Ông Trúc Cơ hai trăm mười một tuổi

Chương 14: Ông Trúc Cơ hai trăm mười một tuổi

– Mũi khoan. – Lẫm đọc lại hai chữ ấy, và cái bàn tính trên đùi gã trượt xuống chiếu, kêu lách cách một tràng dài.

Không ai nhặt lên.

– Ông biết chúng nó khoan cái gì. – Hoài nói. Không phải câu hỏi.

Lẫm nhìn ngọn đèn. Gã im rất lâu, lâu tới mức Nương đứng dậy đi đóng cửa sổ vì gió lùa làm đèn chao. Rồi gã nói, chậm, như đọc lại một trang sổ từ trí nhớ.

– Tháng Chín năm ngoái, Sính lên núi Chóp Nón đo đạc. Về, hắn viết tờ trình gửi lên Dương Phong. Tôi chép lại một bản để lưu sổ. Tôi nhớ, vì tờ trình ấy dài hơn mọi tờ trình khác. – Gã nhắm mắt. – "Dưới sườn bắc núi Chóp Nón có mạch sống. Mạch thở theo nhịp, một hơi mất chừng một khắc. Linh khí dày gấp ba linh mạch núi Dương Phong. Có dấu trận cũ khóa mạch, trận còn chạy, không rõ nguồn. Đề nghị mua lại núi, phá trận, khoan rút mạch."

– Mạch sống. – Gia Minh nhắc lại.

– Tôi tưởng đó là chữ của thợ đo. – Lẫm nói. – Họ hay viết mạch sống mạch chết, như người ta nói đất béo đất gầy. Hai tháng sau, Huyền Dương mua món nợ. Linh mạch núi Dương Phong mỏng đi đã mấy chục năm nay, ai trong ngoại vụ đường cũng biết. Trưởng lão Diêm muốn ngồi ghế nội vụ trước đại lễ ba trăm năm của tông. Mang về một linh mạch dày gấp ba thì cái ghế ấy là của ông ta.

Đe nhìn xuống con hạc giấy bị mở bung trên chiếu. Nó nhớ hôm cắm lại cái cọc gỗ ở sườn bắc, đất dưới đế giày ấm như lưng trâu. Nó nhớ Gia Minh nói đất ở đó thở, một hơi mất cả khắc.

– Không phải mạch. – Nương nói.

Mọi người quay sang cô. Nương ngồi bó gối ở góc buồng, hai bàn tay to đặt trên đầu gối. Cô nhìn ngọn đèn, như đang tìm chữ.

– Bà nội kể. – Cô nói. – Dưới núi Chóp Nón có ông Trùn ngủ. Ông Trùn to như núi. Trở mình thì đất rung, thú chạy. – Cô ngừng lại, rồi nói tiếp, dài hơn mọi lần Đe từng nghe cô nói. – Bốn mươi hai năm trước ông Trùn trở mình. Bà nội sang núi bên này hát ba đêm. Hát cho ông Trùn ngủ lại. Bà bảo có một ông thầy trên núi đóng đinh. Bà hát, ông ấy đóng. Ông Trùn ngủ. Bà về. Bà bảo ông thầy ấy không về được.

Gian buồng lặng đi. Ngoài ngõ, có tiếng mõ cầm canh gõ ba tiếng.

– Bà Ba Nụ nghe tiếng ư ử trên núi suốt ba đêm thú triều. – Hoài nói, rất khẽ. – Bà ấy kể với tôi tháng Năm.

– Thú không chạy vì lửa. – Gia Minh nói. – Thú chạy vì đất dưới chân nó động. Con trùn ấy trở mình, cả rừng Mun nghiêng. Sư phụ không dựng trận chặn thú. Sư phụ dựng trận khóa đất. Khóa con trùn lại cho nó ngủ.

Anh ta kéo cái hòm tre lại, lục lấy một tờ giấy, trải ra dưới đèn. Đó là bản vẽ tám cột đá quanh chân núi, bản anh ta tự vẽ lại sau khi tấm bản đồ kia được ngỗng mang đi.

– Tám cột đá. Văn trên đầu cột, tôi chép hết. Lúc trước tôi không hiểu văn chỉ đi đâu. Bây giờ thì… – Anh ta cầm cây bút than, kẻ từ mỗi cột đá một đường theo hướng văn chỉ. Tám đường chạy ngược lên dốc, gặp nhau ở một điểm. – Cổng. Tám cột đá chỉ về cái cổng. Tám cột là chân trận. Tám cái đinh trên cổng là tám nút trận.

– Tám cái đinh ấm. – Đe nói. Giọng nó khàn đi. – Đêm nào cũng ấm. Đập như mạch. Mỗi cái một nhịp. Đứng lâu thì thấy tám nhịp như cùng chờ một nhịp thứ chín.

– Đinh trận không tự đập. – Gia Minh nói. – Đinh trận là sắt, là đồng. Muốn đập phải có cái gì sống ở trong. Trận khóa đất lớn cỡ ấy, giữ con trùn to như núi bốn mươi hai năm, thì nguồn phải là… – Anh ta dừng lại.

– Đan. – Lẫm nói. – Kết Đan.

– Sư phụ không vỡ đan. – Hoài nói.

Cô nói câu ấy như người nói một câu mình đã biết từ lâu, chỉ chưa dám nghĩ cho hết. Cô đứng dậy, đi tới cửa sổ, đứng quay lưng lại với mọi người.

– Sư phụ tách đan. Tám mảnh vào tám cái đinh. – Gia Minh nói. – Trận tám điểm thì phải có trung cung. Không có trung cung thì không chạy. Hôm ấy tôi hỏi trận gì mà không có trung cung, sư phụ bảo trận không có trung cung thì như nồi cơm không có gạo.

– Sư phụ bảo trận ấy đúng là không có trung cung. – Đe nói. – Hôm bữa cơm có tấm bản đồ. Sư phụ bảo sư phụ không lừa anh.

– Không có trung cung bằng đá. – Gia Minh nói. – Không có trung cung bằng đồng.

– Chỗ đó không đóng gì cả. – Đe nói.

Nó không định nói to. Câu ấy tự bật ra. Câu đầu tiên nó nghe ông già Khuất nói, sáng mùng sáu tháng Hai, khi Lẫm cầm cái đinh sắt định đóng tờ cáo thị nợ vào cái lỗ giữa cổng. Muốn treo nón thì treo đâu cũng được, trừ cái lỗ ở giữa.

– Mảnh thứ chín ở trong người sư phụ. – Hoài nói, vẫn quay lưng. – Sư phụ là cái đinh thứ chín.

Không ai nói gì nữa. Ngọn đèn chao đi một cái dù cửa sổ đã đóng.

– Vì thế mà bốn mươi hai năm sư phụ không xuống núi. – Cô nói tiếp, giọng cô đều tới mức đáng sợ. – Bà Ba Nụ bảo năm thú triều, thú tan rồi, bà chạy sang chân dốc, thấy ông ngồi trên bậc đá trước cổng, vẫy mãi ông không đứng dậy. Ông không thể đi xa cổng. Đinh thứ chín mà rời trận thì trận sụp. Vì thế mà Trúc Cơ sống tới hai trăm mười một tuổi. Đan vẫn còn, chỉ chia ra chín chỗ, ông vẫn sống theo tuổi Kết Đan. Nhưng ông đổ hết linh lực vào trận, nên người ngoài nhìn chỉ thấy Trúc Cơ. Bốn mươi hai năm. – Cô quay lại. Mắt cô khô. – Đinh thứ ba nứt rồi, phải không Đe?

– Dạ. Đêm mùng bảy. Một đường như sợi tóc.

– Đan nứt thì người già đi. – Lẫm nói khẽ. – Hôm tháng Hai tôi lên đóng cáo thị, ông Khuất còn đi được mà không chống gậy.

– Bây giờ Huyền Dương khoan vào sườn bắc. – Gia Minh nói. – Ngay trên lưng con trùn. Khoan để rút mạch. Trận phải giữ chặt hơn, rút đan nhanh hơn. Đất trấn rung ba lần. Đinh thứ ba đã nứt trước khi chúng nó khoan. Bây giờ thì…

Không ai nói nốt.

– Thửa thứ chín. – Hoài nói. – Gia Minh, anh bảo thửa thứ chín có cái gì hút khí, như có miệng ở dưới.

– Ừ.

– Chín thửa ruộng. Người xưa xếp đá. Mương có văn chạy tới tận tám cột đá. – Hoài nói nhanh dần, như người lần theo một sợi chỉ. – Tôi tưởng ruộng ấy có từ thời tổ sư. Không phải. Tôi đọc khế ước nợ rồi. Một nghìn hai trăm viên vay sau năm thú triều, ghi rõ: mua đồng tinh, đá trận, và đá xếp ruộng. Sư phụ xếp ruộng để làm gì?

Gia Minh nhìn bản vẽ. Đe thấy tay anh ta run.

– Trận cần nguồn sống. – Anh ta nói. – Một cái đan Kết Đan. Hoặc một vùng sống đủ lớn. Chín thửa ruộng linh mễ ngập nước, lúa xanh, giun trong đất, nước có linh khí chảy liên tục. Đủ lớn thì thay được cái đan. – Anh ta ngẩng lên. – Sư phụ xếp ruộng để thay mình. Bốn mươi hai năm trước sư phụ đã định thay mình bằng chín thửa ruộng. Nhưng đệ tử chết, đệ tử đi, không ai giữ ruộng, nợ không trả nổi, ruộng khô dần.

– Rồi sư phụ dán tờ chiêu đệ tử. – Đe nói. – Bao ba bữa.

– Người ta đọc thấy chữ thịt mới lên. – Hoài nói. Giọng cô vỡ ra ở giữa câu. – Lên rồi thì người ta ở lại vì cái khác.

Cô ngồi phịch xuống giường. Nương đứng dậy, đi tới ngồi xuống cạnh cô, để cái vai to bè chạm vào vai cô như lúc chiều.

– Sao sư phụ không nói? – Hoài hỏi, không với ai. – Mười tám năm. Sao không nói với tôi một câu?

– Nói thì cô ở lại vì thương. – Lẫm nói. – Ông ấy muốn cô ở lại vì cái ruộng.

Hoài nhìn gã. Rồi cô cười, một tiếng cười ngắn, khàn, như tiếng ho.

– Ông vào tông hơn tháng mà nói như người ở mười năm.

– Tôi giữ sổ tám năm. – Lẫm nói. – Người ta giấu cái gì, tôi đọc ra từ chỗ người ta không ghi.

Đe nhớ ra một câu khác. Hôm tháng Sáu, đứng trên bờ thửa thứ bảy, nhìn nó bổ cái cuốc khắc văn giun xuống đất, ông già đã nói: đừng khắc văn ấy lên thứ gì to hơn cái cuốc. Nó kể lại. Gia Minh nghe xong thì đặt bút than xuống.

– Văn ấy mày học từ giun, từ tiếng Nương hát cho đất. – Anh ta nói. – Nó là văn nói với đất. Khắc lên cái cuốc thì đất nghe một tiếng thì thầm. Khắc lên thứ gì to, đặt đúng chỗ, thì con trùn dưới kia nghe thấy. Sư phụ sợ mày gọi nó dậy.

– Hay gọi nó ngủ. – Nương nói.

Không ai trả lời cô.

Đe không nghe nữa. Nó đang nhìn cái tay nải dưới chân mình. Nó cúi xuống, mở tay nải, lấy ra gói vải nâu. Nó mở gói vải. Khối đồng tinh nằm trong lòng bàn tay nó, to bằng nắm tay, màu vàng sẫm, mặt sần sùi.

Nặng. Màu ấy. Nó đã đặt tay lên tám cái đinh trên cổng không biết bao nhiêu đêm. Nó nhớ cái nặng, cái màu, cái hạt kim loại dưới ngón tay. Khối đồng tinh này là cùng một thứ.

Nhưng nó lạnh. Không có gì sống ở trong.

– Nếu lửa đất ở Lũng Vân tốt, con nấu thử cái này. – Nó nói, nhắc lại từng chữ. – Nấu thành gì thì tùy con.

Gia Minh nhìn khối đồng tinh. Hoài nhìn khối đồng tinh. Nương nhìn khối đồng tinh. Lẫm nhặt cái bàn tính dưới chiếu lên, đặt lên đùi, nhưng không gẩy.

– Sư phụ không bảo em rèn cái gì. – Đe nói. – Sư phụ để em chọn.

– Vì người rèn đinh thứ chín phải là người muốn thay ông ấy. – Gia Minh nói. – Bị bảo thì không được.

Đe gói khối đồng tinh lại, rất chậm, buộc chặt từng nút.

– Em biết nấu thành gì rồi. – Nó nói.

— Hết chương 14 —