên đá thử của Hội, trận giữ được lâu và đúng thì thắng. Thi Điền: hai người, mỗi tông nhận một khay đất và một nắm hạt giống, hai ngày phải cho cây lên. Thi Khí: hai người, được dùng lửa đất của Đài Khí trong một ngày, làm ra một món khí dùng được cho nghề chính của tông mình.

– Trận: Gia Minh với Đe. – Hoài nói. – Điền: tôi với Nương. Khí: Đe với Gia Minh.

– Còn tôi? – Lẫm hỏi.

– Ông đếm.

Lẫm còn biết một chuyện khác. Thanh Dương Môn.

– Khổng Văn Tư. Hạ Đức Bình. Lò Văn Tiến. Viên Hữu Lộc. Mã Quang Tùng. Đặng Thế Sơn. – Gã đọc một mạch, như đọc sổ. – Sáu đứa ngoại môn Huyền Dương, tầng năm tới tầng tám. Tôi phát lương tháng cho chúng nó hai năm. Tháng Năm năm nay, cả sáu đứa xin nghỉ một lượt, lý do về quê. Cùng một ngày.

– Ông có tố được không? – Hoài hỏi.

– Không. – Lẫm nói. – Lệ không cấm. Đệ tử ngoại môn được nghỉ, được lập tông mới. Muốn tố phải có chứng cứ chúng nó vẫn ăn lương Huyền Dương. Sổ lương ở ngoại vụ đường, tôi không còn được vào. – Gã gẩy một hạt bàn tính. – Nhưng tôi biết mặt chúng nó. Biết mặt thì biết chúng nó sẽ làm gì.

Những buổi chiều tháng Bảy, Gia Minh bắt Đe ngồi trên tảng đá phẳng giữa sân, trước mặt là một cái chậu sành đựng nước và chín viên sỏi.

– Thi Trận, người ta không cho mày rèn đinh. – Gia Minh nói. – Người ta cho mày đá thử của Hội, mấy cái chốt đồng có sẵn, một nén hương. Mày phải biết đặt chốt đâu mà không cần nghĩ.

Anh ta đặt sỏi. Đe nhìn. Anh ta gạt đi, bắt Đe đặt lại. Đe đặt sai. Anh ta gạt đi. Đặt sai lần nữa. Tới lần thứ mười một, nước trong chậu sành khẽ xoáy lên một vòng rồi đứng lại, mặt nước phẳng như gương dù gió đang thổi.

– Được. – Gia Minh nói. Đó là lần đầu tiên anh ta khen ai trên núi này.

– Sao lần này được ạ?

– Vì lần này mày không đặt theo tao. Mày đặt theo chỗ nước muốn nằm. – Anh ta gạt chín viên sỏi đi. – Làm lại. Làm tới khi nào mày đặt mà không biết vì sao nó được.

Ở góc sân, Lẫm ngồi với Hoài và Nương, đọc to cho họ nghe từng dòng lệ thi Điền, từng chữ nhỏ ở cuối tờ: khay đất do Hội phát, đêm khay để trong nhà Hội có người canh, sáng ra mỗi tông được kiểm khay trước khi thi tiếp. Con ngỗng nằm phủ phục dưới chân gã, ngủ gật. Hoài nhìn con ngỗng, rồi nhìn Lẫm, lắc đầu, nhưng không nói gì.

Hai mươi lăm tháng Bảy, họ gặt vụ thứ ba. Năm thửa trên, cả bốn thửa từng dính hắc diêm, đều chín. Hạt không trắng trong như vụ đầu, hơi đục, nhưng chắc. Lần này Nương không khóc. Cô đứng giữa thửa thứ hai, ư ử một hồi dài, và Đe thấy giun lại chui lên, chỉ một ít, rồi chui xuống, như chào.

Thửa thứ sáu, thứ bảy, thứ tám cũng xanh. Gia Minh đã sửa lại cả nhánh mương vòng qua gốc sung theo lời Hoài. Thửa thứ chín vẫn chỉ có nước hai phần. Nhưng Hoài vẫn cho gieo, và lúa vẫn lên, thưa, thấp, lá màu nhạt.

Cuối tháng Bảy, Lẫm đếm. Tám trăm hai mươi viên. Trong đó có mười hai viên gã tự lên đèo đòi về, và ba mươi viên Hoài lặng lẽ đặt lên bàn một tối, không nói là tiền gì.

Lẫm và Gia Minh đi Lũng Vân ghi danh, hai ngày đi, hai ngày về. Họ mang theo năm mươi viên tiền phí. Khi về, Lẫm đặt lên bàn một tấm thẻ gỗ khắc chữ "Tùng Khê Tông, Tam Nghệ Hội, năm người", và một tờ giấy ghi ngày giờ từng vòng thi.

– Thanh Dương Môn ghi danh trước mình ba ngày. – Gia Minh nói. – Có hai mươi ba tông dự thi. Mười chín tông chưa tới mười người.

Đêm mùng bảy tháng Tám, đêm trước ngày lên đường, ông già Khuất gọi Đe ra gốc thị.

Ông ngồi trên võng, tay cầm một gói vải nâu. Ông mở gói vải. Bên trong là một khối đồng tinh to bằng nắm tay, màu vàng sẫm, mặt sần sùi như mới đào lên từ đất. Ông đặt nó vào tay Đe. Nặng. Nặng hơn Đe tưởng nhiều lần, như cầm một cục chì to gấp đôi.

– Nếu lửa đất ở Lũng Vân tốt, con nấu thử cái này. – Ông nói.

– Nấu thành gì ạ?

– Nấu thành gì thì tùy con. – Ông nằm xuống võng. – Đi ngủ đi. Mai đi sớm.

Đe ôm khối đồng tinh đứng đó. Nó muốn hỏi ông có đi không. Hồi chiều nó đã hỏi một lần, và ông bảo ông già rồi, đi xa mỏi gối, ở nhà giữ ngỗng. Nó không hỏi lại.

Nó không về nhà ngang ngay. Nó mở cổng, đi ra đứng trước mặt ngoài cánh cổng chín đinh, như mọi đêm. Nó đặt tay lên cái đinh thứ ba, cái ở góc trên bên phải. Ấm, như mọi đêm. Đập, như mọi đêm. Nhưng nhịp đập chậm hơn. Chậm hơn nhiều.

Nó cúi sát lại, nheo mắt dưới ánh trăng mùng bảy. Trên mũ đinh đồng, chạy chéo từ mép xuống giữa, có một đường rạn. Mảnh như sợi tóc. Dài chừng một đốt ngón tay.

Hôm tháng Hai nó sờ vào cái đinh này, chưa có đường rạn ấy.

Nó quay lại nhìn về phía hiên. Ông già Khuất nằm trên võng, quay lưng ra sân. Cái quạt mo cau trên ngực ông đã ngừng phe phẩy. Nhưng Đe biết ông chưa ngủ. Lưng ông không lên xuống đều như người đang ngủ. Lưng ông cứng, như người đang nín thở, chờ xem nó có hỏi gì không.

Đe không hỏi. Nó đi về giường, đặt khối đồng tinh dưới gối. Cả đêm nó nằm nghiêng, má áp vào cái gối, cảm thấy cái lạnh của kim loại thấm qua lớp rơm.

Khối đồng tinh này lạnh. Không như tám cái đinh.

— Hết chương 11 —