Linh sa dưới khe Tùng

Chương 3: Linh sa dưới khe Tùng

– Không bán. – Ông chủ hiệu linh sa nói, tay vẫn gẩy bàn tính, mắt không ngẩng lên. – Cô Hoài, tôi nói thế là nói nhẹ đấy.

Hiệu linh sa duy nhất của trấn Bến Ghềnh nằm ở đầu dốc chợ, hai gian, cửa bức bàn sơn xanh. Trên kệ, những hũ sành nhỏ dán nhãn giấy đỏ xếp hàng ngay ngắn: linh sa hạt đen, linh sa hạt nâu, thạch anh nghiền, bột chu sa. Mùi trong hiệu là mùi đá mài lẫn mùi dầu đèn.

– Tôi trả tiền mặt. – Hoài đặt chín viên linh thạch lên quầy, xếp thành hàng. – Ba cân linh sa đen. Ông vẫn bán ba viên một cân cơ mà.

Ông chủ hiệu ngẩng lên. Ông nhìn chín viên đá trên quầy, rồi nhìn ra cửa, rồi hạ giọng.

– Hôm mùng năm, quản sự Lẫm của ngoại vụ đường đi một vòng khắp trấn. Không có giấy, không có lệnh, chỉ nói miệng. Hiệu nào bán hàng cho Tùng Khê Tông thì từ nay khỏi nhận hàng của thương đoàn Huyền Dương. Cô biết linh sa tôi lấy từ đâu không? Từ mỏ núi Dương Phong. Cô mua của tôi ba cân, tôi mất mối cả năm.

Hoài đứng im. Đe đứng sau lưng cô, ôm cái gùi rỗng. Nó thấy hai bả vai cô cứng lại như hai cái mắc áo.

– Cảm ơn ông đã nói thẳng. – Cô nhặt chín viên linh thạch lên, từng viên một, bỏ vào túi.

Ra khỏi hiệu, cô không đi về phía đường núi. Cô đi ngược vào trong chợ. Hôm ấy không phải ngày phiên nên chợ vắng, chỉ có mấy hàng rau, hàng cá khô và một cái quán xôi dưới gốc gạo. Bà bán xôi già, lưng còng, búi tóc nhỏ như quả cau, đang lấy lá chuối gói một nắm xôi gấc cho khách.

– Bà Ba.

– Ối, con Hoài! – Bà ngẩng lên, mặt nhăn như quả táo khô, cười hết cỡ. – Lại đây, lại đây. Đứa nào đây? Đệ tử mới hả?

– Dạ, thằng Đe.

Bà Ba Nụ gói thêm hai nắm xôi, dúi vào tay mỗi đứa một nắm, không nhận tiền. Xôi còn nóng, hạt gấc đỏ tươi, rắc vừng rang và một nhúm muối hạt to. Đe cắn một miếng, thấy cái ngọt của nếp và cái bùi của vừng lan ra khắp miệng, và chợt nhớ ra từ sáng tới giờ nó chưa ăn gì.

– Không mua được hả? – Bà hỏi, nhìn cái gùi rỗng.

– Không bán.

– Ừ. Hôm mùng năm cái thằng Lẫm nó cũng ghé quán bà. Nó bảo bà đừng bán xôi cho người trên núi. – Bà cười khục khục. – Bà bảo bà bán xôi bốn mươi năm, chưa hỏi khách ở đâu bao giờ. Giờ bà già rồi, hỏi không kịp nữa.

Bà kể với Đe, giọng tỉnh bơ như kể chuyện thời tiết, rằng mười tám năm trước có một con bé ăn mày chín tuổi, đầu bù tóc rối, ngày nào cũng đứng ở góc chợ này nhìn nồi xôi. Bà cho nó một nắm, rồi bảo nó lên núi Chóp Nón, trên đó có một ông già thiếu người nấu cơm. Con bé hỏi lên đó có được ăn xôi không. Bà bảo không, trên ấy chỉ có cháo với cơm độn khoai.

– Thế mà nó vẫn đi. – Bà vỗ vai Hoài. – Đi một mạch tới giờ.

– Sao bà không bảo ông Khuất xuống đón ạ? – Đe hỏi.

– Ông ấy có xuống núi bao giờ đâu con. – Bà Ba Nụ nói, như đó là chuyện ai cũng biết. – Từ năm thú triều tới giờ, bốn mươi hai năm rồi, ông ấy không đặt chân xuống trấn một lần. Muốn mua cái gì thì nhờ người. Bà đây gửi lên cho ông ấy không biết bao nhiêu gánh đậu phụ.

Trên đường về, Hoài đi rất nhanh. Đe phải chạy lúp xúp mới theo kịp. Đến lưng chừng dốc, nó hỏi:

– Sư tỷ, năm thú triều là năm gì ạ?

– Là năm thú trong rừng Mun chạy tràn sang trấn. – Hoài không quay lại. – Hổ, gấu, lợn lòi, rắn, cả những con thú có linh trí. Hàng nghìn con. Chúng không đi săn, chúng chạy. Như chạy lửa. Tông mình hồi đó bốn mươi người. Sư phụ bày trận trên núi, chặn chúng lại ba ngày ba đêm, mười một người chết. Sư phụ vỡ đan, từ Kết Đan rớt xuống Trúc Cơ. Món nợ là tiền vay để sửa lại trận sau năm ấy. Rồi người đi dần. Tao lên thì còn lại bốn người. Ba năm trước còn lại hai.

– Thú chạy vì sao ạ?

– Không ai biết. – Cô dừng lại thở, chống tay lên đầu gối. – Mày hỏi nhiều quá. Nghĩ cách kiếm linh sa đi.

Tối hôm ấy, Đe hỏi ông già câu ấy, câu về linh sa chứ không phải câu về thú triều. Ông già đang nằm võng, tay gác lên trán.

– Linh sa là cát có linh khí. – Ông nói. – Người ta đào ở mỏ, vì ở mỏ nhiều. Nhưng cát thì ở đâu cũng có. Có nước chảy qua chỗ có linh khí thì cát dưới nước ấy cũng ngấm.

– Khe Tùng! – Hoài, đang ngồi vá áo ở bậc cửa, ngẩng phắt lên.

– Ta có nói gì đâu. – Ông già lật người, quay mặt vào trong.

Hai ngày tiếp theo, ngày mười hai và mười ba tháng Hai, Đe và Hoài lội khe Tùng.

Khe Tùng bắt nguồn từ một mạch nước trên đỉnh núi, chảy qua những phiến đá xanh rêu rồi đổ xuống thành một chuỗi vũng nhỏ trước khi vào mương. Nước lạnh tê chân. Cát dưới đáy vũng có màu đen lẫn những hạt sáng lấp lánh. Đe làm một cái máng gỗ dài như máng đãi vàng ở quê, đổ cát vào, dội nước, lắc. Cát nhẹ trôi đi, cát nặng đọng lại. Linh sa nặng hơn cát thường, đọng dưới cùng. Hoài cầm từng nắm lên, đặt vào lòng bàn tay, nhắm mắt cảm nhận, rồi chia làm hai đống: đống được và đống bỏ.

Đống bỏ to gấp mười đống được. Nhưng đến chiều ngày mười ba, đống được đã đầy hai cái thúng.

– Chừng mười hai cân. – Hoài nói. Môi cô tím tái vì ngâm nước lạnh cả ngày, nhưng cô cười, lần đầu tiên Đe thấy cô cười. – Linh sa đãi tay, kém linh sa mỏ một chút. Nhưng đủ.

Đêm mười ba, Đe nhóm lò.

Nó nhổ tất cả bốn mươi cái đinh trận cũ dọc mương lên, chặt bỏ phần gỉ ăn sâu, giữ lại phần lõi sắt còn tốt. Sắt cũ này đã ngấm linh sa từ hồi rèn lần đầu, lõi vẫn còn giữ được chút linh khí. Nó đổ thêm linh sa đãi tay vào, rèn lại, gấp sắt, rèn lại, gấp lần nữa. Hoài kéo bễ. Bễ thủng ba lỗ, lỗ nào cũng phì ra như ông già hen, nhưng gió vẫn đủ.

Ông già Khuất không ngủ. Ông bê cái ghế đẩu ra ngồi ở cửa lò, nhai trầu, nhìn.

– Văn phải khắc lúc sắt còn màu đỏ gạch. – Ông nói. – Đỏ quá thì văn chảy. Nguội quá thì văn không ăn vào. Khắc bằng đục, nhưng không phải đục khắc. Hơi thở khắc. Đục chỉ dẫn đường.

– Con không biết thở kiểu ấy.

– Con biết. Con thở kiểu ấy mười năm rồi. – Ông chỉ cây búa trong tay nó. – Cha con dạy con nện búa thế nào?

Đe nghĩ một lúc. Cha nó chưa bao giờ dạy nó thở. Cha nó chỉ dạy: nhấc búa thì hít, nện búa thì thở, nện ba nhát nhẹ một nhát nặng, nghe sắt kêu mà chỉnh tay, đừng nện theo sức mà nện theo tiếng.

Nó nhấc búa. Hít vào. Nện. Thở ra. Ba nhát nhẹ. Một nhát nặng.

Tới cái đinh thứ mười bảy, có một chuyện xảy ra mà sau này nó không tả lại được cho ai. Giữa nhát nặng và nhát nhẹ tiếp theo có một khoảng lặng, rất ngắn, và trong khoảng lặng ấy nó nghe thấy, không phải bằng tai, một chỗ trống. Như khi người ta đi trong nhà tối, thò tay ra tưởng có vách mà không có. Chỗ trống ấy nằm ở đâu đó dưới rốn nó. Và gió, cái gió ông già bảo nó nghe suốt mấy ngày qua, ùa vào chỗ trống ấy.

Đe đứng yên, búa giơ lơ lửng trên đầu. Một luồng ấm chạy từ dưới rốn lên ngực, lan ra hai cánh tay. Năm luồng. Nó cảm thấy rõ chúng là năm luồng, mỗi luồng một vị, như năm loại nước khác nhau đổ chung vào một cái chậu.

– Nện đi. – Ông già nói khẽ. – Sắt nguội bây giờ.

Nó nện. Nhát búa ấy, cái đinh dưới tay nó kêu một tiếng khác hẳn mười sáu cái trước. Trong, ngân, như tiếng chuông nhỏ. Những đường văn nó khắc theo mẫu ông vẽ trên mặt đất sáng lên một thoáng màu xanh nước rồi tắt.

– Luyện Khí tầng một. – Hoài đứng bên bễ, buông tay kéo. Cô nhìn nó, rồi nhìn ông già. – Ngồi mấy ngày không thấy gì, nện búa một đêm thì vào.

– Mỗi người một cửa. – Ông già đứng dậy, vươn vai, xương sống kêu lục cục. – Ta đi ngủ. Bốn mươi cái đinh, sáng mai cắm cho đủ.

Nó rèn tới gần sáng. Con ngỗng Quản Gia lạch bạch đi vào lò rèn hai lần, lần nào cũng ngậm trộm một cái đinh trận vừa nguội mang ra sân. Lần thứ ba Hoài cầm chổi đuổi, nó mới thôi.

Sáng ngày mười bốn, hai đứa cắm bốn mươi cái đinh trận mới dọc mương. Hoài mở cửa cống trên đỉnh. Nước khe Tùng chảy xuống, qua thửa thứ nhất, thứ hai, thứ ba. Đe chạy dọc bờ theo dòng nước. Nước vào thửa thứ tư. Vào thửa thứ năm. Tới thửa thứ sáu thì nước đã đục dần, tới thửa thứ bảy thì nước chỉ còn rỉ rả. Nhưng Hoài đứng ở bờ thửa thứ tư, đặt tay xuống nước, rồi ngồi thụp xuống, không nói gì.

– Sư tỷ?

– Bảy phần. – Cô nói, giọng khàn. – Linh khí trong nước thửa này bảy phần. Ba năm nay chưa có thửa nào quá ba phần.

Chiều hôm ấy, lá lúa ở thửa thứ nhất đã bớt vàng. Hoài ngồi trong bếp, lấy giấy bản và bút lông, tính đi tính lại. Thửa thứ nhất gặt được giữa tháng Ba. Thửa thứ hai tới thứ năm, gieo cuối tháng Ba, đầu tháng Năm gặt. Linh mễ một cân bán được nửa viên, nếu có người mua. Bốn thửa, mỗi thửa trăm cân. Cô viết những con số ấy ra rồi nhìn chúng, như nhìn một con đường dốc mà mình biết là không đủ dài.

– Thiếu tay. – Cô nói. – Có đủ nước thì cũng thiếu tay cấy, thiếu tay gặt, thiếu tay xếp lại bờ sáu thửa dưới. Mà mày cũng thấy rồi, cả trấn không ai dám bán cho mình một hạt cát.

Ông già Khuất ngồi trên võng, nghe hết.

– Mai rằm. – Ông nói. – Chợ phiên. Mang giấy bút lại đây.

Hoài mang giấy bút tới. Ông ngồi dậy, trải giấy lên đùi, chấm mực, viết. Đe đứng sau lưng ông, đọc từng chữ hiện ra, và nhận ra đó chính là những chữ trên mảnh giấy vàng ố nó nhặt được ở bến đò Bãi Sắt. Không sai một chữ. Kể cả chữ "bữa trưa ngày rằm có thịt".

– Sư phụ. – Hoài nói, cố giữ giọng bình thường. – Ngày rằm nhà mình không có thịt.

– Thì mai mua. – Ông già thổi cho khô mực. – Người ta đọc thấy chữ thịt mới lên. Lên rồi thì người ta ở lại vì cái khác.

— Hết chương 3 —