Chín rồi

Chương 20: Chín rồi

Cuối tháng Một, cơ quan điều tra gửi thông báo cho Mừng qua luật sư Khuê. Kết luận giám định: chữ ký mang tên Hồ Thị Mừng trên biên bản ngày hai mươi bảy tháng Chín năm 2026 không phải do Hồ Thị Mừng ký ra. Vụ việc tiếp tục được điều tra theo quy định.

Mừng đọc tờ thông báo trong văn phòng chật của chị Khuê, chậu trầu bà đã được kê lại chỗ cũ. Cô đọc một lần, gấp lại, cất vào cặp hồ sơ màu xanh. Không có gì để reo lên. Chỉ có một cảm giác giống như khi bọ gõ vào vai hũ và nghe thấy tiếng đục: một thứ đã ngấu, đã đặc lại, đã đúng là nó.

Những việc khác đến dần, không ồn ào. Công ty thu hồi xong toàn bộ dòng Yên Lự, không một hũ nào kịp lên kệ. Tổ kiểm toán độc lập bắt đầu rà soát hợp đồng Lực Phát. Chị Hảo được hủy quyết định đình chỉ, trở lại nhà máy, lần này bộ phận kiểm soát chất lượng báo cáo thẳng lên hội đồng quản trị. Chị nhắn cho Mừng một tấm ảnh thằng Bin cầm cái bánh sinh nhật muộn bốn tháng, mặt dính đầy kem. Đơn đăng ký nhãn hiệu Yên Lự của Tạ Gia được rút. Hợp tác xã Tương Yên Lự nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tập thể, chị Khuê đứng làm hồ sơ, không lấy công.

Cô Huyền chuyển ra khỏi căn hộ của mình. Không ai trong nhà biết cô ở đâu. Mỗi tuần cô lên làm việc với cơ quan điều tra một lần, có luật sư đi cùng. Bà Tố không nhắc đến con gái. Nhưng bác Chiên kể, tối nào bà cũng ngồi bên cửa sổ đến khuya, xoay chiếc vòng ngọc trên cổ tay, vòng này sang vòng khác.

Có những đêm ở ký túc xá, Mừng nằm nghe cái quạt trần đã tắt, nghĩ về những thứ sẽ không bao giờ xảy ra nữa. Mùa cưới sau Tết ở Thanh Hóa. Những mâm cỗ bày giữa sân, những bát tương chấm rau muống luộc. Bốn chục người sẽ ăn xong, đứng dậy, ra về, ngủ một giấc bình thường. Không ai phải vào viện. Không ai đứng trước tòa. Không có hành lang bệnh viện nào vào tháng Mười Hai năm 2033. Cô không thể kể với ai điều ấy. Cô chỉ có thể nằm đó, trong bóng tối, đếm từng thứ không xảy ra, như người ta đếm hạt đậu.

Những ngày cuối tháng Chạp, cả nhà họ Tạ về Yên Lự.

Đó là ý của bà Tố. Bà bảo sáu mươi năm rồi bà chưa ăn một cái Tết nào ở làng. Bà tám mươi tuổi, không biết còn được mấy cái Tết nữa.

Mừng về trước ba ngày, theo chuyến xe khách đêm, phụ mạ dọn nhà, quét sân, gói bánh chưng. Thằng Tùng được nghỉ học, theo chị như cái đuôi, đòi được thắt lạt buộc bánh. Bọ chọn mấy hũ tương ngon nhất, lau sạch vai hũ, xếp riêng một góc. Mạ hỏi để làm gì. Bọ không trả lời.

Xe nhà họ Tạ đến vào buổi chiều. Lần này đỗ ở chân đê, không ai ngại con ngõ lát gạch vỡ nữa. Ông Thụy bước xuống đầu tiên, áo khoác dạ, xách theo hai túi quà to. Mẹ Diệp mặc áo len, đi đôi giày bata mới mua, khoác tay Thy. Duy vác một thùng các tông nặng, bảo là máy lọc nước, mẹ mua cho nhà bác Đạm. Bác Chiên cũng về, ôm một cái nồi gang to, bảo bà dặn mang theo để nấu cá kho.

Bà Tố xuống sau cùng. Bà không cần ai dìu. Bà đứng ở chân đê, nhìn lên con ngõ, nhìn hai dãy hũ, nhìn dòng sông Lam mùa cạn, nước trong và thấp. Bà đứng như thế rất lâu.

Bọ đi ra. Ông dừng lại trước bà, cúi đầu.

– Thưa o, o về.

– Ừ. – Bà Tố nói. – Tau về.

Duy đặt thùng máy lọc nước xuống hiên, rồi đi một vòng quanh sân, dừng lại trước dãy hũ dán nhãn vàng của hợp tác xã. Anh cúi xuống đọc nhãn, rồi rút điện thoại ra chụp.

– Hợp tác xã có ai làm sổ sách không? – Anh hỏi Mừng.

– Mạ em. Ghi vào vở học sinh.

Duy gật gù, như vừa nghe một con số không khớp mà anh rất muốn sửa.

– Ra Giêng anh về một tuần. – Anh nói. – Làm cho mạ cái sổ cho tử tế, thu chi, công nợ, từng hộ góp vốn bao nhiêu, bán bao nhiêu hũ. Không lấy công. – Anh ngừng một chút. – Hợp tác xã mà nộp đơn nhãn hiệu tập thể, sau này người ta soát, sổ sách phải sạch.

– Anh soát tất cả mà.

– Nghề của anh. – Duy nói, và lần này anh cười.

Buổi chiều hôm ấy, bà Tố bắt bọ đưa ra bãi, ra thăm mộ cụ bà Tảo. Bà gọi Mừng đi theo. Ba người đi chậm dọc mặt đê, một bà già áo dài nâu chống ba toong, một ông nông dân áo khoác bộ đội cũ, một đứa con gái xách cái làn đựng hương, trầu cau và một hũ tương nhỏ, chiếc hũ đẹp nhất trong mấy hũ bọ đã lau sẵn mà không nói để làm gì.

Ngôi mộ nằm giữa bãi ngô đã thu hoạch, xây gạch thấp, quét vôi trắng. Bọ thắp hương. Bà Tố đứng trước mộ, hai tay chống lên đầu ba toong, nhìn tấm bia.

– O ơi. – Bà nói, giọng Nghệ như nước vỡ bờ. – Con Tố đây. Con về muộn quá. O dạy con làm tương năm con mười lăm tuổi, dạy con gõ hũ, dạy con mốc xanh mốc đen là đổ. Con đem cái nghề o dạy đi làm giàu bốn chục năm. Rồi suýt nữa nhà con đem cả cái tên làng đi bán. – Bà dừng lại. – Cháu o nuôi cháu con mười tám năm. Nó giữ cho làng cái tên. Con về đây xin lỗi o.

Bà đặt hũ tương nhỏ lên bệ mộ. Rồi bà quay sang bọ.

– Thằng Đạm. Tau quên mất cái tiếng tương chín rồi. Bốn chục năm làm công nghiệp, tau không gõ hũ lần mô. Mai mi dạy lại tau.

– Dạ. – Bọ nói. – O gõ là o nhớ.

Ba người đứng giữa bãi ngô trơ gốc, gió sông thổi lạnh buốt. Mừng nhìn bà nội, nhìn bọ, và thấy hai người ấy đứng cạnh nhau như hai cái hũ cùng một mẻ, phơi cùng một nắng, chỉ có điều một cái bị mang đi xa và giờ mới quay về.

Tối, cả hai nhà ăn cơm ở sân. Mạ trải hai cái chiếu, thắp bóng điện treo trên cây tre. Mâm cơm có cá kho bác Chiên nấu trong cái nồi gang mang từ Hà Nội, có cháo cá nấu nghệ mạ dạy mẹ Diệp hồi tháng Bảy mà giờ mẹ Diệp tự nấu, có rau muống luộc chấm tương, có bánh chưng mạ vớt từ chiều. Thằng Tùng ngồi giữa Thy và Duy, ăn như chưa từng được ăn.

Thy ngồi cạnh mạ. Thy gắp cho mạ một miếng cá, không nói gì. Mạ nhận, cũng không nói gì. Rồi đến lúc mạ đứng dậy đi lấy thêm cơm, Thy gọi theo, như gọi một tiếng đã gọi cả đời:

– Mạ ơi, mạ lấy cho con thêm bát nước chấm.

Mạ dừng lại ở cửa bếp một giây. Rồi đi vào. Lúc trở ra, mạ mang một bát nước chấm, và hai mắt đỏ hoe. Mẹ Diệp ngồi bên kia chiếu, nhìn hai người, và mỉm cười, mắt cũng ướt.

Ăn xong, ông Thụy gọi Mừng ra đầu ngõ, chỗ gốc ổi. Trời rét, sương bắt đầu xuống, đèn trong sân nhòe đi như sau tấm kính mờ.

– Bố hỏi con lần nữa thôi. – Ông nói. – Không phải để bắt con. Con có muốn mang họ Tạ không?

Mừng nhìn ra con đê. Ở dưới kia, sông Lam chảy, không thấy, chỉ nghe tiếng.

– Bố cứ gọi con là Mừng. – Cô nói. – Còn họ, con xin để bọ con giữ. Giấy khai sinh của con ghi bọ con là Hồ Sỹ Đạm. Mười tám năm nay ông ấy là bọ con. Con không muốn người ta phải sửa cái tên ấy trên bất cứ tờ giấy nào.

Ông Thụy im lặng một lúc.

– Bố hiểu.

– Nhưng bố là bố con. – Mừng nói. – Cái đó thì không cần giấy.

Ông Thụy quay đi, đưa tay lên dụi mắt, bảo sương xuống cay. Một lúc sau, ông nói, giọng nhẹ đi:

– Hồi tháng Bảy, bố nhờ thầy đặt tên Khánh Ngân. Khánh là mừng. Bây giờ bố mới hiểu, mạ con đặt tên cho con trước bố mười tám năm, mà đặt đúng hơn.

Lúc dọn mâm, mẹ Diệp lấy trong túi xách ra một cuốn album bọc ni lông, dày cộp, đặt vào tay mạ.

– Chị Huê, hồi tháng Bảy chị cho em xem ảnh con Mừng hồi bé. Em nợ chị cuốn này.

Mạ mở ra. Trang đầu là một đứa bé đỏ hỏn trong chăn bệnh viện, chụp sáng hôm sau cái đêm mất điện năm 2008. Rồi Thy đầy tháng, Thy tập đi, Thy mặc áo trắng khai giảng lớp một, Thy ngồi bên cây đàn cao hơn người. Mạ lật từng trang, chậm như đọc kinh, giống hệt mẹ Diệp ngồi trong bếp này nửa năm trước.

Đến trang cuối, mạ gập album lại, ôm vào ngực.

Chín giờ tối, mọi người vẫn ngồi trên chiếu. Bà Tố ngồi trên cái ghế tựa mạ mang ra, chăn quấn quanh chân. Bọ châm thêm ấm nước chè xanh. Duy và thằng Tùng chơi cờ caro trên một tờ giấy vở. Bác Chiên với mẹ Diệp rửa bát dưới giếng, tiếng cười vọng lên.

Mừng đứng dậy, vào buồng, lấy ra chiếc giỏ nhựa.

Chiếc hũ vẫn nằm trong khăn bông. Sáu tháng rưỡi. Từ ngày mười bảy tháng Bảy, nó đã đi từ cái sân này ra Hà Nội, nằm trên bậu cửa sổ căn phòng nhỏ cuối hành lang, nằm dưới gầm giường tầng ký túc xá, rồi theo cô quay về. Lá chuối khô đã ngả màu nâu sẫm. Dây lạt vẫn thắt nút quai chèo, chưa ai chạm vào. Trên vai hũ, dòng chữ bọ khắc bằng đầu đinh vẫn còn nguyên.

"17.7.26 – Mừng."

Cô đặt chiếc hũ xuống giữa chiếu. Mọi người im dần. Thằng Tùng bỏ dở ván cờ.

– Bọ ơi. – Cô nói. – Con mở được chưa?

Bọ nhìn chiếc hũ, rồi nhìn cô.

– Hũ của mi. – Ông nói. – Mi biết nghe mà.

Mừng nhìn sang Thy. Thy ngồi cạnh mạ, chiếc áo bông của mạ khoác ngoài áo len, hai tay đặt trên đầu gối.

Mừng đẩy chiếc hũ về phía Thy.

– Em gõ thử đi.

Thy ngập ngừng. Rồi Thy cúi xuống, đưa ngón tay giữa lên, gõ nhẹ vào vai hũ, đúng như bọ đã chỉ cái buổi sáng Thy bỏ nhà về đây giữa mùa đông. Một cái. Hai cái. Ba cái. Thy nghiêng đầu, áp tai sát lại, nhắm mắt. Cả sân im phăng phắc. Chỉ còn tiếng sông ở dưới đê và tiếng ấm nước reo trên bếp.

Thy mở mắt, ngẩng lên nhìn bọ.

– Nghe rứa là chín chưa, bọ?

Bọ đặt chén chè xuống chiếu.

– Chín rồi.

— Hết —