Bữa bún chả ba người

Chương 6: Bữa bún chả ba người

Ông Hách đến xưởng của Thiều vào một buổi sáng tháng Chín, đi bộ, chắp tay sau lưng, như một ông thanh tra.

Gọi là xưởng cho sang, thật ra là cái sân sau nhà Thiều được che bằng một tấm bạt xanh căng trên bốn cây tre, dưới kê ba cái chõng, mấy chục cái khuôn gỗ và hai cái khung dệt. Tháng Chín năm 2017, xưởng có chín người đan, toàn đàn bà con gái trong xóm, đứa trẻ nhất là Hảo, người già nhất là bà Mão bảy mươi hai tuổi. Mỗi tháng ba lần, Thiều chở hàng lên Hà Nội.

Ông Hách năm ấy ngoài năm mươi, bụng to, đầu hói một vệt giữa, nói giọng ồ ồ. Ông là lái cói lớn nhất vùng này đã ba chục năm. Ông có cái kho to sát chân đê, cách ô cói con thoi chừng trăm mét, có cả cái cân bàn sắt to bằng cái giường, có sáu chiếc xe chạy cho ông, trong đó có chiếc công nông của chú Khoát. Nửa xóm Cồn Ngang bán cói cho ông, nửa còn lại nợ ông tiền.

Ông đi một vòng quanh xưởng, cầm lên một cái túi, lật qua lật lại, gõ gõ vào đáy.

– Đan chặt đấy. – Ông nói. – Mày bán bao nhiêu một cái?

– Tùy loại, bác ạ.

– Tùy loại. – Ông Hách cười, đặt cái túi xuống. – Thôi, tao nói thẳng. Tao bao hết hàng của mày. Mày làm ra bao nhiêu tao lấy bấy nhiêu, ba mươi nghìn một cái, trả tiền ngay, không phải chở lên Hà Nội, không phải đợi người ta thanh toán. Cói thì lấy của tao, tao tính giá mềm.

Thiều đang ngồi đan dở một cái giỏ. Nó không đứng dậy.

– Cháu cảm ơn bác. Cháu tự bán được ạ.

– Tự bán. – Ông Hách gật gù. – Mày bán cho con mẹ ở phố cổ được sáu bảy chục một cái, tao biết. Nhưng mày được mấy cái? Một tháng ba bốn trăm? Người ta đặt ba nghìn cái thì mày lấy đâu ra cói, lấy đâu ra người?

– Thì lúc ấy cháu tính.

Ông Hách nhìn nó lâu hơn. Rồi ông đi ra phía bãi, đứng ở mép đê, nhìn xuống ô cói con thoi. Cói vụ mùa đang lên xanh, cao quá đầu người.

– Ruộng ấy mày trồng à?

– Vâng.

– Cói tơ đẹp. – Ông nói, giọng như khen thật. – Ruộng ấy nằm sát kho tao. Lúc nào mày chán thì bảo tao. Tao mua.

– Ruộng không phải của cháu, bác ạ.

– Thì bảo thằng Khoát. – Ông Hách quay lưng đi, nói vọng lại. – Thằng Khoát nợ tao còn nhiều hơn cái ruộng ấy.

Thiều nhìn theo ông. Hảo ngồi ở chõng gần nhất, bỏ dở cái túi, nói nhỏ:

– Anh vừa đắc tội với ông trời con đấy.

– Anh có làm gì đâu.

– Thì đấy. Anh không làm gì. Ông ấy ghét nhất là người không làm gì theo ý ông ấy.

Chuyến hàng giữa tháng Mười, Thiều đi xe khách đêm lên Hà Nội với bốn bao tải túi cói, xuống bến Giáp Bát lúc năm giờ sáng, thuê xe ba gác chở vào phố cổ. Cửa hàng của chị Diệu nằm trên phố Hàng Bè, mặt tiền hẹp chưa tới ba mét, sâu hun hút, treo kín túi cói, nón lá, đèn lồng, khăn lụa. Chị Diệu ngoài bốn mươi, nói nhanh, tính tiền nhanh hơn.

– Cói của em đẹp nhất trong mấy chỗ chị lấy. – Chị đếm xong bốn bao, rút sổ ra ghi. – Có ông khách người châu Âu xem mẫu, muốn đặt hàng đi nước ngoài. Ba nghìn cái một đợt. Em làm được không?

Thiều nhớ lại câu của ông Hách. Nó đứng im một lúc.

– Bao giờ ạ?

– Sang năm. Chị báo sau. Em về tính đi.

Buổi chiều, Thiều mang một túi nem chua và một gói chè lam của mẹ gửi tới ký túc xá của Miên. Miên đi học thêm tiếng Anh chưa về. Người xuống cổng nhận hộ là một cô gái tóc màu hạt dẻ, nói giọng Hải Phòng sang sảng.

– Anh là anh Thiều à? – Cô gái nhìn nó từ đầu tới chân, không giấu. – Em là Phương, nằm giường trên nó. Anh hàng xóm dệt chiếu, đúng không?

– Ừ.

– Cái chiếu ấy nó nằm hơn một năm rồi, mùa đông cũng không chịu cất, trải đệm lên trên. – Phương cầm túi nem, ngó vào. – Có hôm em lấy nhầm cái chiếu đi phơi, nó làm ầm cả tầng.

Thiều không biết nói gì, chỉ gật. Phương nhìn nó thêm một lúc, cái nhìn của người đang đối chiếu một điều nghe kể với một điều nhìn thấy.

– Anh trai. – Cô nói, gật gù, như tự nhắc mình. – Vâng. Anh trai.

Rồi cô quay vào, vẫy tay qua vai.

Tối hôm ấy Miên rủ Thiều ăn bún chả ở một quán trên phố Hàng Mành, quán nhỏ, khói than mù mịt, khách ngồi ghế nhựa thấp tràn ra vỉa hè. Miên đến cùng một cậu con trai.

– Đây là Toàn. – Miên nói, mặt hơi đỏ. – Lớp trưởng lớp em. Toàn, đây là anh Thiều, anh hàng xóm em.

Toàn cao, trắng, đeo kính gọng mảnh, áo sơ mi kẻ ô sơ vin gọn gàng. Cậu bắt tay Thiều, bàn tay mềm, khô.

– Em nghe Miên kể về anh nhiều rồi.

Thiều không biết Miên kể gì. Nó gật đầu.

Ba người ngồi ăn. Toàn gọi thêm nem cua bể, gọi thêm một đĩa rau, gọi hai cốc trà đá, hỏi Thiều uống bia không. Thiều bảo không, sáng mai phải về sớm chở mẹ đi viện. Toàn hỏi mẹ anh làm sao, Thiều nói chạy thận. Toàn nói ồ, rồi im, rồi hỏi tiếp:

– Anh học trường nào ạ?

– Không học.

– À. – Toàn đẩy gọng kính. – Anh làm gì ạ?

– Làm túi cói.

– Túi cói. – Toàn nhắc lại, giọng không có gì ác, chỉ ngạc nhiên thật. – Túi cói thì xuất khẩu được à anh? Em tưởng bây giờ người ta dùng túi vải với túi da.

Miên đặt đũa xuống. Thiều nhìn sang, thấy nó đang cắn môi, mắt nhìn xuống bát bún. Thiều biết cái kiểu cắn môi ấy, từ hồi Miên còn bé, mỗi lần bị bố mắng oan trước mặt người ngoài.

– Một cái túi cói nhỏ, nguyên liệu hết khoảng mười nghìn. – Thiều nói, giọng bình thường, như giảng bài cho Hảo. – Công đan hai mươi nghìn. Bán buôn sáu chục. Cửa hàng bán lẻ cho khách Tây một trăm rưỡi, hai trăm. Khách Tây thích vì nó là đồ tự nhiên, phân hủy được, không phải nhựa. Bên châu Âu bây giờ người ta cấm túi nhựa dần dần. Cửa hàng anh giao hàng chiều nay vừa có khách hỏi đặt ba nghìn cái đi nước ngoài.

Toàn nhìn Thiều. Một lúc sau, cậu gật đầu, lần này gật thật.

– Ba nghìn cái thì anh lãi gần trăm triệu.

– Nếu làm được. – Thiều nói. – Chưa chắc.

– Anh tính nhanh thật. – Toàn nói, rồi quay sang Miên, cười. – Hèn gì cậu bảo anh ấy học giỏi nhất xóm.

Miên ngẩng lên, nhìn Thiều. Trong ánh đèn vàng của quán bún chả, giữa khói than và tiếng người gọi món, cái nhìn của nó lạ lắm. Thiều không đọc được. Nó quay đi, gắp một miếng chả.

Giữa bữa, Toàn có điện thoại, đứng dậy ra góc phố nghe. Miên ngồi lại, lấy đũa khoắng khoắng bát nước chấm.

– Anh Thiều.

– Ừ.

– Từ hôm cái số Đài Loan gọi, hơn một năm rồi, không gọi lại nữa. – Nó không nhìn Thiều. – Anh có nghĩ là mẹ em không?

Thiều cầm cốc trà đá. Đá đã tan gần hết, cốc mồ hôi ướt nhòe bàn tay.

– Anh không biết.

– Em hỏi bố, bố em bảo không phải. Bố bảo mẹ em làm cho nhà chủ ở trên núi, không có sóng. – Miên cười, cái cười méo. – Cái hợp đồng năm năm hết từ hai năm trước rồi. Bố em bảo mẹ ký tiếp.

Thiều không nói gì.

– Dạo này em hay mơ thấy mẹ. – Miên nói tiếp, giọng nhỏ hẳn. – Lạ lắm. Lần nào cũng mơ thấy mẹ đứng trên đê, chỗ ngã ba, chỗ quán nước bà Lụa ấy. Đứng nhìn xuống xóm mình. Em gọi mà mẹ không nghe, em chạy lên thì mẹ đi mất.

– Mày học căng quá đấy.

– Chắc thế. – Miên nói. Nó ngẩng lên, nhìn thẳng vào Thiều. – Anh có giấu em cái gì không?

Thiều đặt cốc trà đá xuống bàn. Trong khoảnh khắc ấy, nó đã định nói. Nó đã định nói hết, từ cuộc gọi đêm giao thừa năm 2010 cho tới tấm ảnh chụp ở ngã ba năm ngoái. Câu đầu tiên đã lên tới cổ. Rồi Toàn quay lại, kéo ghế ngồi xuống, nói xin lỗi, bố em gọi, hỏi mai có về ăn cơm không. Miên quay sang Toàn, cười, và cái khoảnh khắc ấy trôi đi như một sợi cói tuột khỏi tay.

Toàn có xe máy, nhận đưa Thiều ra bến Giáp Bát bắt chuyến xe đêm về. Miên về ký túc trước. Trên đường Giải Phóng, xe cộ đông nghịt, Toàn chạy chậm, nói chuyện qua vai.

– Anh Thiều này.

– Ừ.

– Em hỏi thật, anh đừng giận. – Toàn ngập ngừng, rồi nói một mạch. – Anh có thích Miên không?

Thiều ngồi sau, nhìn những dãy đèn xe đỏ trước mặt.

– Nó là em tôi.

– Thế thì tốt. – Toàn nói, giọng nhẹ đi thấy rõ. – Vì cậu ấy cũng bảo thế. Cậu ấy bảo anh như anh ruột cậu ấy. Có chuyện gì cũng gọi anh trước, gọi bố sau. – Toàn cười. – Em hơi ghen một tí. Em xin lỗi.

– Không sao.

– Tết này cậu ấy bảo đưa em về quê ra mắt bố. Em hơi run. Anh nói tốt cho em mấy câu nhé.

Thiều không trả lời. Xe dừng ở cổng bến xe. Nó xuống, cảm ơn Toàn, bắt tay. Bàn tay Toàn vẫn mềm, vẫn khô.

– Cậu chăm nó hộ tôi. – Thiều nói.

Toàn gật, cười, quay xe đi.

Mười một giờ đêm, xe khách chạy qua Phủ Lý, Thiều ngồi ghế cuối, không ngủ được. Điện thoại rung.

"Anh về tới đâu rồi? Toàn bảo anh hiền. Em bảo anh hiền với người ngoài thôi, với em thì ác lắm. Hì."

Rồi một tin nữa:

"Tết này em đưa Toàn về. Anh đừng có mặt lạnh với người ta nhé. Mà anh nhớ trả lời câu em hỏi lúc ăn bún. Em hỏi thật đấy."

Thiều đọc hai tin nhắn, rồi tắt màn hình, nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, những cánh đồng Hà Nam tối đen, thỉnh thoảng một ngọn đèn nhà ai lóe lên rồi vụt mất.

Nó không trả lời tin thứ hai.

Tết năm ấy Toàn không về Cồn Ngang. Người về cùng Miên, ngồi cùng nó trên chuyến xe khách sáng hai mươi lăm Tết, là câu hỏi mà Thiều đã trốn suốt tám năm.

— Hết chương 6 —