Phiên chợ mùng Mười

Chương 5: Phiên chợ mùng Mười

– Ông này là ai mà xấu thế hả chú?

Con bé Ấm đứng kiễng chân dưới cổng chợ trấn Rạng, chỉ tay vào tấm bố cáo dán trên cột gỗ lim. Tờ giấy đã ngả vàng, mép rách vì mưa, nhưng bức chân dung vẽ mực ở giữa vẫn còn rõ: một người đàn ông mặt dài, má hóp, mắt xếch, răng nanh chìa ra khỏi môi như răng chó. Bên dưới là mấy hàng chữ to, đóng một con dấu đỏ hình tấm gương tròn, quanh viền chín gợn sóng.

Tạ Uyên đứng sau lưng nó, gánh hai sọt vôi trên vai, nhìn bức chân dung của chính mình. Người vẽ chưa từng thấy mặt hắn. Có lẽ là vẽ theo lời kể của mấy đệ tử giữ cờ đứng xa trên mái nhà ở Bến Mây, kể trong lúc còn run.

– Ma đầu. – Hắn nói.

– Ma đầu Bến Mây hả chú? – Con bé quay lại. – Cô Ngát bảo ma đầu làm mẹ con ốm.

Một người bán mía đứng cạnh cổng chợ phì cười, bảo con bé: ma đầu ấy mà thấy mày thì nó ăn mày trước tiên đấy, con ạ. Ấm lè lưỡi với ông ta, rồi níu vạt áo Tạ Uyên kéo đi.

Hôm ấy là mùng mười tháng Hai, phiên chợ lớn nhất tháng của trấn Rạng. Ông Nhẫm sai hắn đem hai mươi sọt vôi nhuyễn xuống cho một ông thầu thợ hồ ở trấn, đi bằng chiếc thuyền mui đen của Lò Cả, xuôi nửa buổi sáng. Hắn xin cho con bé đi cùng. Ông Nhẫm nhìn hắn một lúc, rồi gật.

Hắn có lý do để mang nó theo. Đêm mùng một trong bãi sậy, sau khi Lư Sáu đi, hắn đã ngồi tới sáng mà tính. Mỗi lần con bé lên cơn rét, hắn phải đưa lửa từ kim đan sang. Kim đan của hắn sau cái hỏa chú kia đã rò nhanh gấp đôi. Đến mùa rét năm sau, hắn sẽ không còn đủ lửa để sưởi cho nó, có khi còn không đủ để giữ chính mình. Mà nó thì mỗi năm một lạnh hơn. Cách duy nhất để nó sống là tự nó dẫn được khí, cho hàn khí trong người có đường mà đi, như nước có mương.

Hắn không biết dạy. Phệ Hỏa Quyết mà dạy cho một đứa trẻ Hàn Tuyền căn thì chẳng khác gì đổ dầu vào giếng. Nó phải học đường chính. Đường mà hắn chưa bao giờ đi.

Giao vôi xong, hắn nhận tiền vôi cho ông Nhẫm, ba lạng hai hào, buộc riêng một túi, không đụng tới. Tiền của hắn là tiền công hơn hai mươi ngày gánh đá, một lạng bảy hào bạc vụn, buộc trong một túi vải khác.

Chợ trấn Rạng đông như ong vỡ tổ. Dọc con đường lát đá dẫn ra bến là hàng bánh đúc nóng chan tương, hàng cá khô treo thành chùm, hàng mía róc sẵn bó từng bó bằng lạt. Một bà cụ ngồi bán bánh gai, gói lá chuối khô, buộc sợi lạt đỏ, rao bằng giọng the thé: ai bánh gai không, bánh gai nhân đỗ đây. Con bé Ấm nhìn chõ xôi gấc, nuốt nước bọt. Tạ Uyên mua cho nó một nắm xôi gói lá, hai đồng.

Góc tiên ở cuối chợ, sau dãy hàng sắt, nơi chẳng mấy người bình thường đi tới. Ở đó có năm sáu tán tu trải chiếu bày hàng: bó lá thuốc phơi khô, mấy cái lọ sành nút lá chuối, lá bùa vẽ chu sa, vài tấm linh thạch hạ phẩm xám xịt to bằng đốt ngón tay. Người bán toàn là những người tu không thầy không phái, cảnh giới chẳng cao, sống bằng cách đi chợ phiên từ trấn này sang trấn khác.

Ông già ngồi chiếu cuối cùng gầy như que củi, chòm râu lưa thưa, đội cái nón rách vành. Trước mặt ông bày một chồng sách chép tay buộc dây, mấy hòn đá to bằng nắm tay màu xám đục. Tạ Uyên nhìn qua là biết: Luyện Khí tầng năm, khí đục, nhưng mắt tinh.

– Sách dẫn khí. – Tạ Uyên nói. – Loại nhập môn. Cho trẻ con.

– Có. – Ông già rút trong chồng ra một cuốn mỏng, bìa giấy dó đã sờn. – Dẫn Khí Nhập Môn, bản chép của Thanh Lưu Phái, chép tay đủ chín tầng Luyện Khí, có cả hình vẽ đường kinh. Lão Khú này bán ba mươi năm nay chưa ai trả lại. Bốn lạng.

– Đá thử căn?

– Thử một lần năm hào.

Bốn lạng năm hào. Tạ Uyên không đủ. Hắn đặt túi bạc của mình lên chiếu.

– Một lạng bảy. Thử đá trước. Sách thì lát nữa tôi trả nốt bằng thứ khác.

Lão Khú đếm, bĩu môi, nhưng vẫn đặt hòn đá xám trước mặt con bé Ấm.

– Đặt tay lên đây, cháu. Đá sáng màu gì thì căn ấy. Đỏ là Hỏa, xanh là Mộc, vàng là Thổ, trắng bạc là Kim, xanh lam là Thủy. Không sáng thì thôi, về nhà làm ruộng.

Con bé nhìn Tạ Uyên. Hắn gật. Nó đặt bàn tay nhỏ lên hòn đá.

Hòn đá không sáng.

Nó đóng băng. Từ chỗ năm ngón tay con bé chạm vào, một lớp sương trắng lan ra, phủ kín mặt đá trong vòng ba nhịp thở. Rồi có tiếng tách khẽ, như tiếng nước đá nứt trong chum. Một đường rạn chạy ngang qua hòn đá xám, thẳng tắp.

Lão Khú ngồi im như tượng. Rồi lão vươn tay chạm vào hòn đá, rụt ngay lại, thổi phù phù vào đầu ngón.

– Hàn Tuyền. – Lão nói, giọng đổi khác. – Hàn Tuyền căn. Thượng phẩm. Lão ngồi chợ ba mươi năm, chưa thấy lần nào. Chỉ đọc trong sách.

Mấy tán tu ở các chiếu bên cạnh đã quay sang nhìn. Tạ Uyên kéo tay con bé về. Nó nhìn bàn tay mình, rồi nhìn hòn đá nứt, hoảng hốt:

– Con làm vỡ đá của ông rồi.

– Không sao. Không sao. – Lão Khú xua tay, mắt không rời con bé. Lão quay sang Tạ Uyên, hạ giọng: – Ông anh. Đứa bé này là con ông anh?

– Cháu.

– Ông anh có biết nó đáng giá bao nhiêu không? – Lão nói nhanh, hơi thở có mùi rượu ngô. – Đem nó lên Huyền Giám Tông, Thanh Lưu Phái, tông nào cũng tranh. Chỉ riêng tiền tông môn trả cho người dẫn mối thôi đã đủ ông anh mua mười cái thuyền. Lão có quen người ở Thanh Lưu. Ông anh để lão dẫn mối, lão chỉ lấy hai phần.

– Không.

– Ông anh nghĩ lại...

– Tôi nói không. – Tạ Uyên nói, và hắn nhìn thẳng vào lão.

Hắn không làm gì. Hắn chỉ để cho lão thấy trong mắt hắn một chút thứ mà hắn vẫn giấu. Một chút thôi. Lão Khú lùi lại trên chiếu như bị ai xô, cái nón rách lệch sang một bên. Mấy tán tu kia vội quay đi.

Nhưng chuyện chưa xong. Lúc Tạ Uyên cầm cuốn sách lên, lão Khú nói, giọng run mà vẫn cố:

– Còn tiền sách. Mà hòn đá ấy nứt rồi, ông anh phải đền. Đá thử căn mười lạng một hòn.

Hắn không có mười lạng. Túi bạc của hắn đã nằm trên chiếu lão. Hắn có thể đứng dậy bỏ đi, và lão già này sẽ không dám đuổi theo. Nhưng lão sẽ kể. Một đứa trẻ có Hàn Tuyền căn thượng phẩm, đi cùng một gã đàn ông bỏ đi không trả tiền. Chuyện kể ở góc tiên trấn Rạng thì một tháng sau tới tai người của mười tông môn.

Tạ Uyên thò tay vào trong cổ áo, kéo ra một sợi dây da. Ở đầu dây là một viên ngọc đen bằng đầu ngón tay cái, mài tròn, bóng như mắt cá. Bên trong viên ngọc, nếu nhìn kỹ, có một đốm đỏ rất nhỏ cứ lập lòe như than. Gần tám mươi năm hắn đeo nó. Nó là thứ duy nhất Mạc lão quỷ từng cho hắn, một hòn ngọc đựng lửa, gặp nước không tắt, gặp gió không lụi.

– Cái này trả sách, đền đá. Còn thừa thì coi như tiền im lặng.

Lão Khú cầm viên ngọc, giơ lên nắng. Mắt lão sáng rực lên rồi tối lại, như người vừa thấy một thứ quá đắt so với túi mình. Lão nuốt nước bọt, gật đầu, nhét viên ngọc vào trong ngực áo thật nhanh.

– Coi như lão chưa thấy ông anh. Chưa thấy cháu bé.

Lúc ra khỏi góc tiên, con bé Ấm níu tay áo hắn, ngoái lại nhìn cái chiếu của lão Khú.

– Cái hòn đen đẹp thế mà chú cho ông ấy à?

– Ừ.

– Chú có tiếc không?

Hắn nghĩ một lúc. Viên ngọc ấy đã nằm trên ngực hắn từ năm hắn hai mươi tuổi, năm hắn lần đầu tự tay hút cạn một con hổ, qua bao nhiêu trận đánh, bao nhiêu đêm ngủ ngoài rừng. Lúc tháo nó ra, cổ hắn nhẹ hẫng đi, như vừa bỏ xuống một gánh đá.

– Không. – Hắn nói.

Còn câu "chưa thấy" của lão Khú, hắn biết là nói dối. Một viên ngọc như thế, lão sẽ không giữ được lâu. Lão sẽ bán nó cho ai đó trả giá cao hơn. Nhưng cái đó phải mất thời gian. Và hắn không còn gì khác để đổi.

Chiều hôm ấy họ ngược về Khe Vôi. Thuyền không còn vôi, nhẹ bỗng, người lái đò thuê chống sào đều tay. Con bé Ấm ăn xong nắm xôi thì ngủ gục trên đùi Tạ Uyên, cái khóa bạc tuột ra khỏi cổ áo, nằm trên đầu gối hắn, lạnh ngắt.

Tạ Uyên mở cuốn Dẫn Khí Nhập Môn dưới ánh chiều cuối cùng.

Chữ chép tay to, nắn nót, mỗi trang chỉ chừng mười dòng. Trang đầu vẽ một người ngồi xếp bằng, những đường chấm chấm chạy từ mũi xuống dưới rốn rồi vòng lên sống lưng. Bên cạnh có một câu chép to hơn các câu khác:

Thở vào như uống nước giếng: chậm, mát, xuống tận đáy. Không vội, không tham, không giữ. Nước vào bao nhiêu thì đi bấy nhiêu.

Hắn đọc câu ấy ba lần. Rồi hắn thử.

Hắn ngồi thẳng lưng, nhắm mắt, hít vào. Hơi thở của hắn vừa vào tới cổ họng, cái thói quen tám mươi năm đã tự bật dậy. Hơi thở không xuống. Nó hút. Nó quờ ra, móc vào khí của mọi thứ xung quanh: khí của nước sông dưới mạn thuyền, của đám lục bình trôi, của người lái đò đang chống sào phía đuôi. Người lái đò lảo đảo một cái, suýt rơi sào.

Tạ Uyên mở mắt, nín thở, cắt ngang.

– Gió mạnh quá. – Người lái đò lẩm bẩm, đứng vững lại.

Hắn ngồi im, tay vẫn giữ cuốn sách. Cái câu ngắn ngủn trên trang giấy dó nhìn lên hắn: chậm, mát, xuống tận đáy. Con bé ngủ trên đùi hắn, thở đều, nhẹ, không hút thứ gì của ai.

Chín mươi bảy tuổi, tu tới Kết Đan hậu kỳ, giết người nhiều đến mức không còn nhớ đủ tên, Tạ Uyên ngồi trên chiếc thuyền vôi ngược sông Rạng và hiểu ra một chuyện. Hắn không biết thở.

— Hết chương 5 —