Thác Ngược

Chương 4: Thác Ngược

Thác Ngược kêu như một trăm con trâu cùng rống.

Ngạn nghe nó từ xa nửa dặm, khi còn đang theo Kiều Lão lội qua bãi đá cuối thung lũng dưới ánh đuốc. Càng tới gần, tiếng rống càng dày, càng nặng, tới nỗi Ngạn cảm thấy nó trong răng, trong xương ức, chứ không còn ở tai nữa. Rồi hai thầy trò vòng qua một mỏm đá, và nó thấy.

Vách đá dựng đứng, cao hơn ngọn cây sao già nhất ở chợ Vàm Sậy năm sáu lần. Dưới chân vách là một cái vực tròn, nước đen như mực. Và từ cái vực đó, một cột nước trắng xóa phóng thẳng lên trời, ôm sát vách đá mà leo, leo tới tận đỉnh, rồi tan ra thành một đám mây bụi nước trắng đục, lơ lửng không rơi xuống.

Nước chảy ngược. Ngạn đứng nhìn, miệng há ra, bụi nước tạt vào mặt nó lạnh buốt. Chín ngày ngược sông Phù, nó đã thấy thuyền bay, thấy ông tiên, nhưng chưa có thứ gì làm nó thấy mình nhỏ như lúc này.

– Dưới đáy vực là một mạch khí ngầm, – Kiều Lão nói, phải ghé sát tai nó mới nghe được. – Khí đẩy lên mạnh quá, kéo nước theo. Mày đứng vô chỗ chân thác, trên cái bậc đá kia. Khí sẽ đập vô người mày từ dưới lên. Người căn động đứng đó thì khí dội ra hết, không được gì. Người căn giữ như mày thì khí thấm vô. Thấm vô nhiều quá thì nó tìm đường ra. Đường ra gần nhất là cái mạch mày đang kẹt. Hoặc là tai. Hoặc là mắt.

– Rồi con làm sao để nó đi đường mạch?

– Ta không biết. – Kiều Lão nhìn nó. – Ta là căn động. Ta chưa từng đứng đó.

Ông cởi cái nón lá, ngồi xuống một tảng đá cách chân thác chừng hai mươi sải, đặt cây đuốc cắm vào kẽ đá. Ông sẽ ngồi đó tới sáng. Hộ pháp, người trên núi gọi vậy. Nếu Ngạn ngã xuống vực, ông sẽ kéo nó lên. Nếu Ngạn chết đứng, ông sẽ mang xác nó về.

Ngạn cởi áo, chỉ còn cái quần đùi và cái túi vải đen trên cổ. Nó leo lên bậc đá.

Cái đầu tiên nó cảm thấy là lạnh. Không phải cái lạnh của nước sông mùa nước nổi. Cái lạnh này đi xuyên qua da như hàng ngàn mũi kim tre. Cái thứ hai là sức đẩy. Cột nước từ dưới chân bật lên đập vào lòng bàn chân, vào bắp chân, vào bụng, như muốn nhấc bổng nó lên mà quăng lên trời. Nó khuỵu gối, bấu mười ngón chân vào rêu đá, ghì người xuống.

Rồi khí tới.

Khí đi theo nước, nhưng nặng hơn nước. Nó không đập từng đợt, nó đập liên tục, một sức ép không dứt, như đứng dưới một cái đập vừa xả cửa. Ngạn cảm thấy nó thấm vô. Đúng như Kiều Lão nói, nó thấm vô qua mỗi lỗ chân lông, chậm, nặng, như nước thấm vô bờ đất sét. Cái hột lạnh dưới rốn nó lớn ra. Lớn bằng nắm tay. Lớn bằng trái bưởi. Bụng nó căng lên, đau như ăn no quá mà còn bị ai ấn xuống.

Nó nhắm mắt, tìm cái mạch.

Hơn chín mươi ngày ngồi ao, nó biết cái mạch đó nằm ở đâu: chạy từ dưới rốn, vòng qua hông trái, lên vai, rồi xuống cánh tay trái. Thủy Lợi Kinh kêu nó là mạch Đầu Nguồn. Nó tưởng tượng cái mạch như một con mương đất. Cửa mương bị bít. Cái hột lạnh là nước đang dềnh lên trước cửa.

Nó đẩy.

Không nhúc nhích.

Nó đẩy mạnh hơn. Cả cái cột khí sau lưng đè lên cái cửa bít. Cửa không mở. Nhưng ở chỗ khác, bên trong ngực nó, có cái gì đó rạn ra một tiếng nhỏ. Nó nếm thấy vị tanh trong miệng.

Đêm dài lắm. Ngạn không biết qua bao lâu. Nó chỉ biết đuốc của Kiều Lão từ đỏ chuyển sang cam, rồi chỉ còn một đốm lập lòe. Nó đẩy rồi nghỉ, nghỉ rồi đẩy. Cái hột lạnh trong bụng không còn là cái hột. Nó là cả một vũng nước dềnh lên tới ngực, tới cổ họng. Nó thở không ra hơi. Mắt nó nhòe. Có lúc nó thấy cái chái bếp nhà ông Hai Lù, thấy cha nó nằm trên chõng, thấy con trâu ngoái đầu lại.

Rồi nó nhớ cha nó.

Một năm nào đó, hồi nó mười một tuổi, cha nó dẫn nó đi mở cống cho một ông điền chủ bên kinh Xáng Cụt. Cống bằng gỗ, bị phù sa cũ và rác bít cứng. Mấy người làm công lấy vồ gỗ đập vô cửa cống, đập cả buổi sáng, cửa không nhích, mà vai cống bên cạnh thì nứt ra. Cha nó bảo họ ngưng. Ông không đập cửa. Ông lội xuống, lấy một cây sào tre nhỏ, chọc một cái lỗ nhỏ xíu ngay dưới chân cửa cống, chỗ đất mềm nhất. Nước rỉ qua cái lỗ đó. Rỉ một chút, rồi rỉ nhiều hơn, rồi kéo theo đất bùn chung quanh, rồi cái lỗ rộng ra bằng nắm tay, rồi cửa cống tự nghiêng xuống, nước ào qua.

"Cống kẹt thì đừng có đập cửa," cha nó nói. "Đập cửa thì bể vai. Kiếm chỗ mềm nhất, mở một cái lỗ nhỏ. Để nước tự làm."

Ngạn thôi đẩy.

Nó buông hết. Nó để cái vũng nước trong người nó dềnh lên, tràn đi đâu thì tràn. Nó chỉ làm một việc: tìm dọc cái cửa mương bít đó một chỗ mềm nhất. Một chỗ, không cần to. Nó lần mò như lần cây sào dưới nước đục.

Ở góc dưới, gần hông trái, có một chỗ không cứng bằng chỗ khác.

Nó dồn hết ý vào đó, không đẩy, chỉ chọc. Một sợi, mảnh như sợi chỉ.

Cái lạnh rỉ qua.

Ban đầu chỉ là một sợi nhỏ, chảy dọc hông trái nó, buốt như ai cầm một cây kim nước đá vạch lên da từ bên trong. Rồi sợi đó kéo theo một sợi nữa. Rồi một dòng. Rồi Ngạn nghe trong người mình một tiếng như tiếng cửa cống gỗ đổ xuống, một tiếng ầm đục. Cả vũng nước lạnh tràn qua, chảy dọc hông, lên vai, xuống cánh tay trái, ra tới tận đầu ngón tay. Bàn tay trái nó run lên, rồi nóng ran.

Nhưng nước dềnh lâu quá, nhiều quá. Cái mương vừa mở không nuốt kịp. Phần thừa của nó tìm một đường khác.

Ngạn thấy một tiếng nổ ở bên trái đầu. Không phải nghe. Thấy. Một chớp trắng, rồi một cái gì nóng chảy ra từ lỗ tai trái xuống cổ.

Rồi nó không thấy gì nữa.

Nó tỉnh dậy trong cái chòi lá dưới chân Đê Sau. Trời đã sáng bạch. Nó nằm trên chõng của Kiều Lão, đắp một cái mền rách, người còn run. Kiều Lão ngồi cạnh, đang khuấy một nồi cháo trắng trên cái lò đất.

Ông nói gì đó. Ngạn thấy miệng ông mấp máy, nghe được tiếng, nhưng tiếng ông nghe như vọng từ đáy một cái lu. Nó quay đầu sang phải. Tiếng ông rõ lên. Nó quay sang trái. Tiếng ông nhỏ lại, mờ đi.

Nó đưa tay lên sờ tai trái. Có máu khô.

– Mở được mạch Đầu Nguồn rồi, – Kiều Lão nói, ông đã ngồi sang phía bên phải của nó. – Ngày thứ chín mươi chín. Kịp.

– Tai con...

– Màng tai trái thủng rồi. Ở chỗ người thường, thủng màng tai thì có khi lành lại. Ở chỗ mình, khí đi ngang qua làm cháy mất mấy sợi gân nghe bên trong. Không lành đâu. – Ông múc cháo ra cái chén mẻ, đặt vào tay nó. – Cái giá đầu tiên.

Ngạn cầm chén cháo, không ăn. Nó nghĩ về con trâu.

– Mỗi lần lên một cảnh đều có giá hả thầy?

– Có. – Kiều Lão nhìn ra cửa chòi, nhìn mặt đê. – Cái sau đắt hơn cái trước. Thằng nào bảo mày lên cảnh mà không mất gì là nó chưa lên, hoặc là có người khác trả thay nó mà nó không biết.

Hôm sau, ngày thứ một trăm, tên Ngạn được ghi vào sổ ngoại môn Quy Nhạn Tông. Người ghi là sư huynh cầm sổ bữa ở Ao Soi. Hắn nhìn cái tai bịt vải của Ngạn, nhìn Kiều Lão, nói một câu không rõ khen hay chê:

– Ông già giữ đê mà cũng có đệ tử.

Tối đó, Kiều Lão đưa cho nó một thứ.

Một cái mai. Không phải mai sắt như cái mai cha nó dùng. Cái mai này bằng gỗ, cả cán lẫn lưỡi liền một khối, màu đen tuyền, nặng trịch, cầm vào thấy mát như cầm cục đá đặt dưới giếng. Lưỡi mai mỏng, mòn vẹt ở một bên, mép bén như dao. Trên cán, sát chỗ cổ mai, có khắc một hình nhỏ bằng móng tay cái: một con chim nhạn đang sải cánh bay ngang trên một cây sậy cong.

– Lim ngâm bùn. Ngâm trăm năm thì nó cứng hơn sắt mà không gỉ, khí chạy qua được. Hồi trẻ ta dùng nó. – Ông gõ ngón tay lên hình con nhạn. – Dấu của ta. Thời ta còn làm thủy sư thì cái gì ta làm ta cũng khắc dấu vô.

– Thầy làm thủy sư ở đâu?

– Ở chỗ cũ. Lâu rồi.

Ông không nói thêm.

Ba hôm sau, Tín lên Đê Sau với một gánh chè đậu xanh nấu đường phèn và hai xâu bánh ú tro. Nó nghe tin rồi. Cả ngoại môn nghe tin rồi: thằng tạp dịch không gợn của ông già giữ đê, đứng dưới Thác Ngược một đêm, mở được mạch, mất một cái tai.

Tín ngồi phía bên trái Ngạn, nói một tràng. Ngạn chỉ nghe ù ù. Nó quay sang hỏi lại. Tín nói lại, to hơn. Nó vẫn nghe ù ù. Tín ngưng, nhìn nó một lúc lâu, rồi lẳng lặng đứng dậy, bưng chén chè đi vòng sang ngồi phía bên phải.

– Từ giờ tao ngồi bên này, – Tín nói. – Mày nhớ đó. Bạn bè thì ngồi bên tai còn nghe được.

Ngạn cười. Lần đầu tiên từ bữa lở nhà.

Đêm đó trăng tròn. Ngạn không ngủ được, ra ngồi trên mặt đê. Cái mạch Đầu Nguồn trong người nó chảy rì rầm, mát lạnh. Nó thử dồn cái mát đó xuống bàn tay trái, áp tay xuống mặt đê, như Khải đã làm hôm nào.

Nó chỉ nghe một bên tai. Nên nó làm một việc mà người hai tai không làm: nó nằm xuống, áp tai phải sát mặt cỏ.

Lúc đầu chỉ có tiếng gió. Rồi tiếng côn trùng. Rồi, rất sâu, rất xa, ở đâu đó dưới lòng đê, một tiếng động đều đặn. Không phải tiếng nước chảy. Một tiếng sột, rồi ngừng. Một tiếng sột, rồi ngừng. Như ai đang cạo đất bằng một lưỡi mai.

Ngạn ngồi bật dậy, nhìn về phía cái chòi lá dưới chân đê.

Cửa chòi mở. Bên trong không có đèn. Chõng của Kiều Lão trống trơn, và cái nón lá rách vành không còn treo trên vách.

— Hết chương 4 —