Cái tên trên tờ giấy chứng nhận

Chương 13: Cái tên trên tờ giấy chứng nhận

Cuốn sổ đỏ nằm trong một cái túi ni lông buộc chun, kẹp giữa hai cái áo cánh của mẹ, ở ngăn trên cùng cái tủ gỗ xoan mà Miên tưởng mình đã lục hết từ Tết năm 2018.

Năm ấy nó chỉ cầm cái áo dài màu hoa cà lên áp vào mặt, không lật tới đáy chồng áo cánh. Năm ấy nó đã ngồi bệt trên nền nhà với tấm ảnh người phụ nữ áo len đỏ, và không còn sức mở thêm ngăn nào nữa.

Bây giờ là cuối tháng Mười năm 2023. Miên về Cồn Ngang để làm giấy tờ bán ô ruộng con thoi cho ông Hách. Ông Hách đã thuê sẵn văn phòng công chứng ngoài phố, đã hẹn ngày. Ông chỉ cần nó mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tới, ký, là xong.

Miên tháo dây chun, mở cái túi ni lông, mở bìa giấy chứng nhận màu đỏ sẫm đã phai. Trang đầu, mục người sử dụng đất, in rõ ràng bằng mực đen:

Bà Mai Thị Nhạn, sinh năm 1976.

Miên đọc lại. Đọc lần nữa.

Nó lật sang trang sau. Thửa đất nông nghiệp, trồng cây hằng năm khác, diện tích sáu trăm tám mươi mét vuông, vị trí sát chân đê sông Càn. Nguồn gốc sử dụng: nhận tặng cho quyền sử dụng đất từ ông Mai Văn Lực, năm 2004.

Ông Mai Văn Lực là ông ngoại nó. Ông mất năm 2019, chỉ trước bố nó hai năm. Miên nhớ ông là một ông già gầy như cây sậy, ở làng Cồn Trên bên kia mương, mỗi lần nó sang chơi lại dúi cho một nắm kẹo lạc, không bao giờ nhắc tới mẹ nó.

Ô ruộng con thoi không phải của bố. Nó là của mẹ. Ông ngoại cho riêng mẹ, năm mẹ hai mươi tám tuổi, hai năm trước khi mẹ đi Đài Loan.

Miên ngồi xuống mép giường của bố, cầm cuốn sổ đỏ trong tay. Bố biết. Chắc chắn bố biết. Bố đã cầm cuốn sổ này, bọc ni lông, giấu giữa hai cái áo của mẹ. Thế mà năm 2019 bố vẫn viết vào giấy vay rằng sẽ giao ô ruộng ấy cho ông Hách. Bố viết một câu bố biết là không làm được. Hoặc bố không bao giờ định trả bằng ruộng. Hoặc ông Hách bắt bố viết. Hoặc...

Nó nghĩ tới câu cuối cùng bố nói qua điện thoại, gần Tết Tân Sửu. Chuyện mẹ mày. Với cả chuyện cái ô ruộng con thoi. Có cái giấy tờ bố phải đưa cho mày.

Cái giấy tờ ấy là cuốn sổ này.

Chiều hôm ấy Miên lên ủy ban xã, tìm gặp cán bộ địa chính. Anh cán bộ trẻ, đeo kính, lật cuốn sổ đỏ, tra trên máy tính một lúc, rồi xác nhận: thửa đất đứng tên bà Mai Thị Nhạn, tài sản bà ấy được tặng cho riêng, không phải tài sản chung của vợ chồng. Muốn chuyển nhượng thì chính bà Nhạn phải ký hợp đồng có công chứng, hoặc ủy quyền cho người khác ký, mà giấy ủy quyền lập ở nước ngoài thì phải làm qua cơ quan đại diện của Việt Nam bên ấy, rồi mới dùng được.

– Chị liên lạc được với bà ấy không? – Anh cán bộ hỏi.

Miên nhìn cuốn sổ đỏ trên mặt bàn.

– Em không biết. – Nó nói. – Mười bốn năm nay em chưa nói với mẹ em câu nào.

Anh cán bộ nhìn nó, không hỏi thêm, chỉ gấp cuốn sổ lại, đẩy về phía nó.

Ông Hách nghe tin thì đập bàn, đập mạnh tới mức chén trà nảy lên, đổ lênh láng.

– Thằng Khoát lừa tao. – Ông nói. – Nó viết giấy giao cái ruộng không phải của nó.

– Bố cháu không lừa bác. – Miên nói. Nó đứng trước cái bàn gỗ, cạnh chỗ ngày xưa đặt cái cân bàn sắt, giờ là một cái cân điện tử mới có tem kiểm định. – Bác cho vay một trăm năm mươi triệu mà không đòi xem sổ đỏ. Bác làm lái cói gần bốn chục năm, bác thừa biết ruộng nhà ai đứng tên ai. Bác không xem vì bác không cần xem. Bác chỉ cần bố cháu viết cái dòng ấy, để mai kia bác có cái mà ép.

Ông Hách nhìn nó. Một lúc lâu. Rồi ông bình tĩnh lại, rất nhanh, như người buôn bán lâu năm đã quen tính lại khi giá thay đổi. Ông lấy cái giẻ lau vũng trà trên bàn.

– Mày học được cái nghề nói chuyện ở Hà Nội à. – Ông nói. – Thôi được. Tao đợi qua Tết. Qua Tết mày không mang được chữ ký của con mẹ mày về thì trả đủ sáu mươi triệu. Không thì gặp nhau ở tòa. Tòa không xử cái ruộng thì tòa xử cái nợ.

Miên về nhà, ngồi trên hiên. Trời đã tối. Bên kia bờ rào râm bụt, tiếng go đều đều. Nó biết nó phải làm gì, và nó biết ai là người có cái nó cần.

Năm giờ sáng hôm sau, Miên ra đê.

Nó không ngủ được. Sương xuống dày, mặt đê ướt, cánh đồng cói hai bên chìm trong một thứ màu xám bạc. Phía cửa Lạch Sung chưa hửng. Đứng trên đê nhìn xuống, nó thấy một bóng người đang lom khom giữa ô ruộng con thoi, tay cầm liềm.

Thiều đang gặt.

Cói vụ mùa năm ấy lên cao, ngọn quá đầu người, thân tròn mẩy. Thiều cắt từng khóm sát gốc, đặt nằm thành hàng trên bờ ruộng. Nó cắt chậm, chậm hơn mọi khi, như người ta cắt tóc cho một người sắp đi xa.

Miên đi xuống bậc đất, đứng ở đầu bờ ruộng. Thiều nhìn lên, thấy nó, dừng tay.

– Sớm thế.

– Anh còn sớm hơn.

– Vụ cuối. – Thiều nói. – Gặt cho kịp trước khi em giao ruộng.

Miên đứng nhìn những hàng cói nằm trên bờ. Ở cuối hàng, tách riêng ra, là một bó nhỏ đã buộc lạt, chừng hơn trăm cây, cây nào cũng thẳng, cũng tròn, cũng đều nhau như được đo bằng thước.

– Bó ấy anh để dành à?

– Ừ.

– Năm nay anh để dành một bó rồi mà. Vụ chiêm ấy.

– Bó này khác. – Thiều nói. – Bó này là bó cuối.

Miên không hỏi khác thế nào. Nó đứng im, nhìn Thiều cúi xuống cắt tiếp. Một con cò trắng sà xuống mép ruộng, đứng một chân, như con cò năm nào chú Khoát đã nhìn.

– Anh Thiều.

– Ừ.

– Ruộng này không phải của bố em. – Miên nói. – Ruộng đứng tên mẹ em. Ông ngoại cho mẹ em năm 2004. Bố em không có quyền bán, em cũng không có quyền bán. Muốn bán thì mẹ em phải ký.

Thiều đứng thẳng lên. Cái liềm trong tay nó buông xuống ngang đùi. Nó nhìn Miên một lúc lâu, và Miên thấy có cái gì đó thoáng qua trên mặt nó, nhanh quá, không kịp đọc.

– Anh biết không?

– Không. – Thiều nói. – Anh không biết. Năm 2013 anh xin chú Khoát, chú bảo ruộng của mẹ con Miên. Anh tưởng chú nói kiểu người ta nói.

Miên gật đầu. Nó tin. Nó cũng không biết vì sao, sau tất cả, nó vẫn tin Thiều ngay lập tức như thế.

– Em cần số điện thoại của mẹ em.

Thiều không chần chừ một giây. Nó lau tay vào quần, rút điện thoại trong túi áo, mở danh bạ, chìa cho Miên xem. Một cái tên lưu đơn giản: Cô Nhạn. Một dãy số bắt đầu bằng tám tám sáu.

Miên nhìn dãy số. Nó lấy điện thoại của mình ra, chép lại từng chữ số, chép chậm, đọc lại hai lần.

– Anh nhắn với mẹ em từ bao giờ? – Nó hỏi, mắt vẫn nhìn màn hình.

– Từ năm anh mười ba tuổi.

Miên gật đầu. Nó không hỏi thêm. Nó cất điện thoại vào túi.

– Em không hỏi anh nữa đâu. – Nó nói. – Để mẹ em kể.

Nó soạn tin nhắn ngồi trên bờ ruộng con thoi, giữa những hàng cói vừa cắt, lúc mặt trời đã lên khỏi cửa sông. Nó soạn mười lần, xóa mười lần. Lần thứ mười một, nó viết:

"Con là Miên. Bố con mất rồi, mẹ biết rồi. Bố nợ ông Hách sáu mươi triệu, ông Hách muốn mua ô ruộng con thoi để trừ nợ. Con mới biết ruộng đứng tên mẹ. Con cần mẹ ký giấy để bán. Mẹ làm giấy ủy quyền gửi về cũng được."

Nó đọc lại. Không có một chữ nào thừa, không có một chữ nào ấm. Như một bức thư công việc nó vẫn gửi khách hàng ở công ty. Nó bấm gửi.

Rồi nó ngồi đợi.

Thiều gặt xong ô ruộng lúc tám giờ. Nó bó từng bó, chất lên chiếc xe tải xanh, cái xe giờ là của hợp tác xã, mỗi chuyến chở cói qua đây vẫn đỗ đúng chỗ cũ trên mặt đê. Bó nhỏ tách riêng, nó đặt lên ghế phụ, chỗ chú Khoát ngày xưa ngồi. Miên vẫn ngồi trên bờ ruộng, điện thoại úp trên đầu gối.

Chín giờ. Mười giờ. Tin nhắn hiện chữ đã xem từ lúc tám giờ hai mươi. Không có trả lời.

Mười giờ rưỡi, điện thoại rung.

Miên lật lên. Một tin nhắn từ dãy số tám tám sáu. Chỉ có hai dòng.

"Tết mẹ về. Mẹ về ký."

Rồi một tin nữa, đến ngay sau, như người gửi đã bấm gửi trước khi kịp nghĩ lại:

"Con đừng bán vội. Đợi mẹ về đã. Mẹ có chuyện phải nói với con, mười lăm năm rồi."

Trưa hôm ấy Miên mang điện thoại sang cho bà Thoảng xem. Bà đeo cái kính lão gãy một càng, đọc chậm từng chữ, môi mấp máy. Đọc xong, bà đặt điện thoại xuống chiếu, nhìn ra sân, chỗ giàn phơi cói.

– Mẹ mày ngày xưa dệt chiếu hoa đẹp nhất xóm. – Bà nói. – Bông mẫu đơn to bằng cái nong. Hai năm trước khi mẹ mày đi, buổi nào rảnh cô lại sang đứng go cho mẹ mày. Mẹ mày luồn cói nhanh lắm, nhanh tới mức cô dập không kịp, mẹ mày cứ ngồi cười, bảo chị Thoảng ơi, chị già rồi.

– Cô có giận mẹ cháu không?

Bà Thoảng im một lúc lâu.

– Có. – Bà nói. – Giận mười lăm năm. Giận thay cho mày. – Bà cầm tay Miên, bàn tay có cái cầu nối mạch máu rung rần rật dưới da. – Nhưng mẹ mày về thì mày cứ nghe đã. Nghe hết. Rồi giận sau cũng được. Người ta đi xa mười mấy năm, về được một lần, mình không nghe thì mình tiếc, chứ người ta không tiếc.

— Hết chương 13 —