Năm cái vỗ lưng

Chương 10: Năm cái vỗ lưng

Dương giật thằng bé khỏi tay bà Tần.

Cô không nghĩ. Cô chỉ làm, như cô đã làm trên con búp bê nhựa ở lớp sơ cứu, mười hai lần, dưới con mắt của một bác sĩ cấp cứu khó tính, cho đến khi bà ấy gật đầu. Cô ngồi xuống bậc hiên, đặt thằng Bầu nằm sấp dọc theo cẳng tay trái của mình, đầu thấp hơn ngực, bàn tay trái đỡ lấy cằm và má nó, giữ cho đầu nó không ngoẹo. Cô tì cẳng tay lên đùi cho vững.

Rồi cô vỗ. Bằng gót bàn tay phải, mạnh và dứt khoát, vào giữa hai bả vai nó.

Một.

Bà Tần rú lên.

– Mày đánh cháu tao!

Hai. Ba.

– Chị Liễn, giữ bà ấy lại!

Bốn. Năm.

Thằng bé vẫn không khóc. Hai tay nó vẫn quờ quạng, yếu hơn. Dương lật nó lại, nằm ngửa trên cẳng tay kia, đầu vẫn thấp. Cô đặt hai ngón tay lên giữa ngực nó, ngay dưới đường nối hai núm vú, ấn xuống. Dứt khoát, sâu chừng một phần ba lồng ngực bé xíu ấy.

Một. Hai. Ba. Bốn. Năm.

Cô nhìn vào miệng nó. Không thấy gì. Cô không thò ngón tay vào mò, người ta đã dặn đi dặn lại: mò mù có khi đẩy dị vật vào sâu hơn. Cô lật nó lại lần nữa.

Năm cái vỗ lưng nữa. Một. Hai. Ba.

Cái thứ tư thì có một tiếng ọc nhỏ. Một hạt lạc rang, còn nguyên cả vỏ lụa đỏ, văng ra khỏi miệng thằng bé, rơi xuống nền đất hiên nhà trẻ, nảy lên một cái rồi nằm im.

Thằng Bầu hít vào một hơi dài, rít lên như tiếng gió lùa khe cửa. Rồi nó khóc. Khóc ré lên, khóc đỏ cả mặt, khóc to đến mức mười chín đứa trẻ đang nằm trên chiếu trong nhà giật mình bật dậy khóc theo.

Bà Tần khuỵu xuống ngay giữa sân.

Dương bế thằng bé ngồi thẳng lên, vỗ nhẹ lưng nó. Hai tay cô run lẩy bẩy, bây giờ mới run. Cô đưa thằng Bầu cho chị Bưởi vừa chạy đến, người lấm bùn từ ngực xuống chân, mặt trắng bệch. Chị Bưởi ôm con, khóc nức nở, cả người run như cái lá.

Giang đứng ở góc hiên, hai tay ôm mấy cái ống bương vào ngực, miệng há hốc. Nguyệt chạy vào trong dỗ bọn trẻ. Liễn đỡ bà Tần dậy, dìu bà ngồi lên cái ghế con của trẻ mẫu giáo. Bà già ngồi đấy, hai đầu gối chụm lại, người co rúm như một đứa trẻ to xác, nhìn hạt lạc nằm trên nền đất.

Một lúc lâu, bà không nói gì. Rồi bà quay sang nhìn Dương. Mắt bà đỏ, ướt, và trong đôi mắt ấy có một cái gì vỡ ra.

– Cô… – Bà nói. Rồi bà không nói được nữa.

Y sĩ Tuân đạp xe đến lúc gần một giờ chiều, có người chạy lên trạm báo. Anh khám thằng Bầu, nghe phổi, soi họng bằng cái đèn pin nhỏ. Thằng bé đã ngủ thiếp trên vai mẹ, thỉnh thoảng nấc lên một cái.

– Thở đều. Phổi không có tiếng lạ. – Anh nói. – Nhưng chị để ý. Mấy hôm tới mà cháu ho mãi không dứt, thở khò khè, sốt thì mang ngay lên trạm. Có khi còn mảnh vụn rơi xuống phổi.

Rồi anh quay sang Dương.

– Cô học cái này ở đâu?

– Em học ở một người khác.

Tuân nhìn cô qua cặp kính, cái nhìn của người làm nghề nhận ra người làm nghề.

– Người ấy dạy đúng. – Anh nói. – Trẻ dưới một tuổi thì vỗ lưng năm cái, ấn ngực năm cái, lặp lại. Không dốc ngược lên lắc, không thò tay vào móc. Tôi đi học còn được dạy sơ sơ. Cô làm chuẩn hơn tôi.

Sáng hôm sau, bà Tần đến nhà trẻ từ lúc trời chưa sáng hẳn. Bà xách một cái làn, trong làn có hai chục quả trứng gà, một gói chè búp khô, một nải chuối tiêu. Sau lưng bà, chị Bưởi cõng thằng Bầu, tay dắt hai đứa cháu ngoại.

Bà Tần đặt cái làn xuống bậc hiên, trước mặt Dương. Bà không nhìn cô. Bà nhìn cái làn.

– Cháu tôi. – Bà nói. – Cô trông hộ tôi. Bơ thóc nào thì tôi trả bơ thóc ấy.

– Bác không cần mang những cái này đâu ạ.

– Cần. – Bà Tần nói cộc lốc. Rồi bà nói thêm, nhỏ hơn, như sợ ai nghe: – Tôi nói cô nhiều câu không hay. Ở giếng. Ở ngõ. Ở chợ. Tôi nói với bà Cử. Tôi nói nhiều câu lắm.

Bà quay đi, guốc gõ trên đường đất. Đi được mấy bước, bà dừng lại, ngoái đầu.

– Cái địu ấy. Cô may cho tôi một cái, tôi trả tiền.

Từ hôm ấy, người ta không gọi Dương là con vạn ông Lềnh nữa. Người ta gọi cô là cô Rươi nhà trẻ.

Mùa gặt xong vào cuối tháng Tư âm lịch. Giang đổ hạt ngô trong mấy chục cái ống bương ra đếm, đọc to cho từng nhà nghe. Không ai cãi. Thóc đổ về sân nhà bà Cử từng thúng, từng bơ. Bà Cử đứng nhìn đống thóc trên sân phơi, đống thóc không phải của ruộng nhà mình, mà là thóc con dâu bà đổi bằng mười hai ngày trông trẻ con người ta. Bà không nói gì. Nhưng tối hôm ấy, Dương thấy bà lấy cái bơ đong, đong đi đong lại đống thóc ấy, đếm lẩm bẩm, như không tin.

Ngày hợp tác xã thu thóc khoán vụ chiêm, Dương đi theo Đằng với Tuệ ra kho.

Cả đêm trước cô không ngủ. Chiều hôm trước, cô đã nhờ Đằng mang hai bao thóc khoán của nhà ra lò gạch, đặt lên cái cân đòn ông Tửu vẫn dùng để cân than. Cân đòn ấy ông Tửu mới mua ở thị trấn, cán đồng còn sáng, hôm nhận hàng ông đã cân đối chiếu với cân của hợp tác xã mua bán, đúng từng lạng. Hai bao thóc của nhà, một bao bốn mươi tám cân, một bao năm mươi mốt cân. Đằng đọc to, Dương nhớ.

Đằng không hỏi vì sao. Anh chỉ nhìn cô một lúc, rồi buộc lại miệng bao.

Sân kho hợp tác xã là một khoảng sân gạch rộng trước dãy kho mái tôn, sát chân đê. Người ta xếp hàng từ sáng sớm, quang gánh, xe cút kít, xe trâu. Bụi thóc bay mù mịt. Ở giữa sân, dưới một cái mái che bằng tôn, đặt một cái cân bàn to, mặt bàn bằng gỗ ghép đóng nẹp sắt, cái cột sắt dựng đứng có đòn cân nằm ngang, đầu đòn treo một cái móc. Người ta đặt bao thóc lên mặt bàn. Ông Thược đứng cạnh cột cân, móc những quả cân bằng gang hình tròn có xẻ rãnh vào cái giá treo dưới đầu đòn, từng quả một, cho đến khi đòn cân thăng bằng. Rồi ông đọc số. Một người thư ký ngồi bên cái bàn con, ghi vào sổ.

Dương đứng ở rìa sân, nhìn. Cô đã từng đứng cạnh những cái cân bàn như thế ở cổng nhận hàng bếp trung tâm, mỗi sáng hàng tấn rau, thịt, gạo. Cô biết loại cân này. Quả cân treo ở đầu đòn nhẹ hơn hàng trên bàn nhiều lần. Một quả cân năm cân treo ở đó có thể cân được cả một bao thóc.

Đến lượt nhà bà Cử. Đằng với Tuệ khiêng bao thứ nhất lên mặt bàn. Ông Thược mỉm cười chào họ như chào cháu, rồi treo quả cân. Đòn cân thăng bằng.

– Bốn mươi lăm. – Ông đọc.

Bao thứ hai.

– Bốn mươi bảy rưỡi.

Ông Thược phẩy tay. Người thư ký ghi. Đằng với Tuệ khiêng bao vào kho.

Dương nhẩm. Bốn mươi tám thành bốn mươi lăm. Năm mươi mốt thành bốn mươi bảy rưỡi. Mỗi bao mất chừng ba cân rưỡi, tức là cứ trăm cân thì mất sáu, bảy cân. Cả cái làng này, mấy trăm hộ, mỗi vụ nộp mấy chục tấn.

Cô nhìn những người đứng xếp hàng sau lưng mình. Bà Cả. Chị Thơm. Ông Lý. Họ đặt bao lên bàn, nghe ông Thược đọc số, gật đầu, khiêng bao đi. Không ai thắc mắc. Có lẽ năm nào cũng thế, vụ nào cũng thế, đến nỗi người ta tin rằng thóc nhà mình mang ra kho thì nhẹ đi là chuyện tự nhiên, như nước ao cạn vào mùa khô.

Cô nhìn cái giá treo quả cân. Có bốn quả cân năm cân nằm sẵn trong cái khay gỗ cạnh cột. Quả nào cũng giống quả nào, gang đen, tròn, xẻ rãnh. Nhưng lúc ông Thược cúi xuống lấy quả cân cho bao sau, cô nhìn thấy dưới đáy một quả có một vòng tròn màu xám bạc, như một nút chì bịt, sáng hơn những chỗ khác.

– Con dâu bà Cử biết xem cân à?

Ông Thược đang nhìn cô. Ông vẫn mỉm cười. Cái mỉm cười như lúc nào cũng sẵn trên môi.

– Con xem cho biết thôi ạ. – Dương nói.

– Ừ, xem cho biết. – Ông gật gù. – Cân này của hợp tác xã, mấy chục năm rồi, chưa ai kêu ca gì. Thóc mới gặt còn ẩm, cân lên nhẹ là phải.

Ông quay sang người tiếp theo.

Trên đường về, Đằng đẩy cái xe cút kít không, đi chậm lại cho Tuệ đi trước một quãng. Rồi anh nói, rất khẽ:

– Bốn mươi tám với năm mươi mốt. Cô nhớ chứ?

– Em nhớ.

– Tôi làm phụ kho một năm. – Anh nói. – Một năm tôi đứng cạnh cái cân ấy, khuân bao lên, khuân bao xuống, nghe ông ấy đọc số. Tôi chưa bao giờ cân lại một bao nào.

Anh không nói gì thêm. Nhưng Dương thấy hai bàn tay anh nắm chặt hai càng xe cút kít, các khớp ngón tay trắng bệch.

Tối hôm ấy, Dương đang ngồi máy may nốt cái địu cho bà Tần thì nghe tiếng xe đạp dừng ở cổng. Ông Thược. Ông không vào nhà, chỉ đứng ngoài cổng, gọi bà Cử ra. Hai người đứng nói chuyện dưới gốc cau, giọng thấp. Dương ngừng đạp máy. Trong buổi tối tĩnh lặng, tiếng nói vọng vào qua hàng rào.

– Bà Cử này. – Giọng ông Thược ôn tồn như mọi khi. – Con dâu bà hôm nay đứng xem cân cả buổi. Người ta để ý. Tôi thì tôi không để bụng. Nhưng bà dặn nó, đàn bà con gái, đừng đi lại quanh kho.

Bà Cử không trả lời.

– Bà nhớ chuyện năm ngoái chứ? – Ông Thược nói, chậm hơn. – Tôi thì tôi nhớ. Tôi nhớ hết.

Một lúc lâu im lặng. Rồi tiếng xe đạp lách cách đi xa.

Bà Cử đứng dưới gốc cau rất lâu. Khi bà quay vào, đi ngang qua hiên, ánh đèn dầu hắt lên mặt bà. Dương thấy mặt bà trắng bệch, như người vừa nhìn thấy ma.

— Hết chương 10 —