Cổ Họng Đá

Chương 18: Cổ Họng Đá

Đỉnh đập nứt làm đôi, nhưng nước chưa đi.

Nghiêm Lão Tổ đứng ở mép vết nứt, một chân trên nửa đập bên này, một chân trên nửa đập bên kia, hai tay dang ra trên mặt hồ. Cả hồ Trữ Linh đứng im dưới tay ông. Mênh mông, xanh đen, phẳng lì, như một tấm đá khổng lồ. Mưa rơi xuống mặt hồ mà không gợn. Nước rỉ qua vết nứt ở mặt hạ lưu ngưng lại. Tất cả ngưng lại, như cả thế giới đang nín thở.

Sáu trăm năm. Thành Sông hậu kỳ. Ngạn chưa bao giờ hình dung được một người có thể làm chuyện này.

– Lão giữ được bao lâu? – Khải hỏi, giọng khản.

– Nửa khắc, – Kiều Lão nói. – Có khi ít hơn. Lão đang giữ bằng chính cái sông trong người lão. Hồ nặng gấp ngàn lần.

Ông già đội nón rách quay sang Khải. Không còn giọng đọc sách. Giọng ông bây giờ là giọng của một thủy sư đứng trên công trường, nói nhanh, rõ, từng chữ một.

– Trận còn nghe Ấn ở hai cánh. Mày đứng ở cánh tả, dồn hết khí vô Ấn, giữ cánh tả cho nó đứng. Cánh tả đứng thì nước chỉ ra được ở giữa và cánh hữu. Chậm hơn một nửa. Trấn Nghiêm Gia có thêm thời gian. Ba Cửa có thêm thời gian.

– Còn ông?

– Ta đi Đê Chặn. – Kiều Lão quay sang Ngạn. – Mày chở ta.

Khải nhìn ông nội mình, đang đứng dang tay trên vết nứt, áo trắng phần phật. Rồi nó quay người, chạy về phía cánh tả, cái Ấn sáng rực trong tay.

Ngạn đặt cái mai xuống. Đầm của nó mới được một phần ba, sau nửa ngày ngồi kéo khí trên thuyền. Nó không cần mai để bay, nhưng chở thêm người thì cần. Kiều Lão bước lên sau lưng nó. Nhẹ. Nhẹ như một bó rơm khô.

Đê Chặn nằm ở ngay cửa hẻm, chừng ba dặm dưới đập, bên hữu ngạn, nơi vách núi mở ra một cái họng đá hướng về phía tây. Ngạn đã thấy nó một lần, từ phía bên kia, từ dưới lòng sông khô, khi nó mười tám tuổi. Bây giờ nó thấy mặt bên này. Một bức tường đá tảng cao gấp đôi Đê Sau, chặn ngang cái họng núi, mặt đá xám rêu, cỏ mọc kẽ, như đã ở đó từ khi có trời đất. Dưới chân nó, sông Phù chảy xiết, cuồn cuộn nước lũ xám đục pha hai vệt đỏ từ hai cửa đáy.

Ngạn hạ xuống trên đỉnh Đê Chặn.

Kiều Lão bước xuống, đi tới chính giữa đỉnh đê, chỗ có một tảng đá vuông nhỏ hơn những tảng khác, cỡ cái bàn thờ. Ông quỳ xuống, đặt hai bàn tay lên nó. Tảng đá trượt sang một bên, để lộ một cái lỗ đen ngòm, có bậc đá dẫn xuống.

– Sáu mươi năm, – ông nói, – ta vô ra cái lỗ này. Bên dưới rỗng. Vỏ dày hai sải. Cái trận giữ vỏ nằm ở giữa lòng đê, chỗ sâu nhất. Ta xuống đó, ta phá nó, vỏ sập.

– Con xuống với thầy.

– Không. – Kiều Lão đứng dậy, phủi đầu gối. – Mày xuống đầu kia.

Ngạn không hiểu.

– Đê Sau. – Ông chỉ tay về phía tây nam, về phía Lòng Sông Cũ khuất sau núi. – Nước vô Lòng Sông Cũ thì chạy một trăm sáu chục dặm. Trước sáng nó tới Đê Sau. Ruột Đê Sau là cát, đê sẽ tan. Nhưng dưới Đê Sau là cái gì, mày biết không?

Ngạn biết. Ba năm nó đứng trên mặt Đê Sau nhìn xuống. Phía bên này đê là thung lũng hẹp, rừng tre gai, con đường mòn có phân trâu. Rồi thung lũng mở ra thành đồng bãi chân núi Nhạn Hồi, nơi có mười mấy làng tạp dịch, ruộng lúa linh, ruộng lúa thường, rồi mới tới sông Phù.

– Mười bốn làng, – Kiều Lão nói. – Hồi xưa, trước khi có đập, mỗi mùa lũ nước Lòng Sông Cũ cũng ra đó. Người ta biết, người ta không ở đó. Hơn tám mươi năm nay khô, người ta xuống ở. – Ông nhìn Ngạn. – Ta tính được Đê Chặn, ta tính được Đê Sau. Còn cái đồng bãi đó, ta không tính được nữa. Ta già rồi. Ta hết khí rồi. Ta chỉ còn đủ cho một lần.

– Thầy...

– Đừng đắp bờ. – Kiều Lão nói. Ông đặt bàn tay lên vai trái Ngạn, đúng chỗ vết rách, nhưng Ngạn không thấy đau. – Mày đắp bờ ở đó thì nước ăn chỗ khác. Mày biết rồi. Bàu Sen. Nhớ không? Dẫn nó. Đừng chặn nó. Dẫn nó đi chỗ nó muốn đi, mà đừng cho nó đi chỗ có người.

– Bằng cách nào?

– Ta không biết. Ta là thủy sư. Ta chỉ biết chặn nước. – Ông cười, cái miệng móm, răng đen bóng. – Cha mày biết. Mày là con cha mày.

Từ phía thượng nguồn, một tiếng động vọng tới.

Không phải tiếng rắc. Không phải tiếng thịch. Một tiếng gầm. Dài, trầm, lớn dần, lớn dần, như có một trăm con trâu cùng rống, như Thác Ngược, như tất cả các con sông trên đời cùng lúc đổ xuống một cái vực.

Ngạn quay đầu nhìn lên hẻm Đá Kẹp.

Nó thấy Đập Ngăn Long. Thấy cánh tả còn đứng, những đường trận xanh rêu sáng rực trên mặt đá, và một chấm trắng nhỏ đứng ở đầu cánh tả, hai tay giơ cao. Thấy cánh hữu cũng còn đứng, nhưng nghiêng. Và ở giữa, chỗ vết nứt, không còn gì. Không còn đá. Không còn người áo trắng dang tay. Chỉ có một bức tường nước xanh đen, cao bốn mươi trượng, đang đổ qua cái lỗ hổng giữa hai cánh đập. Nó đổ xuống hẻm, cuộn trắng xóa, mang theo những tảng đá to bằng cái nhà như mang theo những hạt sỏi.

Nghiêm Lão Tổ giữ được nửa khắc. Không hơn.

– Đi, – Kiều Lão nói.

Ngạn không đi. Nó đứng nhìn ông già.

– Đi! – Lần đầu tiên từ ngày Ngạn biết ông, Kiều Lão quát. – Một trăm sáu chục dặm. Mày bay không nhanh hơn nước bao nhiêu đâu!

Ngạn bước lên cái mai.

Kiều Lão đã quay lưng, bước xuống những bậc đá trong cái lỗ đen. Cái nón lá rách vành lắc lư, rồi khuất dần. Trước khi khuất hẳn, ông dừng lại, ngoái đầu lên.

– Cái mai, – ông nói. – Mày giữ.

Rồi ông đi xuống.

Ngạn bay lên. Nó bay lên cao, cao hơn đỉnh Đê Chặn, cao hơn vách núi, rồi dừng lại trên không. Nó không đi được. Nó phải thấy.

Bức tường nước tới cửa hẻm. Nó đổ ra khỏi cái họng núi như một con thú bị nhốt lâu ngày vừa sổ chuồng, đập thẳng vô mặt Đê Chặn. Cả bức tường đá rung lên. Ngạn thấy những tảng đá trên mặt đê nhích ra khỏi chỗ, thấy nước phụt qua kẽ đá như hồi nãy ở mặt đập.

Đê Chặn không sập.

Một hơi thở. Hai hơi thở. Nước dồn lên, dâng lên, xô vô mặt đê, rồi trượt dọc theo nó, đổ xuống lòng sông Phù, cuồn cuộn về phía nam, về phía trấn Nghiêm Gia, về phía Ba Cửa. Cả một hồ nước. Đê Chặn đứng sừng sững như chưa từng bị ai khoét.

Ba hơi thở.

Rồi từ giữa lòng Đê Chặn, sâu bên trong, có một ánh sáng.

Không sáng chói. Màu nâu đục. Màu của cái vũng sáng hiện trong hòn đá thử cảnh. Màu của một cái đầm có đáy bằng Linh Nê, đã nứt nẻ như mặt ruộng tháng Ba, chỉ còn một vũng nước nhỏ ở giữa. Ánh sáng đó lóe lên một lần, mờ, như ngọn đèn dầu trước khi tắt.

Mặt Đê Chặn sụp xuống.

Không phải vỡ. Sụp. Như một cái lu rỗng ruột bị ai đạp lên. Lớp vỏ đá dày hai sải gãy gập vô trong, rơi xuống, và cái họng đá phía sau nó mở ra, đen ngòm, rộng hoác. Nước lũ đang trượt dọc mặt đê bị hút vô đó như nước bị hút xuống cái lỗ cống. Một nửa con sông quẹo sang phải, gầm lên, đổ vô Lòng Sông Cũ.

Lần đầu tiên sau tám mươi bảy năm, sông Phù chảy lại con đường cũ của nó.

Ngạn ở trên không, nhìn xuống chỗ Đê Chặn vừa đứng. Ở đó chỉ còn nước. Nước xám, nước đỏ, nước cuộn trắng xóa. Không có cái nón lá nào.

Nó không khóc. Nó không có thời gian để khóc.

Phía bắc, trên hẻm Đá Kẹp, cánh tả Đập Ngăn Long vẫn đứng. Một chấm trắng nhỏ vẫn đứng ở đầu cánh tả, hai tay giơ cao. Đường trận xanh rêu trên mặt đá đã mờ đi, nhưng chưa tắt. Nước chỉ đổ ra ở giữa và cánh hữu.

Phía nam, nửa con sông còn lại đang lao về phía Ba Cửa. Ở đó có ba chục vạn người. Và có Tín, với hai mươi bảy chiếc ghe.

Phía tây nam, nửa con sông kia đang lao vô Lòng Sông Cũ. Một trăm sáu chục dặm. Rồi Đê Sau. Rồi mười bốn làng.

Ngạn quay mũi mai về phía tây nam, và bay.

Nó bay sát trên đầu dòng lũ. Bên dưới nó, nước tràn qua lòng sông khô như ngựa phi, gầm thét giữa hai vách núi đá đen bóng. Nước xô qua cột mốc thứ chín, cuốn nó đi như cuốn một cọng rơm. Nước xô qua doi sỏi cột tám, nơi bốn năm trước nó ngồi suốt một đêm đắp bờ cho Tín, nuốt chửng cả cái doi. Những vũng Khí Tù bị nước cuốn tung lên, sương tro trộn với bọt nước thành một làn hơi xám bay mù mịt. Những bộ xương cá Hô Lũ trắng hếu nằm ngang lòng sông, hơn tám mươi năm khô cong, nhấc bổng lên khỏi mặt cát, trôi đi, như những con cá đã chết đang bơi về.

Nó bay qua đêm. Mưa tạnh. Trăng ló ra. Nước không chậm lại.

Gần sáng, Ngạn thấy Đê Sau.

Nó vẫn ở đó, như bao năm. Mặt đê xanh rì cỏ gà, cắt đều như ai cắt bằng kéo. Cái ao bèo dưới chân. Cái chòi lá. Dưới ánh trăng cuối đêm, một con trâu đen già, sừng gãy một bên, đứng trên mặt đê, ngóc đầu về phía bắc, kêu lên một tiếng ngắn.

Sau lưng Ngạn, tiếng gầm đã tới gần lắm.

Và phía bên kia Đê Sau, qua rừng tre gai, qua con đường mòn có phân trâu, nơi thung lũng mở ra thành đồng bãi chân núi Nhạn Hồi, Ngạn thấy những đốm đèn dầu. Mười bốn làng. Có nhà đã thắp đèn nấu cơm sáng. Có tiếng gà gáy canh tư.

— Hết chương 18 —