Ấn Thủ Đập

Chương 17: Ấn Thủ Đập

Nghiêm Lão Tổ không nói một lời. Ông già áo trắng bước một bước khỏi mũi thuyền đen, và bước thứ hai đã ở trên không, cách mặt sông mười trượng. Bước thứ ba, ông là một vệt trắng nhỏ trên nền trời xám, lao về phía bắc nhanh tới nỗi mưa bị xé thành một đường hầm trong không khí.

Trên Sân Bè, Khải nhìn theo cái vệt trắng. Cái Ấn trong tay nó.

– Chiếc ghe đen thứ hai, – Ngạn nói. – Ông già cụt tay.

Khải không trả lời. Nó nhún chân, bay vụt sang hàng ghe phía bắc. Ngạn thấy nó đáp xuống mạn chiếc ghe đen thứ hai, thấy một ông già gầy như que củi đứng dậy, cái tay áo trái buộc túm, nhìn thấy Khải đứng trước mặt ông. Hai người nói gì đó với nhau. Không lâu. Ba hơi thở. Năm hơi thở.

Rồi ông Thạch Cụt quỳ xuống trên ván ghe, cúi đầu thật thấp.

Khải bay về. Lúc nó đáp xuống Sân Bè, mặt nó không còn trắng. Mặt nó xám như tro.

Kiều Lão đã sang tới Sân Bè, bước từ ghe này sang ghe kia bằng đôi chân đất, đi chậm như đi trên bờ ruộng. Người ta dạt ra cho ông đi. Có ai đó trên ghe Quy Nhạn Tông nhận ra ông, kêu lên một tiếng, rồi cả hàng ghe phía đông xôn xao. Ông không để ý. Ông đứng trước Khải, ngẩng lên nhìn đứa cháu đích tôn của người ông đã đắp đập cho.

– Mày cầm Ấn.

– Đệ tử cầm Ấn. – Giọng Khải khàn đặc. – Nếu bây giờ mở ba cửa đáy...

– Thì còn kịp hay không, ta không biết. – Kiều Lão nói. – Tiếng thịch lúc nãy là lõi nứt thêm. Ông nội mày bay lên là để đúc lại nó. Lão đúc không được đâu. Nhưng lão sẽ không tin cho tới khi lão thấy.

– Ta bay một mình nhanh hơn.

– Mày bay một mình thì mày chỉ có cái Ấn. – Kiều Lão chỉ tay vô ngực mình. – Cái trận trong lõi đập, ta vẽ. Chỗ nào nứt, cửa nào kẹt, ta biết. Không có ta, mày cầm Ấn mà không biết đọc nó.

Khải nhìn ông già một lúc. Rồi nó quay người, giơ tay về phía chiếc thuyền đen.

– Thuyền nhà ta. Cất cánh. Lên hẻm Đá Kẹp. Ngay bây giờ.

Bọn người làm trên thuyền đen nhìn nhau. Ông quản sự áo dài đen bước ra mũi thuyền, mở miệng định nói gì đó. Khải giơ cái Ấn lên. Không ai trên thuyền đen nói gì nữa.

Ngạn nhảy sang thuyền đen theo Kiều Lão. Nó không hỏi có được đi không. Không ai bảo nó ở lại.

Trước khi thuyền rời mặt nước, nó ngoái lại. Tín đứng trên mũi ghe nhỏ hàng ngoài, hai tay khum quanh miệng, la cái gì đó Ngạn không nghe được. Rồi Tín quay người, nhảy xuống một chiếc xuồng, chèo như điên về phía Cửa Bắc, nơi có dãy kho gạch đỏ nhà họ Lư và hai mươi bảy chiếc ghe.

Ở hàng ghe phía đông, cái ghế bành sơn son đã trống. Tông chủ Chu không còn ở đó. Một vệt lam nhạt đang bay về phía nam, về phía núi Nhạn Hồi.

Thuyền đen bay như xé gió. Trong khoang, Ngạn ngồi bệt dưới sàn, lưng dựa vách, vai trái quấn vội một mảnh vải. Đầm của nó cạn tới đáy sau trận chung kết. Nó nhắm mắt, dồn tám con mương còn lại kéo khí từ mưa, từ gió, từ dòng sông bên dưới vô đầm, chậm như nước thấm đất sét. Kiều Lão ngồi cạnh nó, bên phải, nhai trầu. Khải đứng ở mũi thuyền, cầm cái Ấn, không quay lại lần nào.

Mưa nặng dần. Bên dưới, sông Phù đã đổi màu. Không phải màu phù sa. Màu xám đục của nước lũ mang theo rác rưởi, cành cây, mái lá. Những làng ven sông nhỏ như những cái nút áo, người ta đang dắt trâu bò lên gò.

Gần chiều, thuyền đen tới hẻm Đá Kẹp.

Ngạn đứng dậy, đi ra mạn thuyền, và đứng sững.

Hai vách núi đá đen dựng đứng, khép lại thành một cái hẻm hẹp như hai bàn tay úp vào nhau. Giữa hai bàn tay đó, Đập Ngăn Long. Bốn mươi hai trượng. Ngạn đã nghe con số đó từ miệng Kiều Lão, đã đọc nó trên tấm bia trong Lòng Sông Cũ, nhưng nó chưa bao giờ hình dung được bốn mươi hai trượng là bao nhiêu. Là cao gấp mười cây sao già nhất chợ Vàm Sậy. Là một bức tường đá xám, lát toàn những tảng đá to bằng cái nhà, xếp khít không lọt sợi tóc, cong nhẹ về phía hồ như cái lưng một con trâu đang gồng. Trên đỉnh đập, giàn giáo tre dựng san sát, hàng chục cái lu sành xếp thành hàng. Chuẩn bị nâng chín trượng.

Phía trên đập, hồ Trữ Linh. Nó trải ra mênh mông giữa núi, mặt nước màu xanh đen, phẳng lì, đầy tới mép, chỉ còn cách đỉnh đập chừng một sải tay. Mưa rơi xuống mặt hồ không làm nó gợn. Nước hồ nặng tới mức đó.

Phía dưới đập, trấn Nghiêm Gia. Mái ngói đỏ, đường đá, cầu đá, những dãy nhà nằm dọc hai bên bờ sông ngay dưới chân đập. Ngạn thấy người chạy trên đường. Thấy có ai đó đang gõ mõ.

Và nó thấy mặt đập phía hạ lưu đang rỉ nước.

Không phải một chỗ. Mười mấy chỗ. Những tia nước nhỏ như sợi chỉ, phụt ra từ kẽ đá ở lưng chừng đập, trắng xóa, chảy xuống thành những vệt dài. Ở ngay giữa đập, cách chân chừng mười trượng, có một vết nứt đen chạy xéo lên, dài cả chục sải, nước rỉ ra không còn là sợi chỉ mà là một dòng to bằng cổ tay.

Nghiêm Lão Tổ đứng trên đỉnh đập, giữa giàn giáo, áo trắng ướt sũng. Ông đang làm một việc. Ông cầm từng cái lu sành, đập vỡ, và khí trong lu, khí của mấy ngày Đại hội, ánh sáng nâu đục, chảy ra theo tay ông, ông ép nó xuống, xuống, xuống lòng đập. Mỗi lần ông ép, một chỗ rỉ trên mặt đập ngưng lại. Một chỗ khác phụt ra.

Thuyền đen đáp xuống đầu đập phía tả ngạn. Khải nhảy xuống trước.

– Ông nội.

Lão Tổ không quay lại. Ông đập vỡ thêm một cái lu.

– Mày tới đúng lúc. Đưa Ấn đây. Ta mở trận, đúc chín trượng lên đỉnh trong đêm nay, đè cái chỗ nứt đó xuống. Nước hồ không vô được thì nó hết rỉ.

– Năm Ất Mão, – Khải nói.

Lão Tổ dừng tay. Cái lu sành đang giơ lên dừng lại giữa không trung.

– Ông Thạch Cụt nói với con rồi. – Giọng Khải run. Lần đầu tiên Ngạn nghe giọng nó run. – Lõi nứt ba tháng trước. Ông biết. Ông đúc lại rồi nói không sao. Đêm đó nó bung ra. Ông mở cả ba cửa xả, nửa đêm, không báo ai. Mẹ con ở dưới xóm bờ sông.

Lão Tổ đặt cái lu xuống. Ông quay lại, nhìn đứa cháu. Mưa chảy trên mặt ông, trên mái tóc trắng.

– Nếu ta không mở cửa đêm đó, – ông nói, giọng bình thản như nói chuyện thời tiết, – thì cả cái đập này đi. Cả trấn Nghiêm Gia đi, Ba Cửa đi, cả ba chục vạn người. Ta chọn hai trăm. Mày muốn ta khóc cho hai trăm người đó hả? Ta đã khóc rồi. Bây giờ đưa Ấn đây.

– Không.

– Mày định làm gì với nó?

– Mở ba cửa đáy. Hạ hồ.

– Hạ hồ là tám mươi năm Linh Nê trôi ra biển. – Lão Tổ bước tới một bước. – Là mười chín tông môn mất cái đáy đầm. Là nhà ta mất hết. Là ông già phản đứng đằng sau mày kia thắng. Mày muốn vậy?

Kiều Lão đứng sau lưng Khải, đội nón rách, hai tay chắp sau lưng.

– Thiên Định, – ông nói. Đó là lần đầu Ngạn nghe ai gọi Lão Tổ bằng tên. – Đập ta vẽ. Ta biết nó còn bao lâu. Không phải năm. Không phải tháng. Đêm nay.

Lão Tổ nhìn Kiều Lão rất lâu. Mặt sông dưới chân đập, cả một khúc dài, phẳng lì xuống như mặt gương.

Rồi Khải giơ cái Ấn lên.

Khối ngọc xanh rêu sáng lên trong tay nó. Trên mặt đập, dưới lớp đá lát, những đường nét mờ hiện ra, chạy ngang chạy dọc, xanh rêu như mạch lá, như một tấm lưới khắc chìm trong lòng đá. Trận của Kiều Lão. Nó chạy từ đỉnh đập xuống tới móng, tỏa ra hai bên vách núi.

– Ba cửa đáy, – Kiều Lão nói, giọng ông đều đều như đọc sách. – Cửa giữa là chính, hai cửa bên là phụ. Mở cửa bên tả trước, cửa bên hữu sau, cửa giữa sau cùng. Mở từ từ, mỗi cửa một phần ba. Mày cảm được không?

Khải nhắm mắt. Cái Ấn trong tay nó rung lên.

Dưới chân đập, sát mặt nước hạ lưu, có tiếng đá nghiến vào đá. Một cửa đá to bằng cái nhà bên tả ngạn nhích lên. Một tia nước vọt ra. Rồi một dòng. Rồi một con thác.

Và con thác đó có màu.

Đỏ nâu. Đỏ như gạch non. Đỏ như cái túi vải đen trên ngực Ngạn khi mở ra trong lò gốm. Nước xả đáy kéo theo bùn đáy hồ, tám mươi bảy năm bùn đáy hồ, tuôn ra cuồn cuộn, nhuộm đỏ cả một khúc sông dưới chân đập.

Ngạn đứng trên đỉnh đập, nhìn xuống. Nó không nói được gì.

Cửa bên hữu ngạn nhích lên. Một con thác đỏ thứ hai.

– Cửa giữa, – Kiều Lão nói.

Khải dồn khí vô Ấn. Cái Ấn sáng rực. Dưới chân đập, cửa giữa, cửa lớn nhất, rung lên. Nó kêu một tiếng ken két dài, như răng nghiến. Nó không nhích lên.

– Kẹt, – Kiều Lão nói. – Lõi nứt làm lệch khung cửa. – Ông nhìn xuống vết nứt đen ở giữa mặt đập. – Hai cửa không đủ.

Mặt hồ hạ xuống một chút. Rất chậm. Một gang tay. Hai gang tay. Mưa vẫn đổ. Ở thượng nguồn, nước lũ vẫn đổ về.

Rồi dưới chân Ngạn, sâu trong lòng đập, có một tiếng.

Không phải tiếng thịch. Một tiếng rắc. Dài. Như tiếng một cây đòn tay mục bị đè gãy. Như tiếng đất rạn dưới gầm nhà ở Doi Lở lúc gà gáy canh tư, mà Ngạn tưởng là ai đang bẻ một bó củi khô.

Vết nứt đen ở giữa mặt đập bung ra. Nó chạy lên, chạy lên, nhanh như rắn bò, xé ngang những tảng đá to bằng cái nhà. Nước không còn rỉ. Nước phụt ra thành từng cột trắng xóa.

Nghiêm Lão Tổ quay người. Ông đứng giữa đỉnh đập, hai tay dang ra. Mặt hồ Trữ Linh, cả cái mặt hồ mênh mông xanh đen đó, rùng mình một cái rồi đứng im, phẳng lì như bị một bàn tay khổng lồ ấn xuống.

– Nước của ta, – ông già nói. – Ta giữ.

Đỉnh đập dưới chân ông nứt toác làm đôi.

— Hết chương 17 —