Cổng trường ngày khai giảng

Chương 10: Cổng trường ngày khai giảng

Cái gờ chắn nước xây xong vào Chủ nhật cuối cùng của tháng Tám, sau năm cuối tuần liền.

Nó không đẹp. Nó là một bức tường gạch thẻ thấp chừng bốn tấc rưỡi, tô xi măng, chạy dọc theo mép đất sau nhà bà Tư, chừa một khoảng hở vừa một người đi ở ngay chỗ bậc bến, có rãnh để khi cần thì thả tấm ván gỗ xuống chặn. Trí tính toán từng viên gạch, từng bao xi măng. Anh Chín Đẩu tới phụ hai Chủ nhật, mang theo cái bay thợ hồ của ổng, vừa tô vừa hát vọng cổ lạc giọng. Cô Bảy đẩy xe chè tới tận bến, mời không lấy tiền, "coi như góp gạch". Bí được giao nhiệm vụ quan trọng nhất: cầm cái ca nhựa múc nước tưới lên mặt tường mới tô cho xi măng khỏi nứt. Con bé tưới hăng tới mức có lần tưới trúng luôn đầu anh Chín.

Mai đi ca về thì ra phụ trộn hồ. Lần đầu cô cầm cái xẻng, Trí đứng nhìn, nhịn cười không được.

– Em cầm xẻng như cầm ống chích.

– Anh cầm ống chích coi có hơn em không.

Từ hôm ngồi dưới gốc cây trứng cá, hai người gọi nhau anh em. Không ai đề nghị. Nó tự ra, như nước tự tìm chỗ trũng. Bà Tư nghe lần đầu, đang ăn cháo, ngưng muỗng giữa chừng, rồi ăn tiếp, không nói gì, nhưng sáng hôm sau bà đòi ăn bánh xèo, mà bà đã kiêng bánh xèo từ hồi ra viện.

Cái võng vẫn mắc ở nhà trước mỗi đêm. Không ai nhắc tới chuyện tháo nó xuống.

Từ khi Trí qua đoạn hạ lưu làm ca đêm, nhà có một bài toán mới: đêm nào cũng phải có một người lớn còn đủ sức thức dậy nếu Bí lên cơn ho. Bà Tư thì không tính được. Mai lên phòng điều dưỡng trưởng, xin chị Diễm đổi hết ca đêm của cô qua ca ngày, ít nhất tới Tết. Chị Diễm nhìn bảng phân ca, nhìn cô, rồi gạch tên cô ở ba cột đêm, ghi qua cột ngày, không hỏi một câu. Lúc cô cảm ơn, chị chỉ nói: "Chuyến xe hai giờ ngưng chạy rồi hả em." Mai đỏ mặt. Ở khoa Nhi, không có gì giấu được chị Diễm, kể cả một cái cà mên.

Tháng Tám là tháng mua đồ đi học.

Mai đưa Bí ra nhà sách gần chợ Xuân Khánh, mua tập, mua bút chì, mua cái gọt bút chì hình con cá, mua bao tập giấy kiếng xanh. Bí đòi mua cái cặp có hình công chúa, Mai nói được, rồi con bé đổi ý, đòi cái cặp màu vàng có hình con vịt. Cô mua cái cặp vàng.

Tối đó, ba người ngồi quanh cái bàn ăn bao tập. Trí bao bằng thước kẻ, góc nào ra góc đó, như bản vẽ. Mai bao nhanh, gọn, như băng vết thương. Bí bao một cuốn, giấy kiếng nhăn như vỏ trái chuối khô, con bé tự hào nhất cuốn đó.

Rồi tới nhãn vở. Mai cầm cây bút bi xanh, viết lên từng cái nhãn: Họ và tên: Phan Minh Châu. Lớp: Một. Trường Tiểu học...

– Ai là Phan Minh Châu? – Bí hỏi.

– Con đó.

– Con là Bí.

– Ở nhà con là Bí. Ở trường con là Châu.

Bí nhìn cái tên trên nhãn vở rất lâu. Rồi con bé giật cây bút trong tay Mai, cúi xuống, thè lưỡi, tập viết chữ C. Chữ C của nó to bằng nửa cái nhãn, quay lưng ngược.

– Má con hay gọi con là Châu khi con hư, – nó nói, không ngẩng lên. – Châu ơi, con lại đây. Là con hư.

Trí đặt cây thước kẻ xuống. Mai cầm tay con bé, đặt cây bút cho đúng, viết chậm chữ C, quay lưng đúng chiều.

– Ở trường, cô giáo gọi Châu là vì cô giáo thương, – cô nói. – Không phải vì con hư.

Bà Năm lên chiều ngày bốn tháng Chín, một mình, không có mợ Chiến. Bà không báo trước giờ, chỉ báo trước ngày. Bà đi xe khách tới bến, đi xe ôm từ bến vô tới hẻm Mười Ba, tay xách cái giỏ đệm, trong đó có một bộ áo đầm trắng cổ lá sen, bà đặt may ở Vĩnh Châu, cho con Bí mặc ngày khai giảng.

– Áo trường phát rồi bà, – Mai nói, cầm cái đầm trắng lên. – Trường có đồng phục.

– Tao biết. Mặc đồng phục ở ngoài, mặc cái này ở trong. Hồi má nó khai giảng lớp Một, tao cũng may một cái y vầy.

Mai không cãi. Tối đó cô thử cho Bí cái đầm trắng, cái đầm hơi rộng ở vai, cô lấy kim chỉ khâu lên hai mũi. Bà Năm ngồi trên mép giường trong phòng xanh nhạt, nhìn cô khâu. Không nói gì.

Đêm đó Trí xin anh Chín cho nghỉ ca đêm, để sáng mai đưa con bé đi học. Bà Năm ngủ với Bí, trong phòng xanh nhạt. Mai trải thêm cái chiếu dưới sàn, nhưng bà Năm nằm trên giường, ôm con bé, ngủ từ chín giờ.

Bốn giờ rưỡi sáng, Mai thức dậy đi vệ sinh. Cô mở cửa buồng ra, và đứng khựng lại.

Bà Năm đang đứng giữa nhà trước. Ánh đèn ngủ vàng hắt lên mặt bà. Bà đứng nhìn cái võng mắc giữa hai cây cột, nhìn Trí đang ngủ trong võng, một tay buông thõng xuống đất, cái mền mỏng tuột xuống tới bụng.

Bà Năm quay đầu lại, thấy Mai. Hai người đàn bà nhìn nhau qua cái nhà trước tối mờ. Mai thấy tim mình đập mạnh. Cô nghĩ tới mọi câu bà Năm có thể nói. "Vợ chồng gì ngủ hai chỗ." "Tao biết mà." "Tao rước con Bí."

Bà Năm không nói câu nào. Bà nhìn Mai thêm một lúc, rồi đi xuống bếp, bắc ấm nước sôi, như người đã dậy sớm cả đời và ở nhà ai cũng biết cái bếp nằm chỗ nào.

Khi Trí dậy lúc năm giờ, gấp võng, bà Năm đang ngồi ở bàn bếp uống trà. Bà nói với anh đúng một câu:

– Mày ngáy to quá. Tao ở trong phòng mà nghe.

Trường tiểu học cách hẻm Mười Ba hai cây số, nằm trên con đường có hai hàng cây dầu cao vút. Sáng khai giảng, cổng trường kết bong bóng xanh đỏ, loa phát bài hát về mái trường, phụ huynh chở con đậu xe kín cả hai bên đường.

Bí mặc áo sơ mi trắng đồng phục, váy xanh, bên trong là cái đầm trắng cổ lá sen của bà ngoại, cái cổ lá sen lòi ra trên cổ áo đồng phục như một đóa hoa nhỏ. Cặp vàng hình con vịt đeo sau lưng. Tóc thắt hai bím, lần này do Trí thắt, và lần đầu tiên hai bím không lệch, vì anh đã tập trên tóc giả của một con búp bê suốt hai tuần.

Bốn người đứng trước cổng trường: bà Năm, Mai, Trí, Bí. Bà Tư không đi được, đã dặn chụp hình về cho bà coi.

Bí đứng trước cổng, nhìn vô sân trường. Rồi con bé đứng im, không bước nữa.

Mai nhìn theo ánh mắt của nó. Ngay trước mặt, một bé gái khác cũng mặc váy xanh, đang được ba bế lên vai, má đứng bên cạnh chụp hình, cả nhà cười rần. Rồi bên kia, một bé trai được ba má mỗi người nắm một tay, đu lên đu xuống.

Bí đứng im như cây cột. Hai tay nó bám vào hai quai cặp, mấy đốt ngón tay trắng bệch.

– Bí, – Trí ngồi xuống.

Con bé không trả lời. Mai thấy môi nó mím lại, cái mím môi của đứa trẻ đang cố không khóc ở chỗ đông người.

Mai ngồi xuống bên kia. Hai người, mỗi người một bên con bé, ngang tầm mắt nó.

– Bí nghe cô nói nè, – Mai nói nhỏ. – Cô với chú Trí đứng đây. Tới mười một giờ cô với chú Trí đứng đây đón. Con vô sân, con đếm. Đếm tới hai chục mà con còn sợ thì con quay ra, cô với chú Trí còn đứng đây. Được không?

Bí nhìn Mai. Rồi nhìn Trí. Rồi nó buông một tay khỏi quai cặp, chìa ra, không nói gì.

Mai nắm bàn tay đó. Trí nắm bàn tay kia, khi con bé buông nốt quai cặp bên kia. Ba người đứng dậy cùng lúc. Bí đứng giữa, mỗi tay nắm một người.

Rồi con bé nhún chân, đu lên.

Mai với Trí nhìn nhau qua đầu con bé, rồi nhấc nó lên theo, một cái, hai cái, ba cái, như cái bé trai bên kia. Bí cười, lần đầu trong buổi sáng. Rồi nó buông tay, chạy vô sân trường, cái cổ lá sen trắng nhảy nhót trên cổ áo, không quay lại.

Mai đứng nhìn theo. Cô thấy mắt mình cay. Cô quay đi, giả bộ nhìn hàng cây dầu.

Bà Năm đứng sau lưng hai người, nãy giờ không nói câu nào.

Mười một giờ, Bí ra cổng, mặt đỏ gay, khoe cô giáo cho nó ngồi bàn đầu, khoe nó có bạn tên Na, khoe nó biết viết chữ C quay lưng đúng chiều rồi. Bốn người đi ăn bánh canh ghẹ ở một quán bên đường. Bà Năm ăn chậm, ít nói. Lúc tính tiền, bà giành trả.

Ở bến xe, trước khi lên xe về Vĩnh Châu, bà Năm kéo Mai ra một góc, cạnh cái ki-ốt bán vé số.

– Coi được, – bà nói. Mai chờ bà nói tiếp. Bà không nói tiếp ngay. Bà nhìn qua phía Trí đang cõng Bí đứng xem mấy chiếc xe khách. – Coi được. Mà còn sớm. Mới có ba tháng. Tao gặp nhiều cái nhà ba tháng đầu coi được lắm. Để tới Tết. Tết tao lên ăn Tết với con Bí ở đây. Tới Tết mà còn coi được, tao không nói nữa.

– Dạ.

Bà Năm nhìn Mai thêm một lúc. Có cái gì đó trong mắt bà, Mai không đọc được. Rồi bà nói:

– Cái võng đó, mày biểu nó tháo xuống đi. Nằm võng hoài đau lưng. Đàn ông đau lưng, mai mốt ai cõng con nhỏ.

Bà lên xe. Mai đứng ở bến, mặt nóng ran, không biết là vì nắng hay vì câu nói đó.

Tối thứ Năm, ngày mười tháng Chín, Trí đi ca đêm ở đoạn hạ lưu như mọi đêm từ tháng Bảy. Bí ngủ từ tám giờ rưỡi. Bà Tư ngủ từ chín giờ. Mai ngồi một mình ở bàn ăn, bao nốt mấy cuốn tập Bí làm nhăn.

Mười một giờ năm phút, điện thoại cô reo. Một số lạ.

– Alô?

– Cô Mai hả? Anh Chín đây. – Giọng anh Chín Đẩu, không còn là cái giọng như loa ngày đám cưới. Nó gấp, và nó run. – Thằng Trí té. Té xuống hố cừ đoạn hạ lưu. Tụi anh đang chở nó vô viện. Bệnh viện thành phố, cấp cứu. Cô vô liền đi.

— Hết chương 10 —