Một gang sợi đay để trơn

Chương 17: Một gang sợi đay để trơn

Thiều mang cuộn chiếu lên Hà Nội vào một buổi chiều giữa tháng Bảy, nhân chuyến giao hàng, và chỉ đứng ở cửa phòng trọ của Miên đúng năm phút.

Phòng trọ ở Hoàng Mai, tầng năm một dãy nhà ống không có thang máy, hành lang chăng dây phơi quần áo. Miên mở cửa, thấy Thiều ướt đẫm mồ hôi, ôm một cuộn gì đó gói vải trắng dài gần bằng người nó.

– Chiếu cưới. – Thiều nói, dựng cuộn chiếu vào tường. – Quà của anh với mẹ anh.

– Anh vào uống nước đã.

– Thôi, anh còn hai điểm giao hàng. Xe đợi dưới ngõ.

– Anh Thiều.

Nhưng Thiều đã quay đi. Miên đứng ở cửa nghe tiếng dép nó xuống cầu thang, năm tầng, đều đều, không vội, không chậm, như tiếng go dập.

Tối hôm ấy Miên mới mở.

Nó dọn hết đồ đạc trên nền nhà, kê cái bàn gấp vào góc, đẩy cái tủ nhựa sát tường, rồi tháo dây buộc tấm vải trắng. Cuộn chiếu lăn ra, chiếm gần hết căn phòng mười hai mét vuông.

Miên quỳ trên nền gạch, nhìn.

Nó lớn lên giữa những cái chiếu. Nó đã thấy chiếu hoa mẫu đơn của mẹ, chiếu đôi của bà Thoảng, chiếu xuất khẩu của hợp tác xã. Nó chưa thấy cái chiếu nào như thế này. Cói tơ trắng ngà, ánh lên dưới bóng đèn như có một lớp sáp mỏng. Mặt chiếu phẳng tới mức nó đặt lòng bàn tay lên, kéo nhẹ một đường, không vấp một gợn nào. Hai mép viền gấp đôi, khâu bằng chỉ đay, mũi khâu đều như hạt cườm. Ở đầu chiếu, chỗ gối đầu, một dải sợi cói đỏ chạy ngang, sợi nọ cách sợi kia không đều.

Và ở cuối chiếu, một gang tay để trống. Những sợi đay dọc căng thẳng, trơn, không có sợi cói nào luồn qua. Đầu sợi đay buộc túm lại cẩn thận cho khỏi tuột.

Miên cầm điện thoại, gọi.

Thiều nghe máy ở giữa đường, có tiếng còi xe tải.

– Anh chưa dệt xong à? – Miên hỏi. – Còn một gang ở cuối.

– Anh để thế.

– Sao lại để thế?

Đầu dây im một lúc. Tiếng còi xe xa dần.

– Đoạn cuối phải hai người dệt. – Thiều nói. – Một người luồn, một người dập. Em với chồng em dệt nốt. Chiếu cưới thì vợ chồng dệt nốt gang cuối, nằm mới êm. Bố anh ngày xưa bảo thế.

Miên ngồi im trên nền nhà.

– Anh còn lái xe. – Thiều nói. – Anh cúp máy nhé.

Miên đặt điện thoại xuống. Nó nhìn cái gang chiếu để trống. Nó không hiểu vì sao, nhưng nước mắt nó cứ chảy, chảy mãi, không có tiếng nấc nào, không có lý do nào nó gọi được tên. Nó cúi xuống, đặt ngón tay lên sợi cói đỏ đầu tiên ở đầu chiếu, rồi miết dọc từ mép này sang mép kia, rất chậm, như đếm, như hồi bảy tuổi.

Đêm ấy nó ngủ trên cái chiếu ấy, nằm co ở chỗ gối đầu, má áp lên dải sợi đỏ.

Sinh nhật Miên năm ấy, hai mươi bảy tuổi, rơi vào một ngày thứ Bảy đầu tháng Tám. Vĩ đặt bàn ở một nhà hàng nhỏ trên phố Phan Đình Phùng, có nến, có bánh, có một tập giấy tờ in màu về thành phố bên Úc mà anh sẽ sang: giá thuê nhà, tuyến xe buýt, trường dạy tiếng Anh cho người mới đến.

Miên nhìn tập giấy. Nó đọc từng trang, như đọc báo cáo tài chính của khách hàng. Đọc xong, nó gấp lại, đặt xuống bàn, đặt tay lên.

– Anh Vĩ.

– Ừ.

– Em không đi được.

Vĩ không nói gì ngay. Anh gật đầu, trước, như mọi lần, rồi mới hỏi:

– Không đi được, hay không muốn đi?

Miên nhìn ngọn nến trên bàn.

– Em không muốn đi. – Nó nói. – Em xin lỗi. Em tưởng em muốn. Từ năm mười bảy tuổi em đã bảo em sẽ đi thật xa. Mẹ em đi xa. Em lớn lên chỉ để đi xa hơn mẹ em. Bây giờ được đi rồi, em mới biết là em không muốn. Cô Thoảng mỗi tuần chạy thận ba buổi. Hợp tác xã bốn mươi người, sổ sách em làm. Ruộng con thoi của mẹ em cho em. Mộ bố em ở giữa đồng. Em đi thì...

Nó dừng lại.

– Thì em lại làm cái việc mẹ em đã làm. – Vĩ nói, nhẹ nhàng, như hoàn thành câu hộ nó.

Miên gật.

Vĩ ngồi im, xoay xoay cái ly nước. Người phục vụ mang ra hai đĩa mì, đặt xuống, rồi nhìn hai người, lẳng lặng lui ra. Ngọn nến cháy được nửa.

– Em có để ý không. – Vĩ nói. Giọng anh không giận, không buồn, chỉ chậm, như người đọc lại một bản ghi chú đã viết từ lâu. – Ba năm nay, mỗi lần em kể chuyện quê, câu nào cũng có tên anh Thiều. Anh Thiều chở bố em đi viện. Anh Thiều mang cân ra chợ. Anh Thiều trồng cói. Anh Thiều bảo thế này, anh Thiều làm thế kia. Có lần anh đếm. Một bữa cơm em nhắc tên anh ấy chín lần.

Miên ngẩng lên. Nó nhớ một tin nhắn dài bốn trăm chữ, bảy năm trước, và một câu nó đã ném điện thoại vào tường.

– Toàn cũng đếm. – Nó nói, cười méo. – Bạn trai cũ của em. Hồi sinh viên.

– Thế thì anh không phải người đầu tiên đếm. – Vĩ cũng cười. – Hôm ở quê, anh đứng go cho anh ấy dệt cái chiếu kia. Anh hỏi chiếu cho ai, anh ấy bảo cho hai đứa. Anh nghĩ mãi. Hai đứa là đứa nào.

Miên không trả lời được.

– Anh không biết anh ấy nghĩ gì. – Vĩ nói. – Anh ấy không nói, anh không đoán. Nhưng anh biết em nghĩ gì, dù em chưa biết. – Anh đẩy tập giấy về phía mình, gấp làm đôi. – Anh không muốn cưới một người mà nửa đêm ngồi một mình sờ một cái chiếu rồi khóc, Miên ạ. Anh cũng không muốn em sang một nước khác ngồi sờ cái chiếu ấy.

– Sao anh biết em...

– Phương kể. – Vĩ nói. – Tuần trước Phương sang phòng em ngủ nhờ, sáng ra nhắn cho anh. Bạn em lo cho em.

Miên che mặt bằng hai bàn tay.

Vĩ chờ. Rồi anh rút từ túi áo ra một cái khăn giấy, đặt lên bàn, cạnh tay nó.

– Mình hoãn đám cưới. – Anh nói. – Không, mình hủy. Nói hoãn thì cả hai đứa lại phải chờ. Anh sang Úc tháng Mười hai, như kế hoạch. Em ở lại. Hai đứa vẫn là bạn. Anh vẫn quý anh Thiều, quý bà Thoảng. Mai kia em có việc gì cần, em cứ gọi.

– Anh không giận em à?

– Có. – Vĩ nói thật thà. – Chắc mấy tháng. Nhưng anh giận em thì ít hơn anh giận chính mình nếu cưới em xong mới biết.

Người đầu tiên Miên báo là mẹ. Nó gọi video, mười giờ tối giờ Hà Nội, mười một giờ bên Đài Trung. Bà Nhạn nghe máy trong bếp, tóc quấn khăn, sau lưng là cái tủ lạnh dán đầy giấy nhắc việc viết tiếng Việt lẫn tiếng Hoa.

Miên kể. Kể ngắn, kể thẳng, như nó vẫn kể mọi chuyện từ hồi Tết. Bà Nhạn nghe, không ngắt lời, chỉ có một lúc đưa tay lên che miệng.

– Mẹ có trách con không?

– Mẹ lấy tư cách gì mà trách con. – Bà Nhạn nói. Rồi bà im một lúc, nhìn con gái qua màn hình. – Con không đi là vì con không muốn, hay vì con sợ giống mẹ?

Miên cắn môi, nhìn xuống bàn tay mình.

– Con không biết. Chắc cả hai.

– Thế thì được. – Bà Nhạn gật đầu. – Mẹ chỉ sợ con ở lại vì sợ. Ở lại vì sợ thì cũng như đi vì sợ, mẹ ạ, à không, con ạ. Mẹ già rồi, nói lẫn.

Hai mẹ con cùng bật cười. Đúng lúc ấy Tín thò mặt vào màn hình, tóc rối bù, mắt nhắm mắt mở, hỏi chị ơi chị không lấy anh Vĩ à, thế chị lấy anh Thiều à. Bà Nhạn quát nó đi ngủ. Tín bị kéo ra khỏi khung hình, vẫn còn kịp nói vọng lại một câu: em đứng go giỏi rồi đấy, chị cưới thì em về đứng go cho.

Miên tắt máy, ngồi nhìn màn hình đen rất lâu.

Hai nhà nói chuyện với nhau trong một tuần. Không ồn ào, không ai trách ai. Bố mẹ Vĩ là người tử tế, buồn, nhưng tôn trọng. Thiệp chưa in, nhà hàng chưa đặt cọc. Cả xóm Cồn Ngang nghe tin, xôn xao ba ngày, rồi thôi.

Hảo gọi cho Miên ngay tối hôm biết tin, gào lên trong điện thoại:

– Mày hủy thật à? Thật à? Mày điên à?

– Thật.

– Vì sao?

Miên im một lúc.

– Hảo. – Nó nói. – Mày biết cái gì mà tao không biết, đúng không? Từ hồi mười lăm tuổi, mày nhìn tao với anh Thiều kiểu ấy. Mày biết cái gì?

Đầu dây bên kia im rất lâu. Miên nghe thấy tiếng con Bống khóc, tiếng Hảo dỗ con, rồi tiếng Hảo thở dài.

– Tao biết. – Hảo nói. – Nhưng tao hứa với người ta rồi. Không phải tao là người nói. Mày muốn biết thì mày về mà hỏi.

Cuối tháng Tám, Miên xin công ty chuyển sang làm từ xa. Sếp nó, một người đàn bà khó tính, nhìn nó qua cặp kính, hỏi em định về quê làm gì. Miên bảo em làm kế toán cho một hợp tác xã cói bốn mươi người, và em làm việc cho chị từ xa, đủ giờ, không thiếu một báo cáo nào. Sếp nó im một lúc, rồi ký.

Ngày mười tám tháng Chín năm 2025, Miên trả phòng trọ ở Hoàng Mai. Nó cuộn cái chiếu cưới vào tấm vải trắng, buộc chặt, ôm lên xe khách. Mười tám tuổi nó mang một cái chiếu cói từ Cồn Ngang lên Hà Nội. Hai mươi bảy tuổi nó mang một cái chiếu cói khác từ Hà Nội về Cồn Ngang.

Xe khách đi qua Phủ Lý thì trời đổ mưa. Đài trên xe phát bản tin thời tiết: một cơn bão mạnh đang đi vào biển Đông, dự báo năm ngày tới sẽ ảnh hưởng tới các tỉnh từ Quảng Ninh tới Nghệ An. Người dân vùng ven biển cần chủ động gia cố nhà cửa, thu hoạch nông sản, chuẩn bị phương án sơ tán.

Miên nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, những cánh đồng lúa Hà Nam đang chín vàng rạp xuống trong mưa. Nó ôm chặt cuộn chiếu vào lòng, và nghĩ tới ô ruộng con thoi nằm sát chân đê sông Càn, nơi cửa Lạch Sung chỉ cách hai cây số.

— Hết chương 17 —