Rươi

Chương 21: Rươi

– Gói thế kia thì méo như cái gối của mày.

Bà Cử giằng cái bánh chưng trong tay Dương, tháo lạt, mở lá, xếp lại. Hai mươi tám Tết, sân nhà bà Cử trải hai cái chiếu cói, lá dong xanh mướt xếp thành chồng cao. Gạo nếp ngâm từ đêm trắng như sữa trong hai cái thúng, đỗ xanh đồ chín vàng óng, thịt ba chỉ ướp tiêu thơm lừng. Dương ngồi xếp bằng giữa chiếu, nhìn hai bàn tay bà Cử gấp bốn tấm lá dong thành một cái hộp vuông, không cần khuôn, cạnh nào cũng thẳng như kẻ chỉ.

– Con dùng khuôn được không u?

– Khuôn là cho người không biết gói. – Bà Cử nói, buộc lạt. – Mày học đi. Sang năm cháu tao nó ăn bánh mẹ nó gói, không ăn bánh khuôn.

Liễn ngồi bên cạnh, bật cười. Giang cũng cười, tay vẫn đong gạo bằng cái bát, mỗi cái bánh đúng hai bát gạo, một bát đỗ, một miếng thịt, không hơn không kém, như cách Dương dạy nó nắm cơm ngày nào.

Bà Tần mang sang một gánh lá dong cắt ở vườn nhà bà, đặt xuống đầu chiếu, rồi ngồi luôn, không về. Bà gói nhanh không kém bà Cử. Hai bà già ngồi đối diện nhau, gói, buộc, kể chuyện xóm, chuyện chợ, chuyện con dâu, như hai người bạn đã ngồi gói bánh với nhau ba mươi năm. Dương không biết trước đây hai bà có từng ngồi với nhau như thế không. Cái thân này không nhớ.

Ở gốc cau, con nghé đen mới mua buộc thừng, gặm nắm rơm. Cái Mít ngồi xổm trước mặt nó, đưa từng cọng rơm vào mõm nó, cười khanh khách mỗi lần nó phì hơi. Tuệ với Đằng ngồi ở hiên, chẻ lạt. Hai anh em chẻ chung một ống giang, người cầm đầu này, người cầm đầu kia, không nói nhiều, nhưng thỉnh thoảng Tuệ nói một câu gì đó, Đằng bật cười.

Gần trưa, có tiếng gọi ở cổng.

– Bà Cử ơi.

Ông Lềnh đứng ngoài hàng rào dâm bụt, như mọi lần. Thằng Nổi đứng cạnh, xách một con cá chép to bằng bắp chân, mang cá còn phập phồng, buộc lạt qua mang.

Lần này ông Lềnh không đưa con cá qua hàng rào.

Bà Cử đã đứng dậy, phủi tay vào vạt áo, đi ra mở cổng.

– Ông thông gia vào nhà. – Bà nói. – Vào uống nước.

Ông Lềnh đứng im. Ông nhìn bà Cử, rồi nhìn vào trong sân, nhìn con gái ngồi giữa chiếu lá dong. Ông lúng túng, hai bàn tay thô như vỏ cây xoa vào nhau.

– Thôi bà ạ, tôi chân đất…

– Chân đất thì sao. – Bà Cử nói. – Ngày cưới, nhà tôi tiếp ông không ra gì. Ông vào đi.

Ông Lềnh bước qua cổng. Lần đầu tiên, theo những gì cái thân này nhớ, bố cô bước vào cái sân này. Thằng Nổi đi sau, mắt tròn xoe nhìn quanh, rồi ngồi thụp xuống cạnh cái Mít với con nghé.

Bà Cử pha ấm chè mới, rót ra hai cái chén, mời ông Lềnh ngồi trên phản gian giữa, chỗ ngồi của khách. Hai ông bà thông gia ngồi đối diện nhau, nói chuyện năm nay nước sông lên muộn, chuyện bãi bồi vỡ đất trồng ngô, chuyện con nghé. Ông Lềnh nói ít, bà Cử nói nhiều hơn. Dương ngồi ngoài sân, tay vẫn gói bánh, nghe tiếng hai người nói qua cửa, chậm rãi, ngập ngừng, như hai người đi trên một cây cầu khỉ.

Chiều, Nguyệt với Tuân đạp xe đến. Hai người đi hai xe, nhưng dừng cùng một lúc ở cổng, dựng xe cạnh nhau. Nguyệt đưa cho Dương một gói giấy báo. Trong gói là một tấm vải phin trắng mịn, mua ở thị trấn.

– Cho em bé ạ. – Nguyệt nói, đỏ mặt. – Chị may cho em bé cái áo đầu tiên.

– Sau Tết bọn em cưới. – Tuân nói, đẩy gọng kính. – Ra giêng.

Cả sân ồ lên. Bà Tần vỗ đùi đánh đét. Giang reo. Nguyệt cúi mặt xuống, cười.

Lúc tiễn hai người ra cổng, Nguyệt níu tay Dương lại.

– Chị ơi, tuần trước em lên thăm bố em. – Cô nói khẽ. – Bố em gầy đi nhiều. Bố em ngồi im cả buổi, không hỏi gì em. Đến lúc em về, bố em mới hỏi một câu.

– Bố em hỏi gì?

– Bố em hỏi: con bé nhà bà Cử, nó học ở đâu cái trò đong nước ấy?

Dương im lặng một lúc. Rồi cô cười, lắc đầu.

– Em bảo bố là chị học ở một người khác.

Đêm ba mươi Tết, nồi bánh chưng đặt trên ba hòn gạch giữa sân, củi gộc cháy đỏ rực. Hai mươi tư cái bánh xếp chặt trong cái nồi đồng to mượn của nhà bà Tần, nước sôi sùng sục, hơi bốc lên trắng xóa trong đêm lạnh. Tuệ ngồi canh lửa, cái Mít ngủ gục trên đùi bố. Đằng ngồi cạnh anh, thỉnh thoảng đứng dậy múc nước lã đổ thêm vào nồi. Liễn với Giang đã đi ngủ.

Dương ngồi trên cái ghế con cạnh bếp lửa, cái áo bộ đội của Đằng trải trên đùi. Bà Cử ngồi bên cạnh, cầm cái quạt nan, phe phẩy cho lửa khỏi tạt vào mặt.

– U cho con mượn cái kéo.

Bà Cử đưa kéo. Bà nhìn cô, rồi nhìn cái áo, và bà biết cô định làm gì.

Dương lật vạt áo. Cái cúc nhựa trắng ở giữa hàng cúc đồng, chỉ đen, chân cúc quấn ba vòng cẩn thận. Cô luồn mũi kéo vào dưới chân cúc, cắt. Ba vòng chỉ đứt. Cái cúc nhựa rơi vào lòng bàn tay cô, nhẹ bẫng.

Cô chìa nó ra cho bà Cử.

Bà Cử nhìn cái cúc nhựa trên tay cô rất lâu. Ánh lửa hắt lên mặt bà, lên những nếp nhăn sâu hoắm. Rồi bà cầm lấy. Bà không ném nó vào lửa. Bà bỏ nó vào túi áo cánh, cài khuy túi lại.

– Tao giữ. – Bà nói. – Để nhớ.

Dương lấy cái cúc đồng ra khỏi mảnh vải đỏ. Cô luồn chỉ, chỉ xanh, đúng màu chỉ của những cái cúc kia, chỉ cô đã xin của bà Sinh từ hôm trước. Cô đặt cái cúc vào đúng chỗ cũ, chỗ vải còn hằn bốn lỗ kim của cái cúc nhựa. Cô đơm. Mũi kim xuyên qua lỗ cúc, qua lớp vải, trở lên, xuyên xuống. Xong, cô quấn chỉ quanh chân cúc ba vòng, như bà Cử đã đơm, chặt và đều.

Bà Cử cúi xuống nhìn, nheo mắt dưới ánh lửa.

– Đường chỉ không còn như rết bò nữa. – Bà nói.

Dương ngẩng lên. Bà Cử không nhìn cô. Bà nhìn đống lửa, cái quạt nan trong tay vẫn phe phẩy đều. Nhưng khóe miệng bà, cái miệng lúc nào cũng mím như túi thắt dây, hơi giãn ra.

Đằng đứng dậy, đi đến cạnh cô. Anh cầm cái áo lên, giơ ra trước ánh lửa. Bảy cái cúc đồng, hai cái trên nắp túi, năm cái chạy dọc ngực, sáng lên đỏ rực như bảy đốm than.

Anh không nói gì. Anh mặc áo vào, cài từng cái cúc, từ dưới lên trên, cái thứ ba cài chậm hơn những cái kia.

Gần nửa đêm, loa ở đầu đình rè rè, rồi tiếng nhạc chào năm mới vang lên giữa đêm lạnh. Đâu đó trong xóm có tiếng ai đốt một bánh pháo nhỏ, nổ lẹt đẹt rồi tắt. Tuệ bế cái Mít vào buồng. Bà Cử đứng dậy đi thắp hương bàn thờ ông Hoạch. Dương đứng cạnh Đằng bên nồi bánh chưng, hơi nước ấm phả lên mặt, nghe tiếng loa, tiếng pháo, tiếng nước sôi lục bục.

– Giao thừa năm tám tư, tôi đứng gác trên một mỏm đá ở Hà Tuyên. – Đằng nói, mắt nhìn vào ngọn lửa. – Rét cắt da. Tôi đứng ước được về nhà. Về được rồi thì năm ngoái, giao thừa, tôi ngồi một mình ở lò gạch. Không muốn về.

– Năm nay?

– Năm nay tôi muốn ở nhà. – Anh nói. Rồi anh ngập ngừng, như người tìm chữ. – Cô ước gì?

Dương nhìn nồi bánh. Cô nghĩ đến một gian bếp ở Long Biên, ba mươi bảy năm nữa, bốn giờ sáng, đèn huỳnh quang trắng lóa, sàn ướt vì ca đêm vừa cọ. Có lẽ bây giờ ở đó có một người khác cầm chùm chìa khóa, đứng ở cổng nhận hàng, nhìn con số trên cái cân điện tử. Cô mong người ấy đi chậm trên sàn ướt. Cô mong cái cân ở đó đúng.

– Em ước cái cân nào cũng đúng. – Cô nói.

Đằng quay sang nhìn cô, rồi bật cười, tiếng cười trầm và ấm, lần đầu tiên cô nghe anh cười to như thế. Trên gian giữa, bà Cử đang cắm nén hương lên bàn thờ ông Hoạch, quay đầu nhìn ra sân, nhìn hai đứa đứng bên nồi bánh, rồi lắc đầu, nhưng không bảo im. Trong buồng, cái Mít ú ớ trở mình, rồi lại ngủ.

Sáng mồng một, trời hửng nắng nhạt. Cả nhà đi lễ đình. Đằng mặc cái áo bộ đội, bảy cúc đồng cài kín. Bà Cử đi trước, áo the đen, khăn vấn mới. Tuệ bế con. Liễn khoác tay Giang. Dương đi bên cạnh Đằng, tay anh nắm tay cô, không buông, kể cả khi đi qua cổng nhà bà Tần, kể cả khi mấy bà trong xóm đứng ở đầu ngõ nhìn theo, cười.

Lên đến mặt đê, gió sông thổi lồng lộng, mang theo mùi khói hương, mùi pháo, mùi nước sông lạnh trong. Dưới bãi bồi, mười hai con thuyền vạn chài đã cắm cành đào nhỏ ở mũi thuyền, cành nào cũng lơ thơ vài nụ hồng. Trên bãi đất mới vỡ, những luống đất nâu chạy thẳng tắp ra đến mép nước.

Có tiếng gọi từ dưới bãi vọng lên, khàn, kéo dài chữ cuối như tiếng gọi đò.

– Rươi ơi!

Ông Lềnh đứng ở mũi thuyền, giơ tay vẫy, thằng Nổi nhảy tưng tưng bên cạnh.

– Dạ! – Rươi đáp, và giơ tay vẫy lại.

Cô đáp ngay, không cần nghĩ. Cái tên kia, cái tên in trên tấm thẻ nhân viên đeo ở cổ trong một gian bếp ở Long Biên, đã không còn là cái tên cô nghĩ đến đầu tiên. Đằng siết tay cô. Cô quay lại, bước tiếp lên đê, về phía cái đình đang mở cửa, khói hương bay lên trên những mái ngói rêu xanh.

— Hết —