Phần có cái lò

Chương 16: Phần có cái lò

– Ba đừng gánh cho con nữa.

Anh Hai Trọng đứng giữa nhà trên, nói câu đó lần thứ ba trong buổi tối. Ông Tư ngồi trên bộ ván, không trả lời lần nào.

Ba ngày sau buổi sáng ở cái văn phòng công-te-nơ, cả nhà ngồi lại. Không có mõ. Không ai gọi ai. Chỉ là đến bữa cơm tối, không ai đứng dậy dọn mâm, và mọi người cứ ngồi đó.

Lực đã mang bản phác thảo hợp đồng tới chiều hôm qua. Một ngàn hai trăm mét vuông mặt tiền đường mới, tính từ hàng rào bông trang tới cái mương thoát nước giữa vườn, gồm luôn cái lò rồng, cái chái và con gò đất. Giá mười một tỷ. Năm trăm triệu anh Hai đã nhận được tính luôn làm tiền cọc của hợp đồng này, không phạt gì hết. Công ty nhận đất sau rằm tháng Chín. Cái điều khoản cuối cùng là do ông Tư đòi, và Lực phải gọi cho sếp bốn lần mới xin được: trước khi bàn giao, gia đình được đốt cái lò một mẻ cuối.

– Sếp em hỏi đốt lò để làm gì, – Lực kể. – Em nói em không biết. Em nói ông Tư muốn vậy. Ổng nói ông già khùng. Rồi ổng chịu, vì cái góc đó ổng cần hơn ai hết. Không có cái góc đó, khu nhà phố của ổng không có cổng chính.

– Còn mấy dòng trên mạng? – chị Ba Lài hỏi. – Cái chuyện ổng định đăng?

Lực gãi đầu.

– Chị coi phát trực tiếp của bà Tư rồi đó. Từ hôm đó tới giờ người ta chia sẻ cái đoạn bà nói với dãy số cả ngàn lần. Sếp em đăng gì bây giờ, người ta cũng chửi ổng trước. Ổng không dám nữa. – Lực nhìn qua anh Hai Trọng. – Mà anh Hai, em nói thiệt, nếu anh tự nói ra thì ổng hết cái để cầm.

Bây giờ, trong bữa cơm tối, anh Hai Trọng đứng giữa nhà trên, nhắc lại lần thứ ba.

– Ngân hàng, con lo được. Chị Thơ bán nhà rồi, người mua trả một tỷ chín, đủ trả gần hết. Cái xưởng con sang lại máy móc, bán rẻ bốn công-te-nơ hàng cho mấy tiệm đồ gỗ trong vùng, đủ trả phần còn lại. Bà Mười Lan còn bốn trăm, con xin chú Hiếu thợ cả cho làm công ở xưởng người quen của chú, trả dần. Con chỉ còn thiếu cái tiền cọc của thằng Lực với tiền con Ba. Cái đó là cái của con. Con sẽ trả. Ba không cần bán.

– Mày trả bằng gì? – ông Tư hỏi.

– Con làm.

– Làm tới chừng nào?

– Tới chừng nào trả hết.

– Mày năm mươi hai tuổi. Một tỷ hai của con Ba, năm trăm của thằng Lực, cộng lãi ngân hàng mày còn sót. Làm thợ mộc mỗi tháng mười lăm triệu, mày ăn, mày trả. Mày tính coi bao nhiêu năm.

Anh Hai không tính. Anh biết.

– Ba. Con không muốn ba bán cái lò cho con.

– Tao không bán cái lò cho mày.

Bà Tư lên tiếng. Từ đầu bữa tới giờ bà không nói câu nào, chỉ ngồi gắp đồ ăn bỏ vô chén thằng Sóc.

– Ba mày không bán cho mày, – bà nói. – Ba mày bán cho tao.

Cả nhà quay qua nhìn bà.

Bà Tư đặt đôi đũa xuống. Bà đứng dậy, đi vô buồng. Một lúc sau bà đi ra, tay cầm một cái hộp bánh bằng thiếc, nắp móp méo, giống y cái hộp màu của ông Tư ngoài chái. Bà ngồi xuống, mở nắp ra. Bên trong là mấy mảnh chén vỡ, nằm trên một lớp khăn tay, cái mào đỏ, cái đuôi xanh, cái ức con gà. Thiếu đúng một mảnh có con mắt.

– Đêm hai mươi tháng Mười Một, – bà nói, – tui đẻ con Út xong là tui biết rồi.

Ông Tư quay phắt mặt về phía vợ.

– Bà mụ ở nhà bảo sanh nói ba nó về nhà lúc gần sáng, tới trưa mới quay lên, mặt đen thui, không nói câu nào. Ba ngày sau tui về nhà, tui thấy thằng Hai mặc áo dài tay giữa trời nắng. Tui kéo tay áo nó lên coi, có năm cái dấu ngón tay bầm tím trên bắp tay. Tui đi ra gốc măng cụt cổ, tui thấy cái can rượu đế nằm lăn lóc trong bụi, tui thấy cái chữ khắc dở. – Bà nhìn qua anh Hai. – Rồi tui nghe ông nói với cả chợ là củi ướt. Tui biết hết.

– Bà Lành… – ông Tư nói.

– Tui im. Ông im, tui im. Ông im vì ông thương con. Tui im vì tui là vợ ông. Ba mươi năm. – Bà cầm một mảnh chén lên, mảnh có cái mào đỏ. – Năm nào tới giỗ, tui cũng lau cái chén này, đặt trước chỗ thằng Hai. Mấy đứa có thắc mắc sao năm nào nó cũng bị úp xuống không?

Không ai trả lời. Thằng Sóc nhìn ông nội.

– Ông úp, – bà Tư nói. – Năm nào cũng vậy. Tối hôm trước tui lau xong, để vô tủ, nửa đêm ông dậy, ông rờ trong tủ, ông úp cái chén của thằng Hai xuống. Ông không chịu nổi con gà đó. Ông vẽ nó cho thằng Hai nhìn, mà ông không dám nhìn. Rồi sáng ra tui lật lên. Ba mươi năm, ông úp, tui lật.

Ông Tư ngồi bất động trên bộ ván. Cái mặt ông, lần đầu tiên con cháu thấy, không giữ được nữa. Nó run lên ở khóe miệng, ở cằm.

– Tui ghét cái lò đó, – bà Tư nói, giọng vẫn đều đều. – Không phải tại nó. Cái lò không có tội. Tui ghét nó vì ba mươi năm nay nó đứng ở đầu gò như cái bia mộ. Mộ của cái lời nói dối. Ông Sáu mất nhà, mất vợ. Thằng Hai mất cái tay nghề, mất cái gan. Con Ba thì học theo, gánh cho anh nó mà không dám nói. Thằng Sóc thì tới lượt. Ai cũng đi ngang cái lò mỗi ngày, ai cũng biết hoặc không biết, mà ai cũng sợ. Tui mệt. – Bà đặt mảnh chén xuống. – Tui nói với ông tui mệt rồi, là tui mệt cái đó.

Cả nhà ngồi im. Ngoài sân, con chó vện ngủ dưới gốc măng cụt, thở khò khè.

– Bán đi, – bà Tư nói. – Bán phần có cái lò. Tiền bán thì trừ cái cọc của thằng Lực, trả cho con Ba. Phần còn lại tui với ông giữ, ai cần thì đưa. Còn thằng Hai. – Bà nhìn con trai. – Mày muốn trả thì mày trả cho tao với ba mày. Mỗi tháng bao nhiêu cũng được. Tao không cần tiền. Tao cần mày trả.

Anh Hai Trọng đứng giữa nhà trên. Anh nhìn má, nhìn ba. Anh nhìn cái hộp thiếc đựng mảnh chén. Rồi anh quỳ xuống. Không phải quỳ lạy. Anh quỳ xuống chỗ cái hộp, nhìn mấy mảnh vỡ cho gần, như người ta cúi xuống nhìn một cái gì đó rơi dưới đất mà mình muốn nhặt lên.

– Dạ, – anh nói. – Con trả.

Hai ngày sau, anh Hai Trọng đi xe khách lên Lộc Ninh. Một mình.

Anh không nói với ai, chỉ nói với thằng Sóc tối hôm trước. Thằng Sóc không hỏi gì, chỉ móc trong túi quần ra cái mảnh chén có con mắt nhắm, đưa cho ba. Anh lắc đầu, đẩy tay nó lại.

– Con giữ đi. Cái này là của con.

Xe khách thả anh ở chợ Lộc Ninh lúc mười giờ. Anh đi xe ôm vô con đường đất đỏ, theo cái địa chỉ chú Chín Cò ghi lên mảnh giấy. Chị Bông đứng ở cổng, nhìn người đàn ông năm mươi hai tuổi bụng xệ, mặc sơ mi cũ, tay xách một ký bánh pía. Chị nhìn rất lâu.

– Anh là Trọng?

– Dạ.

Chị không mời anh vô nhà. Chị chỉ tay ra phía rẫy điều.

– Ba ở ngoài đó.

Ông Sáu Vạn ngồi ở đúng cái ghế đẩu dưới gốc điều lớn, chỗ ông với ông Tư đã ngồi hơn hai tháng trước. Ông đang lặt một rổ rau dền, nghe tiếng chân thì ngẩng lên. Hai con mắt sáng của ông nhìn anh, không ngạc nhiên.

Anh Hai Trọng đứng trước mặt ông. Anh để ký bánh pía xuống đất. Anh đã nghĩ suốt đường lên phải nói gì. Anh đã nghĩ ra cả trăm câu, câu nào cũng dài, cũng đủ lý do, cũng có chữ xin lỗi. Bây giờ đứng đây, anh chỉ nói được một câu ngắn.

– Bác Sáu. Con là người ngủ quên.

Ông Sáu Vạn đặt rổ rau dền xuống. Ông nhìn anh rất lâu.

– Ngồi xuống đi, – ông nói, chỉ cái ghế đẩu kia.

Anh Hai ngồi.

– Kể đi. Từ đầu. Cái miệng mày kể.

Anh kể. Anh kể chuyện cơn sốt rét của chú Chín Cò, chuyện thằng Lượm chạy về báo tin em gái ra đời, chuyện hai thằng bạn xách can rượu đế qua. Anh kể chuyện cái chữ khắc dở trên cây măng cụt. Anh kể chuyện giựt mình dậy lúc bốn giờ, chuyện nhồi củi như điên, chuyện tiếng lu nghiến răng trong lò. Anh kể chuyện ba nắm tay anh, biểu anh im. Anh kể chuyện ba mươi năm quẹo qua đường khác mỗi khi gặp một ông già cao cao chân cà nhắc. Anh kể chậm, có chỗ phải dừng lại, có chỗ phải nói lại. Ông Sáu không chen một câu nào.

Khi anh kể xong, mặt trời đã đứng bóng. Ve kêu ran trên rẫy điều.

– Hai mươi ba năm, – ông Sáu Vạn nói, – tao biết thằng ngủ quên là mày. Mày biết tao biết, phải không?

– Dạ. Con Út kể.

– Biết mà mày vẫn quẹo. – Ông liếc ký bánh pía dưới đất, cái nhếch môi thoáng qua. – Thằng Chín hồi đó cũng xách bánh pía lên. – Ông nhìn ra rẫy. – Tao chờ ba mày tới. Ba mày tới rồi. Tao chưa tha, vì ba mày không xin. Giờ mày tới. Mày cũng chưa xin.

– Con không dám xin, bác.

Ông Sáu Vạn quay lại, nhìn anh Hai Trọng. Lần đầu tiên, khóe miệng ông nhích lên một chút, cái nhếch môi khô khốc của một ông già tám mươi tuổi.

– Không dám xin thì thôi, đừng xin. – Ông đứng dậy, chống gậy. – Tao nghe ba mày nói tháng sau đốt lại lò.

– Dạ.

– Đứa nào giữ lửa đêm thứ hai?

Anh Hai im. Anh chưa nghĩ tới.

– Mày, – ông Sáu Vạn nói. – Mày giữ. Ba đêm. Không ai thay. – Ông chống gậy đi ngang qua anh, dừng lại ở sau lưng anh. – Muốn tao tha thì đốt lò cho tao coi. Coi mày còn ngủ không.

— Hết chương 16 —