Người em đứng ngoài cửa

Chương 15: Người em đứng ngoài cửa

Đằng buông tay khỏi khung cửa. Anh quay đi.

– Đằng! – Bà Cử đứng bật dậy, quần áo trên đùi rơi xuống đất. – Đằng ơi, con…

Anh không dừng lại. Anh đi qua gian ngoài, qua hiên, ra sân. Cái xe đạp vẫn dựng ở gốc cau, anh không lấy. Anh đi bộ ra cổng, bước chân lệch, nặng, giẫm lên những vũng nước mưa đọng trên sân gạch vỡ. Bà Cử chạy theo đến bậc hiên thì đứng lại, một tay vịn cột, như không còn sức bước xuống.

Dương chạy ra cổng. Đằng đã đi xa, cái bóng gầy cao đi về phía con đường đê, về phía bãi Nổi. Anh không ngoái lại.

Cô đứng ở cổng, cái cúc đồng còn nắm chặt trong tay.

Tối hôm ấy, nhà bà Cử không ai nấu cơm.

Tuệ về lúc chập choạng, gánh đôi quang không, huýt sáo. Anh đi vào sân thì thấy mẹ ngồi trên bậc hiên, đầu gục vào hai đầu gối. Liễn ngồi cạnh, bế cái Mít, mắt sưng. Giang đứng ở cửa bếp, nhìn từ người này sang người kia, không hiểu chuyện gì.

– Có chuyện gì thế? – Tuệ hỏi. – Thằng Đằng đâu?

Bà Cử ngẩng lên. Bà nhìn đứa con cả một lúc lâu, rồi nói, giọng đều đều như đọc lại một điều đã thuộc lòng:

– Nó biết rồi. Thằng Đằng nó biết rồi. Chuyện đêm mười tám. Chuyện cái áo. Chuyện tao đơm cái cúc nhựa.

Tuệ đứng sững. Đôi quang trên vai anh lúc lắc rồi đứng yên.

– Cúc nhựa? – Anh nói. – U đơm… u biết?

Bà Cử không trả lời. Bà không cần trả lời.

Tuệ quay sang Liễn. Liễn cúi gằm mặt. Anh nhìn vợ một lúc, rồi anh hiểu. Cái đòn gánh tuột khỏi vai anh, rơi đánh rầm xuống sân gạch. Cái Mít giật mình khóc thét.

– U biết. – Anh nói, giọng run lên. – U biết từ đầu. U biết mà u để nó…

– Tao để nó. – Bà Cử nói. – Tao để nó, để mày còn ở với con mày.

Tuệ đứng giữa sân, hai tay buông thõng. Rồi anh ngồi thụp xuống, ngay chỗ cái đòn gánh, ôm lấy đầu. Một người đàn ông cao to như thế, ngồi co lại như một đứa trẻ.

Dương không ở lại để nghe tiếp. Cô vào bếp, lấy cái đèn bão, châm lửa, rồi đi ra cổng.

– Chị Rươi, chị đi đâu? – Giang chạy theo.

– Chị đi tìm anh Đằng. Em ở nhà, nấu cho cả nhà nồi cháo. Ai không ăn cũng phải nấu.

Con bé nhìn cô, mặt tái, rồi gật đầu.

Con đường đê đến bãi Nổi hai cây số. Sau mưa, mặt đê nhão nhoét, trơn như mỡ. Cô đi chân đất, một tay cầm đèn, một tay giữ vạt áo. Bên trái là sông, đen ngòm, nước lên sau mưa chảy xiết, nghe ào ào. Bên phải là cánh đồng lúa mùa mới cấy, ếch nhái kêu ran. Hai lần cô trượt chân, một lần ngã chống tay xuống bùn, cái đèn bão chao đi suýt tắt. Cô đứng dậy, chùi tay vào vạt áo, đi tiếp. Dưới bãi bồi, mấy con thuyền vạn chài đã tắt đèn, chỉ còn một ngọn le lói ở mũi thuyền bố cô, như ai đó còn thức.

Lò gạch đã tắt lửa, nhưng cái lò nung lớn nhất vẫn còn hầm than, hơi nóng tỏa ra từ những lỗ thông, sáng đỏ lờ mờ trong bóng tối. Mấy dãy gạch mộc phơi trên bãi được phủ rơm và tấm cót cho khỏi mưa.

Đằng ngồi trên một chồng gạch ở cạnh cái lò, chỗ ấm nhất. Anh ngồi co một chân, cái chân thương duỗi thẳng ra phía trước. Ánh than đỏ hắt lên mặt anh từ một bên.

Anh thấy ánh đèn bão từ xa. Anh không đứng dậy, không quay đi.

Dương đi đến, đặt cái đèn xuống mặt đất. Cô ngồi xuống chồng gạch bên cạnh, cách anh một quãng. Hai người ngồi im rất lâu. Chỉ có tiếng than reo khe khẽ trong lò, tiếng nước sông ào ào phía dưới bãi.

– Cô biết từ khi nào? – Anh hỏi.

– Chuyện anh Tuệ thì từ đầu tháng Tư. Chuyện u thì từ chiều nay.

– Đầu tháng Tư. – Anh lặp lại. – Bốn tháng.

Anh nhặt một mảnh gạch vỡ, mân mê trong tay.

– U chọn rồi. – Anh nói. – Anh Tuệ chọn rồi. Đến cô cũng biết trước tôi. Cả nhà biết. Chỉ có tôi là không biết. Chín tháng, tôi đi đóng gạch, người ta gọi tôi là thằng ăn cắp, tôi về nhà ăn cơm với mẹ tôi, với anh tôi, mà không ai…

Anh ngừng lại. Anh ném mảnh gạch xuống đất.

– Vì sao cô không nói với tôi?

Dương nhìn ánh than đỏ trong lỗ thông lò.

– Vì em sợ anh phải chọn. – Cô nói. – U đã phải chọn giữa anh với anh Tuệ. Anh Tuệ đã phải chọn giữa anh với cái Mít. Em không muốn anh cũng phải chọn giữa anh với anh trai anh. Em muốn tìm một cách mà không ai phải chọn cả.

– Có cách ấy à?

– Em đang tìm.

Đằng cười một tiếng ngắn. Không phải cười vui, nhưng cũng không phải cười khinh.

– Hồi tôi lên tám. – Anh nói, nhìn ra phía sông. – Tôi ngã xuống sông, chỗ bến đò Mía, mùa nước lên. Anh Tuệ mười hai tuổi, nhảy xuống kéo tôi lên. Anh ấy không biết bơi giỏi. Hai anh em uống no nước. Ông Lềnh bố cô chèo thuyền đến vớt cả hai lên.

Dương quay sang nhìn anh. Cái thân này không nhớ chuyện ấy. Có lẽ hồi ấy Rươi còn quá nhỏ.

– Hồi tôi ở biên giới. – Đằng nói tiếp. – Ba năm, anh Tuệ viết cho tôi mười bảy lá thư. Anh ấy viết chữ xấu như gà bới, sai chính tả lung tung. Lá nào cũng kể chuyện nhà, chuyện con Đốm, chuyện lúa. Lá nào cũng có một câu ở cuối: em cứ giữ mình, ở nhà đã có anh. Tôi giữ hết mười bảy lá ấy trong ba lô.

Anh im một lúc.

– Bây giờ tôi đi tố anh ấy với ông Bảng, với anh Hựu. Tôi được sạch. Anh ấy đi tù. Thế thì tôi thành cái gì?

Dương không trả lời.

– Tôi không tố anh ấy. – Đằng nói. – Tôi giận. Tôi giận u, tôi giận anh ấy, tôi giận cả cô nữa. Nhưng tôi không tố. Anh ấy làm thì anh ấy phải tự đứng ra mà nói. Bao giờ anh ấy nói thì nói. Không nói thì thôi. Tôi mang cái tiếng ấy chín tháng rồi, mang thêm cũng được.

– Không được. – Dương nói.

Anh quay sang.

– Anh mang cái tiếng ấy thì ông Thược vẫn ngồi trên cái cân. – Cô nói. – Anh Tuệ có tự đứng ra hay không, cái cân ấy vẫn ăn của cả làng. Cái làm hại anh không phải là anh Tuệ, anh Đằng ạ. Anh Tuệ chỉ là cái bao tải. Cái làm hại anh, hại anh Tuệ, hại u, hại con Đốm, là cái cân.

Đằng nhìn cô. Trong ánh than đỏ, mắt anh sáng lên một cái gì đó.

– Cô định làm gì với cái cân?

– Em chưa biết hết. – Cô nói thật. – Nhưng vụ mùa rồi cũng gặt. Hai tháng nữa cả làng lại mang thóc ra sân kho. Em cần cả làng nhìn thấy cái cân ấy sai, bằng mắt mình. Không phải nghe em nói, không phải nghe ai nói. Tự nhìn thấy.

Anh nghĩ một lúc.

– Bằng cách nào?

– Em đang nghĩ.

Hai người lại ngồi im. Gió sông thổi lên, lạnh. Dương co hai chân lại, ôm lấy đầu gối. Đằng nhìn cô, rồi nhích sang, ngồi sát hơn, che bớt gió cho cô.

– Cô nói cô đã chết một lần. – Anh nói khẽ. – Hôm ngã ao.

– Vâng.

– Thế bây giờ cô là ai?

Dương nghĩ một hồi. Cô nghĩ đến cái tên Quách Thùy Dương in trên tấm thẻ nhân viên đeo ở cổ, đến bếp trung tâm ba nghìn hai trăm suất, đến căn phòng trên tầng bốn ở Long Biên. Những thứ ấy đã xa lắm, xa như một con thuyền trôi đã khuất sau khúc quanh sông. Còn ở đây là mùi than, mùi đất nung, mùi mồ hôi của người đàn ông ngồi cạnh cô.

– Em là vợ anh. – Cô nói.

Đằng không nói gì. Anh đưa tay ra, nắm lấy bàn tay cô. Bàn tay cô vẫn nắm cái cúc đồng. Anh không gỡ nó ra. Anh chỉ nắm cả bàn tay cô, cả cái cúc, trong lòng bàn tay mình.

– Cái cúc này. – Anh nói, rất khẽ. – Cô giữ làm gì nữa?

– Để làm chứng.

– Xong việc thì sao?

Dương nghĩ một lúc.

– Xong việc thì em đơm nó lại vào áo anh. Đúng chỗ cũ. Gỡ cái cúc nhựa ra.

Đằng không nói gì. Nhưng bàn tay anh siết lại, chặt hơn, đến mức cô cảm thấy những đường gờ của ngôi sao năm cánh in vào lòng bàn tay mình.

Cô ngả đầu lên vai anh. Anh ngồi im, không nhúc nhích, như sợ cô bay mất.

Họ ngồi như thế đến khi trời hửng sáng. Than trong lò đã tàn hết. Sương xuống trắng bãi. Trên mặt sông, những con thuyền vạn chài đã thắp đèn chuẩn bị thả lưới sớm.

Có tiếng bước chân trên bãi. Tuệ đi tới, người ướt sương từ đầu đến chân, có lẽ đã đi bộ trên đê từ lúc trời còn tối. Mặt anh hốc hác như người ốm dậy, hai mắt trũng sâu. Anh dừng lại cách hai người mấy bước, nhìn em trai, rồi cúi đầu.

Đằng đứng dậy. Hai anh em nhìn nhau qua cái bãi gạch phủ sương.

Không ai nói gì. Một con cò trắng bay lên từ bãi sậy, vỗ cánh chậm rãi qua đầu họ, rồi sà xuống mép nước.

– Ông Thược vừa gọi anh. – Tuệ nói, giọng khàn đặc. – Tối qua. Lúc anh đang ngồi ở đầu ngõ. Ông bảo đêm mai lão Đĩnh ngược lên. Kho còn một ít thóc chiêm dôi ra, ông muốn đẩy đi hết trước khi vào vụ mùa. Ông bảo anh khuân. Ông bảo lần này là lần cuối, khuân xong thì xóa nợ.

Anh ngẩng lên nhìn em trai. Mắt anh đỏ hoe.

– Em bảo anh làm gì, anh làm nấy.

— Hết chương 15 —