Con gà nhắm mắt

Chương 9: Con gà nhắm mắt

Tờ thông báo dán trên cánh cửa sắt bằng bốn miếng băng keo trong, ngay ngắn, thẳng hàng, như người dán nó đã dán cả trăm tờ.

Anh Hai Trọng đứng trước cửa nhà mình lúc sáu giờ sáng, đọc lại lần thứ mười. Ngân hàng thông báo việc thu giữ tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và nhà ở tại địa chỉ này, đề nghị bên bảo đảm bàn giao tài sản trong thời hạn mười lăm ngày. Dưới cùng là con dấu đỏ, chữ ký, và số điện thoại của một cán bộ xử lý nợ tên Quang.

Đêm qua anh tới lúc chín giờ rưỡi. Chị Thơ đã đứng khóc trước cửa nửa tiếng, bà Tám tạp hóa, ông Ba sửa ống nước, hai đứa con nít nhà bên đã đứng xem từ đầu tới cuối. Anh định gỡ tờ giấy xuống. Chị Thơ nắm tay anh lại.

– Gỡ chi. Người ta đọc hết rồi.

Chị vô nhà, gom quần áo của chị với thằng Sóc vô hai cái giỏ, khiêng cái máy may ra để trước cửa. Chị gọi thằng em trai bên ngoại tới chở. Anh đứng ở cầu thang nhìn vợ dọn đồ, không biết nói gì, cũng không biết phải đứng chỗ nào trong căn nhà của chính mình.

– Thơ…

– Anh đi về bên ba má đi. Ba anh đi Lộc Ninh, má anh ở nhà một mình đó.

– Anh muốn nói với em…

– Anh có hai mươi năm để nói. Anh không nói.

Thằng em vợ tới, khiêng cái máy may lên xe ba gác. Chị Thơ ngồi phía sau, ôm hai cái giỏ, không quay lại. Anh ngủ trên cái ghế salon dưới nhà, cửa sắt kéo xuống một nửa, tờ thông báo ở phía bên kia cánh cửa.

Mười giờ sáng, anh về tới vườn. Mười một giờ, chiếc xe bảy chỗ màu bạc dừng ở đầu đường đất. Anh đứng ở hiên nhìn ra.

Út Khuê bước xuống trước, đi vòng qua mở cửa sau, đỡ ba ra. Người lái xe là một thanh niên cao, đen, mặc áo thun xám. Anh ta xuống xe, đứng cạnh cửa xe, cúi đầu chào ông Tư, rồi đứng nguyên đó, không bước tới cổng. Út Khuê nói gì đó với anh ta. Anh ta gật đầu, lên xe, de ra, chạy đi.

Anh Hai lờ mờ đoán ra đó là ai, mà không dám tin.

Ông Tư đi vô sân bằng cái tay của con gái út. Ông không có gậy. Cây gậy vẫn còn dựa ở miệng lò từ sáng hôm qua, bà Tư không cho ai động vô. Ông đi ngang qua anh Hai mà không dừng. Khi lên tới bậc thềm, ông mới nói, không quay lại.

– Hai. Cái chén của mày, tao để trên bàn thờ.

Rồi ông vô buồng.

Anh Hai đi vô nhà trên. Cái chén con gà nhắm mắt nằm trên bàn thờ ông bà, kế bên lư hương, bụi đất đỏ còn dính ở chân chén. Anh đứng nhìn nó. Anh không cầm lên.

Ở dưới bếp, Út Khuê đang kể cho chị Ba Lài nghe. Anh nghe được từng chữ qua tấm vách, vì cô không cố nói nhỏ. Cô kể chuyện đêm tăng lửa, chuyện can rượu đế, chuyện chữ K khắc dở, chuyện chú Chín Cò lên Lộc Ninh năm hai ngàn lẻ ba. Chị Ba Lài không chen một câu. Khi Út Khuê kể xong, dưới bếp im lặng rất lâu. Rồi tiếng ghế đẩu kéo trên nền đất.

Hai đứa em gái đi lên. Chúng đứng ở cửa nhà trên, nhìn anh.

– Anh biết, – Út Khuê nói. Không phải câu hỏi.

– Anh biết.

– Anh biết ba nói dối ông Sáu Vạn để gánh cho anh.

– Anh biết từ sáng hôm đó.

Út Khuê bước tới một bước.

– Ông Sáu Vạn mất nhà. Lên Lộc Ninh làm rẫy. Năm năm sau vợ ổng chết. Chị Bông nói cái chân ổng là té từ trên cây điều xuống, không có tiền mổ, giờ đi cà nhắc. Cả đời em, em nghe má nói "củi ông Sáu" mỗi lần nồi cơm khét, em cười. Anh cũng cười. Anh ngồi đó cười, anh Hai.

– Anh không cười.

– Anh không cãi!

Anh Hai không cãi. Anh ngồi xuống bộ ván, hai tay ôm đầu.

– Sáng hôm đó, – anh nói, giọng khàn đặc, – ông Sáu từ Sài Gòn về, đứng ở đầu lò nghe tiếng lu nứt. Anh đứng cạnh ba. Anh đã mở miệng. Anh định nói "tại con". Ba nắm cánh tay anh, chỗ này. – Anh chỉ lên bắp tay trái. – Ba nắm chặt tới bầm. Ba nói nhỏ, không ai nghe, "mày im". Rồi ba quay qua ông Sáu, nói củi ướt. Anh hai mươi hai tuổi. Anh im.

– Rồi anh im luôn hai mươi chín năm?

– Rồi Tết năm đó ba vẽ cái chén. – Anh ngẩng lên, nhìn cái chén trên bàn thờ. – Ba không nói gì hết. Ba chỉ đặt nó trước chỗ anh ngồi. Anh nhìn con gà, anh hiểu. Từ đó tới giờ, mỗi năm một lần, ba đặt nó trước mặt anh. Mỗi năm một lần anh đứng dậy đi lấy cái chén khác. Không ai hỏi. Ba không hỏi. Má không hỏi. Tụi em không hỏi.

– Tại tụi em không biết!

– Ừ. Tụi em không biết. – Anh cười, cái cười méo xệch. – Út biết anh bỏ lò năm hai mươi lăm tuổi không? Ba muốn anh nối lò. Anh không đụng vô đất được nữa. Anh cầm cục đất là anh nghe tiếng lu nứt. Anh đi làm thợ mộc, rồi mở xưởng gỗ. Anh làm bàn ghế. Anh muốn làm cái gì đó thiệt lớn, lớn hơn cái lò, để ba nhìn vô mà quên cái chén. Anh vay. Anh nhận đơn lớn. Anh vay nữa. Rồi khách hủy, và anh lại đứng đó, nhìn cái gì đó bể. Y như hồi đó.

Chị Ba Lài đứng ở cửa, khoanh tay. Chị nhìn anh, rồi nhìn đi chỗ khác.

– Em còn chuyện này muốn nói với anh, – Út Khuê nói, hít vô một hơi. – Người chở em với ba về hồi nãy. Ảnh tên Nhân. Võ Hoài Nhân. Con ông Sáu Vạn. Em quen ảnh một năm rồi. Em thương ảnh.

Anh Hai nhìn em gái út. Anh nhìn nó lâu tới mức Út Khuê bắt đầu thấy sợ.

– Con ông Sáu, – anh lặp lại.

– Dạ.

– Nó biết chưa?

– Ảnh nghe hết rồi. Ảnh đứng đó với em.

Anh Hai Trọng đứng dậy. Anh đi tới bàn thờ. Anh cầm cái chén con gà nhắm mắt lên, lần đầu tiên sau ba mươi năm anh cầm nó bằng tay mình. Nó nhẹ hơn anh tưởng. Anh nhìn con gà. Cái mỏ mở, cái cổ ngửa lên, cái mắt nhắm lại thành một nét cong úp xuống.

Anh đi ra hiên. Hai đứa em gái đi theo. Thằng Sóc ở ngoài sân, đang cho con chó vện ăn, ngẩng lên.

Anh Hai giơ cái chén lên cao, ngang đầu, và buông tay.

Cái chén rơi xuống nền gạch tàu ngoài sân. Tiếng bể khô, gọn, như tiếng một cành cây gãy trong lò.

Không ai la. Con chó vện chạy tới, ngửi ngửi mấy mảnh vỡ, rồi lùi ra. Út Khuê đứng sững. Chị Ba Lài nhắm mắt lại.

Tấm màn cửa buồng vén lên. Bà Tư đi ra. Bà đi chậm qua nhà trên, qua hiên, xuống sân. Bà không nhìn ai. Bà quỳ xuống nền gạch, kéo vạt áo bà ba ra làm cái túi, rồi nhặt từng mảnh chén bỏ vô. Mảnh lớn, mảnh nhỏ, mảnh có cái mào đỏ, mảnh có cọng đuôi xanh. Bà nhặt chậm, kỹ, như nhặt từng hột gạo rơi.

– Má… – anh Hai nói.

– Đứng đó.

Anh đứng đó.

Thằng Sóc ngồi chồm hổm xuống cạnh bà nội, nhặt phụ. Có một mảnh văng xa, tới tận gốc cây bông trang. Nó đi tới nhặt lên. Mảnh vỡ bằng hai đốt ngón tay, hình tam giác, trên đó có cái đầu con gà, cái mào đỏ, cái mỏ mở, và con mắt nhắm. Nó nhìn mảnh vỡ trong lòng bàn tay một hồi lâu. Rồi nó bỏ vô túi quần, không đưa cho bà nội.

Bà Tư nhặt xong, đứng dậy, ôm vạt áo đi vô nhà. Bà không nói thêm câu nào.

Anh Hai Trọng đứng ngoài sân một hồi lâu. Rồi anh đi ra góc vườn, tới gốc cây măng cụt cổ.

Ba mươi năm anh không leo cây này vào ban ngày một mình. Mùa hái nào anh cũng leo, nhưng leo với cái giỏ sau lưng, với bà Tư la dưới gốc, với tiếng trái rơi vô thúng. Bây giờ thì không có gì. Anh bám cái chạc thấp, đu người lên. Năm mươi hai tuổi, bụng xệ, hai tay run, anh leo chậm, trầy cả đầu gối. Lên tới cái chạc lớn, anh ngồi xuống, lưng dựa vô thân cây.

Mấy vết khắc vẫn còn đó. Chữ K của ba, khắc năm ba mười tám tuổi, nét thẳng như vạch thước. Chữ T của anh, khắc năm anh mười tuổi, ba cầm tay anh khắc. Chữ L của con Ba, cũng ba cầm tay nó. Và cái vết khắc dở bên cạnh chữ T. Một nét sổ thẳng, một nét xiên lên, rồi dừng lại giữa chừng, như người viết đã ngủ gục trên chữ của mình.

Anh lấy ngón tay rà lên vết khắc dở. Vỏ cây đã liền lại, sần sùi, cứng như sừng. Ba mươi năm cây nó tự lành. Anh thì không.

Anh lấy con dao nhíp trong túi quần ra, cái dao anh vẫn dùng để cắt dây buộc hàng ở xưởng. Anh đặt mũi dao lên chỗ nét xiên còn dang dở. Anh ngồi như vậy rất lâu. Rồi anh gấp dao lại, bỏ vô túi. Anh không có quyền khắc nốt cái chữ đó. Ít ra là chưa.

Anh ngồi trên cây tới gần tối. Không ai gọi anh vô ăn cơm. Lúc mặt trời xuống sau rạch, anh tuột xuống, đi về hiên. Chị Ba Lài đi ra, đặt một chén cơm với mấy miếng cá kho lên cái ghế đẩu ngoài hiên, đúng chỗ ly nước hai đêm trước. Chị không nói gì. Chén cơm là chén sành trơn.

Bảy giờ, điện thoại anh rung. Tin nhắn của vợ.

"Chiều nay em lên ngân hàng rồi. Em gặp anh Quang. Em nói em đồng ý bán nhà để trả nợ, bán tự nguyện, không để họ đem đấu giá rẻ mạt. Họ nói nhà đứng tên hai vợ chồng, còn thiếu chữ ký của anh. Anh lên ký đi. Mai chín giờ. Rồi mình tính chuyện của mình sau."

Anh đọc ba lần. Mấy chữ cuối cùng anh đọc tới lần thứ tư: chuyện của mình. Anh không biết chị Thơ muốn nói chuyện gì. Anh chỉ biết lần đầu tiên trong hai mươi năm, vợ anh đã đi ký một thứ gì đó mà không hỏi anh trước.

— Hết chương 9 —