Bánh đúc nóng lúc sáu giờ sáng

Chương 9: Bánh đúc nóng lúc sáu giờ sáng

Phòng ký túc xá của Mừng ở tầng năm, bốn giường tầng, một cái quạt trần kêu cành cạch như cối xay lúa. Bạn cùng phòng có Quỳnh người Thái Bình, nói nhanh như súng liên thanh; Ánh người Lạng Sơn, đêm nào cũng gọi điện về cho mẹ bằng tiếng Tày; và Phương người Hà Nội, ở ký túc vì nhà xa trường hơn một tiếng xe buýt. Ngày đầu, Quỳnh nhìn cái giỏ nhựa có hũ tương bọc khăn bông, hỏi đấy là cái gì mà cưng như trứng mỏng.

– Tương bọ tớ làm. – Mừng nói. – Chưa mở. Bao giờ mở thì cả phòng ăn.

– Bao giờ mở?

– Bao giờ tớ thấy đáng mở.

Quỳnh nhún vai, bảo người Nghệ khó hiểu.

Cái phong bì màu kem của cô Huyền nằm ở đáy ngăn kéo, dưới mấy quyển giáo trình, chưa bóc. Mừng không vứt nó đi. Cô chỉ không chạm vào.

Tiền cô tiêu là tiền tương.

Tuần thứ hai ở ký túc xá, cô mang một hũ tương làng đi dọc mấy con phố quanh trường, vào từng quán cơm bình dân, quán bánh đúc, quán rau muống luộc, xin chủ quán nếm thử. Ba quán lắc đầu. Quán thứ tư là quán bánh đúc nóng của cô Nhuận, ở một ngõ nhỏ phố Lê Thanh Nghị, bán từ năm giờ sáng đến chín giờ. Cô Nhuận năm mươi lăm tuổi, người Hà Đông, nếm một đầu đũa, chép miệng, rồi nếm thêm đầu đũa nữa.

– Tương này thì bà nội cô ngày xưa mới làm được. – Cô Nhuận nói. – Hai chục hũ một tháng. Giá bao nhiêu?

Thế là mỗi sáng thứ Bảy, Mừng dậy lúc bốn giờ, bắt chuyến xe buýt sớm nhất ra bến Giáp Bát, nhận mấy thùng tương mạ gửi theo xe khách đêm, rồi ôm từng thùng lên xe buýt về. Đến tuần thứ ba thì có thêm quán cơm bà Hiền ở phố Bạch Mai, rồi một tiệm đồ khô ở chợ Mơ. Mỗi hũ cô lấy công vận chuyển mười nghìn, phần còn lại chuyển hết về cho mạ. Buổi tối, cô dạy kèm môn Hóa cho một cậu bé lớp mười ở khu tập thể gần trường. Đủ tiền ăn, tiền xe buýt, tiền mua giáo trình.

Kiếp trước, sống ở căn biệt thự ven hồ, cô chưa bao giờ có trong tay một đồng nào do chính mình làm ra.

Thầy Phùng Văn Lịch dạy môn Nhập môn vi sinh thực phẩm, năm mươi tám tuổi, tóc bạc nửa đầu, đeo cặp kính gọng nhựa dày, giọng Thanh Hóa không lẫn đi đâu được. Buổi học thứ ba, thầy hỏi cả giảng đường có ai từng tự tay làm ra một thứ đồ lên men. Một trăm hai mươi sinh viên im lặng. Mừng giơ tay.

– Tương ạ. Xôi nếp ủ mốc vàng, đậu tương rang, ngâm nước muối, phơi nắng hai tháng.

Thầy đẩy kính lên, nhìn cô một lúc.

– Mốc lên màu xanh thì làm sao?

– Đổ đi ạ. Không được tiếc.

– Ai dạy em thế?

– Bọ em.

Thầy gật đầu, không nói gì, rồi giảng tiếp. Hết giờ, thầy gọi cô lại, bảo nếu muốn thì thứ Tư, thứ Sáu lên phòng thí nghiệm của bộ môn phụ rửa dụng cụ, pha môi trường, được xem các anh chị cao học làm.

Chiều thứ Sáu tuần sau, đứng bên bồn rửa ống nghiệm, cô hỏi thầy câu cô đã định hỏi từ hôm ở kho số hai.

– Thầy ơi, đậu tương bị mốc rồi, rang kỹ hai lần thì có hết độc tố vi nấm không ạ?

Thầy Lịch đang ghi chép, ngẩng lên.

– Em đang nói đến aflatoxin à?

– Dạ.

– Không hết. – Thầy nói ngắn. – Cái nấm thì chết, nhưng độc tố nó để lại thì chịu nhiệt khá tốt. Rang, luộc, nấu thông thường đều không phá được bao nhiêu. Nên người ta mới phải loại hạt hỏng từ khâu nguyên liệu. Đã lọt vào rồi thì vô phương.

– Nhìn bằng mắt có biết được không ạ?

– Hạt mốc thì nhìn được, ngửi được. Còn độc tố thì không màu, không mùi. Muốn biết có hay không, bao nhiêu, phải gửi mẫu đến phòng thí nghiệm được công nhận, chạy sắc ký. Có quy chuẩn quy định giới hạn tối đa cho từng loại thực phẩm. Vượt là không được bán. – Thầy đặt bút xuống, nhìn cô qua cặp kính dày. – Em hỏi chuyện này để làm gì?

Mừng úp chiếc ống nghiệm cuối cùng lên giá.

– Để biết em có nhầm không, thầy ạ.

Thầy Lịch nhìn cô thêm một lúc, rồi cúi xuống ghi tiếp, không hỏi nữa.

Tối nào mạ cũng gọi, đúng chín giờ, khi thằng Tùng đã học bài xong và bọ đã ra sân đậy hũ. Mạ hỏi ăn uống ra răng, bạn bè ra răng, ký túc có muỗi không. Rồi bao giờ mạ cũng để dành câu hỏi thật đến cuối, khi tưởng như sắp cúp máy.

– Còn con Mây... hắn có khỏe không?

– Thy khỏe, mạ. Thy vẫn tập đàn.

– Hắn có nói chi về nhà mình không?

– Thy chưa dám, mạ ạ. Thy sợ mạ không thương.

Đầu dây im một lúc. Mừng nghe tiếng ếch nhái ngoài ruộng, tiếng thằng Tùng lải nhải đọc bài tiếng Anh ở gian bên.

– Con nói với hắn. – Mạ nói. – Tháng ni tau vẫn gửi tương cho hắn như mọi tháng. Tau gói thêm cho hắn một gói lạc rang muối, loại con thích. Hắn không dám về thì tau chờ. Tau chờ con mười bảy năm còn được nữa là.

Mạ nói "tau chờ con mười bảy năm", rồi chính mạ cũng lặng đi, như vừa nhận ra câu ấy có hai nghĩa.

Bốn hôm sau, lần đầu tiên, Thy nhắn tin cho Mừng. Một tin rất ngắn, gửi lúc gần mười hai giờ: "Gói lạc ngon lắm chị. Em ăn hết rồi." Mừng nằm trên giường tầng, nghe cái quạt trần kêu cành cạch, đọc đi đọc lại dòng chữ ấy. Cô gõ lại: "Mạ bảo mạ chờ." Rồi cô xóa đi, gõ lại, rồi xóa. Cuối cùng cô gửi một chữ: "Ừ."

Thy không nhắn thêm. Nhưng Mừng biết Thy đã đọc. Ở góc màn hình hiện lên một dòng nhỏ, rồi đứng yên ở đó rất lâu: đang soạn tin.

Có một chiều, thầy Lịch cho cô nhìn qua kính hiển vi một mẫu mốc tương lấy từ phòng nuôi cấy. Những sợi nấm mảnh như tơ, đầu mang những chùm bào tử tròn màu vàng nhạt. Thầy bảo mốc tương với cái loại nấm sinh độc tố là họ hàng gần, dưới kính trông na ná nhau, phải nuôi cấy, định danh mới chắc. Người làng không có kính hiển vi, thầy nói, nên người làng mới có cái luật mốc lạ màu là đổ, không tiếc. Cái luật ấy thô, nhưng đúng.

Sáng thứ Bảy, mười chín tháng Chín, sáu giờ kém mười, Mừng đang đứng trong bếp quán cô Nhuận xếp hũ tương lên giá thì nghe tiếng người gọi tên mình ngoài ngõ.

Duy đứng đó, áo khoác thể thao, tay xách một thùng các tông dán băng dính kín. Anh nhìn cô, nhìn cái tạp dề dính bột, nhìn mấy thùng tương xếp dưới chân, như nhìn một bảng cân đối kế toán không khớp số.

– Mẹ bảo anh mang đồ cho em. – Anh nói. – Anh định đến ký túc xá để ở chỗ bảo vệ. Bạn em bảo em đi từ bốn giờ.

– Anh tìm đến tận đây à?

– Bạn em vẽ đường cho. Cái cô người Thái Bình. – Anh đặt thùng xuống. – Nói nhanh kinh khủng.

Cô Nhuận nhìn anh từ đầu đến chân, rồi nhìn Mừng, nháy mắt. Mừng đỏ mặt.

– Anh trai cháu ạ.

– Thế thì ngồi đây ăn bát bánh đúc. – Cô Nhuận kéo ghế nhựa. – Anh trai mà để em gái bê thùng từ bốn giờ sáng thì phải phạt.

Duy ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, hai đầu gối gần chạm cằm. Cô Nhuận múc cho anh bát bánh đúc nóng, rưới nước mắm, chan thịt băm mộc nhĩ, thêm một thìa tương Yên Lự ở mép bát. Anh ăn một miếng, dừng lại, ăn thêm miếng nữa.

– Cái tương này. – Anh nói. – Khác hẳn tương nhà mình.

– Tương nhà mình là tương nào?

Anh không trả lời ngay. Anh ăn hết bát, uống một ngụm trà đá, rồi nhìn ra ngõ, nơi trời đang sáng dần, những người đi chợ sớm đạp xe ngang qua.

– Anh xin lỗi vụ hôm trước ở cầu thang. – Anh nói, không nhìn cô. – Anh làm kiểm toán, anh quen nghi ngờ trước. Anh đã soát lại. Em không nhận đồng nào của nhà. Cô Huyền kể với bố là cái thẻ cô đưa, em chưa tiêu đồng nào. Còn em thì đứng bán tương lúc sáu giờ sáng.

– Anh soát em à?

– Anh soát tất cả. – Duy nói thẳng. – Nghề của anh.

Mừng bật cười. Đây là lần đầu tiên, trong cả hai kiếp, cô cười với anh trai mình.

Hai anh em ngồi đến bảy giờ. Duy kể về công việc, về những đêm thức trắng mùa báo cáo năm. Anh kể Thy dạo này lạ lắm, ở nhà thì không nhắc đến Mừng một lời, nhưng đêm nào cũng gõ cửa phòng anh, hỏi bâng quơ ký túc xá Bách khoa có điều hòa không, có an ninh không, xe buýt có chạy khuya không.

– Nó lạnh với em, mà nó lo cho em. – Duy nói. – Hai đứa chúng mày có chuyện gì anh không biết à?

– Con gái thì hay thế. – Mừng nói.

Duy nhìn cô, rõ ràng không tin, nhưng không hỏi thêm. Anh đứng dậy, rút ví trả tiền. Cô Nhuận xua tay không lấy. Anh để tờ năm mươi nghìn dưới cái bát.

Ra đến đầu ngõ, anh dừng lại, như sực nhớ ra.

– À, mà tuần trước, bữa cơm có cô Huyền, anh nghe cô khoe với bố. Cái dòng Tương Yên Lự ấy. – Anh nhíu mày. – Cô bảo vào bồn từ giữa tháng Tám, hai trăm nghìn hũ. Ba tuần là xong lô đầu. Cô bảo ngày hai mươi bảy tháng Chín nghiệm thu, rồi đóng hũ dần cho kịp Tết.

Mừng đứng yên giữa ngõ.

Giữa tháng Tám. Hai mươi hai tháng Tám, cô đứng trong kho số hai, bốc một nắm đậu lạnh và ẩm, có những hạt lốm đốm xám xanh. Những bao đậu ấy không nằm đó để chờ ai.

– Anh Duy. – Cô nói. – Hai trăm nghìn hũ, anh có biết đậu nhập của ai không?

– Cái đó thì anh không biết. Anh có làm ở công ty đâu. – Anh nhún vai. – Nhưng anh có đọc báo cáo tài chính năm ngoái. Anh là cổ đông, người ta gửi cho. Giá vốn hàng bán tăng nhanh hơn doanh thu. Anh thắc mắc mãi mà chưa có thời gian hỏi. Sao em hỏi?

Mừng nhìn anh trai mình. Một kiểm toán viên, quen nghi ngờ trước, vừa thừa nhận rằng đã soát cô và thấy cô sạch.

– Anh soát tất cả, phải không? – Cô hỏi.

Duy gật đầu, chậm rãi.

– Thế thì anh soát giúp em một công ty. – Cô nói. – Tên là Lực Phát.

— Hết chương 9 —