Ba phần trăm một tháng

Chương 12: Ba phần trăm một tháng

Tờ giấy vay viết bằng bút bi xanh trên một trang giấy kẻ ngang xé từ sổ, chữ của chú Khoát, nghiêng về bên trái, nét nào cũng ấn mạnh như khắc.

Miên đọc nó ở bàn uống nước giữa nhà, đúng cái bàn mà ba năm trước nó đã bày dải băng tang và tấm ảnh lên mâm. Ông Hách ngồi đối diện, chân gác lên thanh ngang ghế, tay mân mê cái bật lửa. Thiều đứng ở cửa. Nó không được mời, nhưng nó tự đến, và không ai đuổi.

"Tôi tên là Lê Văn Khoát, sinh năm 1971, ở xóm Cồn Ngang. Hôm nay ngày mười tháng Một năm 2019, tôi có vay của ông Đồng Văn Hách số tiền một trăm năm mươi triệu đồng để mua xe ô tô tải. Lãi ba phần trăm một tháng, trả lãi hằng tháng vào ngày mười. Thời hạn hai năm. Nếu hết hạn tôi không trả được thì tôi giao ô ruộng cói hình con thoi sát chân đê cho ông Hách để trừ nợ."

Bên dưới là chữ ký của bố, cái chữ ký có vòng xoắn ở cuối mà Miên đã thấy trên sổ liên lạc của mình mười hai năm liền. Bên cạnh là chữ ký ông Hách. Không có người làm chứng, không có dấu xã.

– Bố cháu vay tháng Một năm 2019. – Miên nói. – Hai tháng trước khi anh Thiều mang cân ra chợ Bến.

– Ừ. – Ông Hách gật đầu. – Lúc ấy tao với nó còn là chỗ làm ăn. Nó chạy xe cho tao mười năm. Nó bảo muốn mua xe tải riêng, tao cho vay. Tao có ép nó đâu.

Miên nhìn ông. Nó nghĩ tới câu ông nói ở xưởng năm 2017 mà Hảo đã kể lại: ruộng ấy nằm sát kho tao. Nó nghĩ tới cái dòng cuối cùng của tờ giấy, viết sít hơn những dòng trên, như được thêm vào sau cùng.

– Bố cháu trả lãi tới tháng nào?

– Tới tháng Hai năm nay. Tháng nào cũng trả, đúng ngày, tao công nhận. Chuyển khoản. Thằng Khoát chịu khó, có điều nó dại.

– Hạn hai năm là hết tháng Một năm nay.

– Thì đấy. – Ông Hách đặt cái bật lửa xuống bàn. – Hết hạn rồi. Tiền gốc chưa trả. Tao thương nó mới chết, tao đợi hết bốn chín ngày. Bây giờ cháu tính sao? Trả tiền thì trả, không thì giao ruộng, giấy ghi rõ cả.

Miên gấp tờ giấy lại, đặt xuống bàn, đẩy về phía ông.

– Cái dòng giao ruộng ấy không có giá trị, bác ạ. – Nó nói, giọng đều, cái giọng nó dùng khi ngồi đối chiếu sổ sách với khách hàng ở công ty. – Đất muốn đem ra trừ nợ thì phải có hợp đồng công chứng, phải đăng ký. Giấy viết tay giữa hai người thì không dùng để sang tên ruộng được.

Ông Hách nhìn nó. Lần đầu tiên từ lúc ngồi xuống, ông thôi cười.

– Thế thì tao kiện. Tòa xử mày trả tiền.

– Bác không cần kiện. – Miên nói. – Nợ của bố cháu thì cháu trả. Cháu xin bác thời gian.

Đêm hôm ấy Miên ngồi tính. Thiều biết, vì đèn nhà bên kia sáng tới hai giờ sáng. Nó cũng biết Miên tính ra cái gì, vì chính nó cũng đã tính. Lương của Miên ở công ty kiểm toán năm thứ nhất chưa được mười triệu một tháng. Tiền tiết kiệm sau một năm đi làm chưa tới hai mươi triệu. Cái nhà của chú Khoát, ở xóm Cồn Ngang, có bán cũng chẳng ai mua. Thứ duy nhất đáng tiền là chiếc xe tải xanh.

Sáng hôm sau, Miên sang xưởng.

– Em bán xe.

– Ừ.

– Hợp tác xã có cần xe không?

Thiều đang buộc hàng. Nó dừng tay.

– Cần. Nhưng em đừng bán rẻ cho anh.

– Em không bán rẻ. – Miên nói. – Em cũng không bán đắt. Em mang ra gara ở Bỉm Sơn cho người ta định giá. Người ta bảo bao nhiêu thì bán bấy nhiêu. Anh không được trả thêm một đồng, em không bớt một đồng.

Thiều nhìn nó. Miên đứng thẳng, tay khoanh trước ngực, cái dáng của đứa trẻ mười một tuổi bước qua ngưỡng cửa bằng chân phải vào sáng mùng một Tết.

– Được. – Thiều nói.

Gara ở Bỉm Sơn định giá chín mươi hai triệu. Hợp tác xã trả chín mươi hai triệu, chuyển khoản, có hợp đồng mua bán, có biên bản họp xã viên đồng ý. Miên tự tay soạn biên bản. Hôm sau nó mang chín mươi triệu tới kho ông Hách, đếm trước mặt ông, bắt ông viết giấy nhận, ký, ghi rõ: đã nhận chín mươi triệu tiền gốc, còn nợ sáu mươi triệu.

Ông Hách ký. Lúc đưa lại tờ giấy cho Miên, ông nhìn nó lâu.

– Mày giống con mẹ mày. – Ông nói. – Cái mặt lúc tính tiền.

Miên không trả lời. Nó gấp tờ giấy, cất vào túi, đi ra.

Từ tháng Sáu năm 2021, ngày mười hằng tháng, Miên chuyển khoản cho ông Hách một triệu tám trăm nghìn tiền lãi. Ba phần trăm của sáu mươi triệu. Nó ghi lại từng lần trên một trang bảng tính đặt tên là "Nợ bố". Nó trả đúng ngày, không trễ ngày nào, như bố nó đã trả.

Nó cũng bắt đầu về Cồn Ngang mỗi tháng một lần, thắp hương cho bố, ở lại một đêm. Nó ngủ ở nhà mình, nhưng cơm thì ăn bên nhà Thiều. Bà Thoảng nấu canh cua rau đay, rán cá rô, kho tép với thịt ba chỉ. Ăn xong, Miên ngồi ở xưởng với cái máy tính, làm sổ sách cho hợp tác xã. Thiều trả lương cho nó theo giờ, nó nhận, vì nó biết từ chối thì Thiều sẽ tìm cách khác để đưa, khó chịu hơn.

Có những tối làm xong việc, hai người ra mặt đê ngồi. Không nói chuyện gì nhiều. Chuyện giá cói, chuyện con Cốm của Hảo biết đi, chuyện bà Thoảng mới đổi kim chạy thận, chuyện sếp của Miên ở công ty hay bắt làm thêm giờ. Có một lần Miên hỏi Thiều có định lấy vợ không, cả xóm bảo anh hai lăm tuổi rồi mà chưa có ai. Thiều bảo chưa. Miên hỏi sao. Thiều bảo bận. Miên cười, bảo anh bận cả đời à, rồi thôi không hỏi nữa.

Thiều không bao giờ nhắc lại cái hứa trong khoa hồi sức. Nó vẫn nhớ, đêm nào cũng nhớ. Nhưng mỗi lần ngồi trên mặt đê cạnh Miên, nhìn nó cười, nó lại nghĩ: con bé vừa có lại được một chỗ dựa. Mình chen vào lúc này là mình lấy mất cái chỗ dựa ấy, đổi thành một thứ khác mà con bé chưa chắc đã muốn.

Cuối năm 2022, Miên quen Vĩ.

Đỗ Quang Vĩ là kỹ sư phần mềm ở một công ty công nghệ mà Miên được cử xuống kiểm toán. Vĩ bằng tuổi Miên, người Nam Định, hiền, nói chậm, có thói quen gật đầu trước khi trả lời mọi câu hỏi, như thể đồng ý với việc người ta đã hỏi. Hai tuần kiểm toán, Vĩ là người duy nhất trong công ty ấy nộp đủ chứng từ đúng hạn, còn kẹp thêm một tờ ghi chú giải thích từng khoản. Hết đợt kiểm toán, Vĩ mời Miên đi ăn bún riêu. Miên đi.

Tháng Mười hai, Miên kể với Thiều chuyện Vĩ, trên mặt đê, bằng giọng như kể chuyện thời tiết.

– Người tử tế. – Nó nói. – Ít nói. Chả giống ai.

– Ừ.

– Anh không hỏi gì à?

– Hỏi gì?

– Thì hỏi người ta làm gì, nhà ở đâu, có tốt với em không. Anh trai người ta hỏi thế.

Thiều nhìn xuống ô cói con thoi. Cói vụ mùa gặt từ tháng Mười, ruộng trơ gốc, nước lợ đọng thành từng vũng phản chiếu trời chiều.

– Có tốt với em không?

– Tốt. – Miên nói. Rồi nó im một lúc. – Tốt lắm.

Tháng Chín năm 2023, ông Hách hết kiên nhẫn.

Ông gọi Miên lên kho, rót trà mời, rồi nói thẳng. Hai năm nay mày trả lãi đều, tao công nhận. Nhưng tao không cho vay để ăn lãi mãi. Tới hết tháng Mười hai năm nay, mày trả đủ sáu mươi triệu tiền gốc, hoặc tao đưa đơn ra tòa. Còn nếu mày muốn nhẹ đầu, thì bán cho tao cái ô ruộng con thoi. Tao trừ sáu mươi triệu tiền nợ, trả thêm mày một trăm triệu tiền mặt. Giá ấy là giá cao, cả vùng không ai trả.

Miên về, ngồi tính. Sáu mươi triệu, nó có thể vay ngân hàng, trả góp ba năm. Hoặc bán ô ruộng, hết nợ, còn dư một trăm triệu, thêm vào tiền đặt cọc một căn hộ nhỏ ở Hà Nội mà Vĩ đang tính chuyện.

Và còn một điều nữa, mà nó không nói với ai. Mỗi lần đứng trên mặt đê nhìn xuống ô ruộng hình con thoi ấy, nó lại thấy bố nó ngồi bệt trên bờ ruộng chiều mười tám tháng Ba, một chân duỗi xuống bùn, giơ một tay lên vẫy. Nó không muốn nhìn thấy cảnh ấy nữa.

Tối hôm ấy nó gọi cho Thiều.

– Em bán ô con thoi cho ông Hách.

Đầu dây im. Lâu. Miên nghe thấy tiếng go dập ở đầu bên kia dừng lại.

– Anh trồng ở đấy mười năm rồi. – Miên nói. – Em biết. Em xin lỗi. Nhưng em không trả nổi, mà em cũng không muốn giữ nó nữa.

– Ruộng nhà em. – Thiều nói. Giọng nó bình thường, bình thường tới mức Miên không đọc được gì trong đó. – Em quyết.

– Anh có giận em không?

– Không.

– Thật không?

– Thật. – Thiều nói. – Cuối tháng Mười anh gặt nốt vụ này. Xong rồi em giao cho ông ấy.

Miên cúp máy. Nó ngồi trong phòng trọ ở Hoàng Mai, trên cái chiếu cói có sợi đỏ, rất lâu. Nó không biết vì sao, nhưng nó thấy như vừa bán đi một cái gì không phải của mình.

Tuần sau, Vĩ đến đón Miên đi ăn tối. Ngồi trong quán, Miên kể chuyện ô ruộng, kể chuyện ông Hách, kể chuyện chiếc xe tải xanh. Vĩ nghe hết, gật đầu, rồi hỏi một câu mà Miên không ngờ:

– Thế anh Thiều nói sao?

– Anh ấy bảo ruộng nhà em, em quyết.

Vĩ gật đầu lần nữa, chậm hơn.

– Anh ấy tốt thật. – Vĩ nói. – Anh mà trồng một cái ruộng mười năm, có người bảo bán, chắc anh không nói được câu ấy.

Miên cầm đũa, khoắng bát nước chấm. Nó định cãi, rồi không cãi.

Đêm Miên gọi điện ấy, ở Cồn Ngang, bà Thoảng nằm trên chõng đã nghe hết. Bà chờ con trai đặt điện thoại xuống mới hỏi:

– Mày để nó bán thật à?

Thiều ngồi trước khung dệt, nhìn cục đá ong treo trên xà nhà.

– Ruộng không phải của con, mẹ ạ.

– Thế mười một bó cói trên gác thì là của ai?

Thiều không trả lời. Một lúc sau, nó cầm thanh tre lên, luồn tiếp sợi cói đang dở.

— Hết chương 12 —