Gỏi măng cụt

Chương 3: Gỏi măng cụt

Cái mủ măng cụt dính trên mười đầu ngón tay chị Ba Lài, vàng khè, rửa xà bông ba lần không ra.

– Đã nói rồi, thoa dầu ăn trước, – bà Tư nói, không ngẩng lên. – Mủ măng cụt nó như nợ, dính vô rồi là chà mấy cũng không sạch.

Sáu giờ sáng, hai má con ngồi trên hai cái ghế đẩu dưới bếp, giữa một rổ măng cụt non hái từ chiều qua. Trái còn xanh, vỏ cứng, cuống tươi, chỉ có đầu đít lốm đốm tím. Bà Tư cầm con dao nhỏ mũi nhọn, kê trái măng cụt trên thớt, xoay một vòng quanh bụng, nhẹ tay, sao cho lưỡi dao chỉ ăn vô vỏ chớ không chạm tới múi. Rồi bà bẻ hai nửa vỏ ra như mở cái hộp. Năm múi trắng nõn nằm trong đó, cứng, giòn, chưa có chút nước ngọt nào của trái chín. Bà thả múi vô thau nước muối loãng.

– Phải thả liền. Để ngoài gió một chút là nó thâm. Thâm là bán không ai mua.

Chị Ba Lài làm theo. Trái thứ nhất chị cắt sâu quá, đứt luôn hai múi. Trái thứ hai thì vỏ không tách. Trái thứ ba thì ra được, nhưng mủ chảy xuống dính đầy cổ tay.

– Hồi nhỏ con làm giỏi lắm mà, – bà Tư nói.

– Hồi nhỏ con mười hai tuổi, má. Giờ con bốn mươi sáu.

– Bốn mươi sáu thì tay cũng là cái tay đó.

Chị Ba Lài không cãi. Hơn hai mươi năm chị không cầm con dao này. Chị đã làm thư ký, làm kế toán, rồi làm phó phòng hành chính cho một công ty ở Sài Gòn, cái công ty mà chị vừa xin nghỉ. Chị biết cách lập bảng tính có mười mấy cột, biết cách đọc hợp đồng thuê kho, nhưng không biết bổ một trái măng cụt cho ra năm múi.

Chị đã thức gần trọn đêm qua. Khoảng mười một giờ rưỡi chị nghe tiếng xe máy dắt vô sân, nhìn qua khe cửa sổ thấy anh Hai dựng xe dưới gốc măng cụt rồi đi về phía cái lò. Chị không nghe được hai cha con nói gì. Gần một giờ, anh Hai dắt xe ra, đi bộ một khúc rồi mới đề máy. Ba đi vô sau đó, cây gậy gõ trên nền gạch từng tiếng một. Ba không vô buồng mà ngồi ở bộ ván ngoài nhà trên tới sáng.

Bây giờ ba đang ngồi ngoài hiên uống trà, nghe đài. Không ai nhắc gì tới đêm qua.

– Út Hên ngoài chợ bán bánh bò, – bà Tư nói, mắt vẫn không rời trái măng cụt. – Con của bả hồi nhỏ tao còn bồng. Bây giờ nó đi xe hơi trắng tới đòi mua đất nhà tao.

– Má, Lực nó làm công cho công ty người ta thôi.

– Ừ. Làm công. Mà anh mày làm công cho ai?

Chị Ba Lài không trả lời. Bà Tư cũng không chờ câu trả lời.

Bảy giờ, hai má con chở hai thùng gỏi ra chợ Lái Thiêu. Gỏi măng cụt mùa này có giá, ai về Lái Thiêu cũng muốn mua một hộp mang về, mà phải là gỏi trộn trong ngày. Múi măng cụt non trộn tôm đất luộc lột vỏ, thịt ba rọi luộc xắt mỏng, hành tây ngâm giấm, rau răm, đậu phộng rang giã dập, chan nước mắm chua ngọt sền sệt. Bà Tư bày trong hộp nhựa, hộp lớn trăm rưỡi, hộp nhỏ tám chục.

Sạp của bà nằm sát sạp bà Bảy Xiêm. Bà Bảy Xiêm bán măng cụt chín, lấy hàng từ mấy vườn trên Bình Nhâm, Tết thì bán mứt. Bảy mươi ba tuổi, mập tròn, giọng to như cái loa phường. Hai bà làm hàng xóm năm mươi năm, cãi nhau năm mươi năm.

– Ủa, con Ba về đó hả? – Bà Bảy Xiêm la lên từ xa. – Về chi mà về giữa tuần vậy con?

– Dạ, con về phụ má con, dì Bảy.

– Phụ má mày thì nhớ coi chừng, má mày bán gỏi mà trả tiền rau răm còn trả giá.

– Bà nói ai trả giá? – Bà Tư hỏi, giọng nhẹ như đang hỏi giờ. – Hôm qua ai mua măng cụt của vườn ông Năm Rô sáu chục, về dán nhãn vườn nhà bán một trăm hai?

– Măng cụt Lái Thiêu thì tui nói măng cụt Lái Thiêu! Bình Nhâm không phải Lái Thiêu chắc?

– Bình Nhâm là Bình Nhâm. Lái Thiêu là Lái Thiêu. Nhà tui trồng ở đây từ đời ông cố.

– Ừ, ông cố bà trồng. Rồi cháu bà sắp bán cho người ta làm nhà phố.

Cả dãy sạp im một nhịp. Chị Ba Lài thấy má mình đứng sững, con dao gắp gỏi còn cầm trên tay.

– Ai nói bà vậy?

– Cả chợ nói. Thằng con bà Út Hên đi hỏi giá đất từ đầu tháng tới giờ, nhà nào nó cũng nói nhà ông Tư Khởi sắp bán. Có thằng Hai nhà bà đứng ra lo rồi.

Bà Tư đặt con dao xuống. Bà không cãi nữa. Bà quay qua sắp lại mấy hộp gỏi, sắp lại lần thứ hai, lần thứ ba, cho tới khi chị Ba Lài cầm lấy tay má.

– Má, để con bán. Má ngồi nghỉ đi.

Buổi sáng hôm đó chị Ba Lài bán hết hai thùng gỏi. Chị không biết cách mời, không biết cách nói ngọt như má. Chị chỉ biết làm một việc mà dân văn phòng như chị làm quen tay. Chị lấy điện thoại chụp hình từng hộp gỏi đặt trên lá chuối, đăng vô nhóm chat của chung cư cũ, nhóm chat của đồng nghiệp cũ, nhóm chat của phụ huynh lớp thằng Bi. "Gỏi măng cụt Lái Thiêu nhà làm, vườn nhà trồng, trộn trong ngày. Ai cần nhắn mình, giao tận nơi trong Sài Gòn chiều thứ Bảy." Tới trưa đã có mười bảy người nhắn.

Bà Tư ngồi trên cái ghế nhựa cạnh sạp, im lặng nhìn con gái trả lời tin nhắn. Bà Bảy Xiêm cũng im, chồm qua coi.

– Con Ba nó làm cái gì trong máy vậy bà Tư?

– Nó bán gỏi.

– Bán trong máy được hả?

– Được. Bà muốn bán măng cụt Bình Nhâm trong máy thì nhờ nó.

Bà Bảy Xiêm không hiểu là bị chọc hay được mời, nên bà cười. Chị Ba Lài cũng cười. Lần đầu tiên từ ba tháng nay chị nghe mình cười thành tiếng.

Mười một giờ, giữa lúc chị đang ghi địa chỉ giao hàng, điện thoại hiện tên thằng Bi. Chị bỏ cây viết, chùi tay vô quần, bắt máy liền.

– Bi hả con? Con ăn cơm chưa?

– Dạ rồi. – Giọng thằng nhỏ mười một tuổi, ngắn, khô. – Má, ba nói hỏi má bộ sách tiếng Anh lớp sáu má để đâu.

– Trong thùng các-tông trên nóc tủ quần áo, cái thùng dán băng keo xanh. Mà con mới hết lớp năm, học sách lớp sáu chi sớm vậy con?

– Ba cho con học trước. Lớp hè.

– Con có mệt không? Hè mà, chơi chút đi con. Thứ Bảy má lên Sài Gòn giao hàng, má ghé rước con đi ăn nghen? Má mang gỏi măng cụt ngoại làm, con thích ăn tôm mà…

– Thứ Bảy con học.

– Chủ nhật?

– Chủ nhật ba dẫn con đi bơi.

Chị Ba Lài cầm điện thoại, nghe tiếng ồn ở đầu bên kia, tiếng ti vi, tiếng một người đàn bà nào đó nói chuyện, chắc là bà nội thằng Bi. Chị muốn hỏi con có nhớ má không. Chị không hỏi. Ba tháng trước, ở phòng hòa giải của tòa, cô thẩm phán đã hỏi thằng Bi muốn ở với ai, và thằng Bi, không nhìn má, nói con muốn ở với ba. Chị nhớ cái gáy của con lúc đó, đỏ rực, mồ hôi chảy thành dòng.

– Ừ, vậy thôi. Con ngoan nghen.

– Dạ. Má cúp đi.

Chiều hôm đó, Út Khuê ghé vườn sau giờ dạy. Hai chị em ra bờ rạch ngồi trên cái cầu ván, chân thòng xuống nước. Nước rạch lớn, đục ngầu phù sa, lục bình trôi từng mảng.

– Chị Ba, – Út Khuê hỏi, – sao chị với anh Toản ly dị? Anh Toản đâu có tệ.

– Ảnh không tệ.

– Vậy sao?

– Tụi chị không hợp nữa. Vậy thôi.

– Mười bốn năm mới thấy không hợp?

Chị Ba Lài ném một hột măng cụt xuống rạch.

– Út, em đừng hỏi nữa.

Út Khuê nhìn chị mình, nhìn cái tay còn vàng mủ măng cụt, nhìn cái cổ áo sơ mi trắng đã sờn. Rồi cô nói một câu làm chị Ba giật mình.

– Bữa giỗ, lúc anh Hai đẩy xấp giấy qua cho ba, em thấy chị nắm cái đũa chặt tới mức trắng mấy đốt tay. Chị giận anh Hai chuyện gì?

– Chị đâu có giận.

– Chị có.

– Út, – chị Ba Lài đứng dậy, phủi quần, – em lo chuyện của em đi. Cái điện thoại em cầm hoài đó, em tưởng không ai thấy hả?

Lần này tới phiên Út Khuê đỏ mặt. Hai chị em nhìn nhau, rồi cùng quay mặt đi, mỗi người giữ phần của mình.

Tối đó thằng Sóc ngồi phụ cô Ba gói gỏi cho đơn hàng thứ Bảy. Nó xếp hộp nhựa thành hàng, dán mẩu giấy ghi tên người nhận, chữ nó viết nghiêng như chữ ông nội. Được một lúc, nó hỏi mà không ngẩng lên.

– Cô Ba, năm trăm triệu là nhiều không cô?

– Nhiều với ai?

– Với ba con.

Chị Ba Lài dừng tay. Thằng nhỏ vẫn cúi đầu dán giấy, cái tai đỏ lên giống hệt tai cô Út hồi chiều.

– Con nghe ai nói năm trăm triệu?

– Con nghe lóm. Cô đừng nói ai.

– Ừ. – Chị nghĩ một lúc. – Năm trăm triệu là nhiều với ai cũng nhiều, Sóc. Nhưng chuyện của người lớn để người lớn lo. Con lo cái chữ của con đi, viết vầy giao hàng người ta đọc không ra.

Thằng Sóc cười, viết lại. Chị Ba nhìn cái đầu tóc cứng của thằng cháu, nhớ tới một đêm hai năm trước, một cái tên trong điện thoại sáng lên lúc hai giờ sáng. Chị lắc đầu, bóp tiếp nắm rau răm.

Đêm đó trời oi. Chị Ba Lài nằm trong buồng nhìn lên mái, nghe lũ thạch sùng tặc lưỡi. Buồng của chị cách buồng ba má một tấm vách ván. Hồi nhỏ chị nằm đây, nghe ba má nói chuyện mỗi đêm, chuyện lò, chuyện hàng, chuyện tiền củi. Ba mươi năm rồi, tấm vách vẫn mỏng như vậy.

Gần mười hai giờ, chị nghe tiếng má trở mình, rồi tiếng má nói, khẽ, nhưng trong đêm yên chị nghe rõ từng chữ.

– Ông.

– Gì?

– Ông có nghe tiếng bà Bảy Xiêm hồi sáng không? Cả chợ biết rồi.

Ba không trả lời.

– Thằng Hai nó nợ bao nhiêu?

– Ba tỷ mấy.

Lâu lắm, má mới nói tiếp. Giọng má không giận, không khóc. Giọng má mệt, cái kiểu mệt của một người đã đứng hơi lâu.

– Bán đi ông. Tui mệt rồi.

Chị Ba Lài nằm im, nín thở. Bốn mươi sáu năm, chị chưa từng nghe má nói câu nào giống vậy. Má là người đầu tiên đứng ra chửi bất cứ ai dám nói tới chuyện bán vườn. Vậy mà má vừa nói bán đi, như nói một chuyện đã nghĩ từ rất lâu.

Phía bên kia vách, ba vẫn không trả lời. Chỉ có tiếng cây gậy tre bị ai đụng trúng, ngã xuống nền gạch, lăn một vòng rồi nằm yên.

— Hết chương 3 —