Bình xịt màu xanh trong ngăn kéo

Chương 12: Bình xịt màu xanh trong ngăn kéo

Chiếc hũ nâu bóng ấy nằm trong tủ lạnh nhà họ Tạ ba ngày, sau hộp dưa cải của bác Chiên.

Bác gọi cho Mừng vào tối thứ Ba, nói rất nhỏ như sợ cái điện thoại nghe trộm:

– Hôm bọ cháu đến, cái hũ cô Huyền mang ra, bác dọn bàn thì cất đi. Cô Huyền không hỏi lại. Cháu có cần không?

Mừng bắt xe buýt về lấy ngay tối ấy. Bác Chiên gói chiếc hũ trong hai lớp túi ni lông, dúi vào tay cô ở cổng sau, không nói thêm câu nào, rồi quay vào bếp.

Thầy Lịch nghe cô kể, nhìn chiếc hũ trên bàn thí nghiệm, rồi nhìn cô qua cặp kính dày.

– Phòng thí nghiệm của bộ môn không làm phân tích dịch vụ. – Thầy nói. – Em muốn biết thì gửi một trung tâm kiểm nghiệm được công nhận. Tự trả tiền. Hơn triệu bạc đấy.

– Dạ, em có tiền tương.

– Nhưng em phải hiểu một điều. – Thầy giơ một ngón tay. – Kết quả họ trả chỉ nói về đúng cái mẫu em mang đến. Không ai biết cái mẫu ấy em lấy ở đâu, giữ thế nào, có ai bỏ thêm gì vào không. Muốn làm căn cứ để người ta xử lý một lô hàng, thì cơ quan chức năng phải tự đến lấy mẫu, niêm phong, có biên bản. Cái của em chỉ để cho em biết em có nhầm hay không thôi.

– Em chỉ cần biết thế, thầy ạ.

Mười ngày sau, trung tâm kiểm nghiệm gửi kết quả qua thư điện tử. Mừng mở ra trên điện thoại, ngồi trên bậc thang ký túc xá. Một bảng nhiều cột, toàn ký hiệu và con số. Cô dò đến dòng aflatoxin. Cột kết quả và cột giới hạn đứng cạnh nhau. Con số bên trái lớn hơn con số bên phải nhiều lần.

Cô ngồi trên bậc thang đến khi đèn hành lang tự tắt.

Bọ không nhầm. Lưỡi bọ không nhầm. Hai trăm nghìn hũ đang nằm trong kho ở Hưng Yên, chờ đóng thùng, chờ xuống siêu thị, chờ lên mâm cỗ Tết. Và kiếp trước, cũng hai trăm nghìn hũ ấy, sau Tết, đã đưa hơn bốn chục người ăn cỗ cưới ở Thanh Hóa vào viện.

Cô gọi về cho bọ. Chín giờ tối, bọ vừa đậy hũ xong, giọng còn hổn hển.

– Bọ ơi, cái hũ hôm ở nhà ông Thụy, con gửi đi kiểm rồi. Bọ nói đúng.

Đầu dây im. Cô nghe tiếng gió lùa qua bãi ngô, tiếng nón lá gõ lộc cộc vào miệng hũ khi gió thổi mạnh.

– Tau không mừng. – Bọ nói. – Đúng thì có chi mà mừng. Hai trăm nghìn hũ, con. Người ta mua về chấm rau muống cho con nít ăn.

– Con biết, bọ.

– Mi biết thì mi làm. – Bọ nói. – Bọ không biết chữ nghĩa, không biết luật. Bọ chỉ biết cái hũ nớ mà để lên mâm cỗ thì làng mình mang tiếng muôn đời. Người ta không nhớ Tạ Gia mô. Người ta nhớ chữ Yên Lự in trên nhãn.

Nhưng một tờ kết quả của mẫu tự gửi thì không làm dừng được lô hàng nào. Thầy Lịch nói đúng. Cô cần người trong nhà máy.

Chủ nhật, mồng tám tháng Mười Một, Mừng bắt xe khách về Hưng Yên.

Nhà chị Hảo là một dãy trọ cấp bốn sau khu công nghiệp, mái tôn, sân xi măng, dây phơi chằng chịt quần áo công nhân. Phòng chị ở cuối dãy, cửa mở. Bên trong, một bà cụ đang ngồi bóc tỏi, một thằng bé gầy gò ngồi trên giường, ôm cái máy xông khí dung, hơi thuốc trắng mờ phả ra từ cái mặt nạ nhựa trùm kín nửa mặt nó.

Chị Hảo đang phơi quần áo ngoài sân. Nhìn thấy Mừng, chị đứng sững, cái mắc áo còn cầm trên tay.

– Em... sao em biết nhà chị?

– Em hỏi ở cổng nhà máy, chị ạ. Mấy chị công nhân chỉ.

Chị Hảo nhìn quanh, như sợ ai thấy. Rồi chị bảo Mừng vào nhà, kéo cái ghế nhựa ra cho cô ngồi, đóng cửa lại.

Thằng bé trên giường, chừng bảy tuổi, tháo cái mặt nạ ra, nhìn Mừng tò mò. Môi nó hơi tím.

– Bin, chào cô đi con.

– Cháu chào cô. – Thằng bé thở khò khè. – Cô ở đâu đến?

– Cô ở Hà Nội. – Mừng nói. – Cô mang cho Bin cái này.

Cô lấy trong ba lô ra một gói lạc rang muối mạ gửi. Thằng bé nhìn mẹ. Chị Hảo gật đầu. Nó bóc ra, ăn một hạt, rồi chìa gói lạc cho bà.

Chị Hảo ngồi xuống mép giường, hai tay đặt trên đùi. Mừng không vòng vo. Cô kể hôm ở kho số hai, kể bọ cô nếm thử, kể tờ kết quả của trung tâm kiểm nghiệm. Cô đưa điện thoại cho chị xem bảng số.

Chị Hảo nhìn màn hình. Chị không ngạc nhiên. Đó là điều làm Mừng lạnh người nhất: chị không ngạc nhiên chút nào.

– Chị biết. – Chị nói, gần như thì thầm. – Lô đậu tháng Tám, chị kiểm độ ẩm, cao quá ngưỡng. Chị phân loại thử một bao, tỷ lệ hạt hỏng cao. Chị viết báo cáo gửi chị Huyền, có cả ảnh. Chị Huyền bảo: rang hai lượt, cho công nhân nhặt bỏ hạt đen bằng tay. Nhặt sao hết được, em. Hai trăm nghìn hũ.

– Thế còn kiểm nghiệm lô thành phẩm?

– Nhà máy gửi mẫu đi kiểm theo định kỳ. – Chị nói. – Lô đầu, nghiệm thu cuối tháng Chín, có một mẫu kết quả cao. Chị báo. Chị Huyền bảo mẫu đó lấy không chuẩn, lấy lại mẫu khác gửi đi. Mẫu khác thì đạt. – Chị cười, một cái cười méo mó. – Mẫu khác do chính chị Huyền chọn.

Mừng nhìn thằng Bin đang đếm từng hạt lạc trong lòng bàn tay.

– Chị có thể nói những điều đó với cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm không?

Chị Hảo lắc đầu ngay, như đã chuẩn bị sẵn câu trả lời từ lâu.

– Em không biết đâu. – Chị nói. – Chị làm ở đó tám năm. Lương chị nuôi ba bà cháu. Tiền thuốc của thằng Bin mỗi tháng gần bằng một phần ba lương. Mùa đông năm ngoái nó nằm viện nhi hai tuần, chị Huyền cho ứng ba tháng lương, không lấy lãi. Chị Huyền tốt với chị. – Chị dừng lại. – Chị Huyền tốt với chị theo cái cách mà chị không bao giờ trả hết được.

Mừng hiểu cái cách ấy. Cô đã sống trong nó bảy năm.

– Em không bắt chị làm gì. – Cô nói. – Em chỉ xin chị một điều. Từ giờ, có tờ giấy nào đưa chị ký, chị đọc kỹ. Tờ nào không đúng điều chị thấy, chị đừng ký.

Chị Hảo nhìn cô, ngơ ngác.

– Và nếu có ngày chị phải đứng trước ai đó mà nói. – Mừng nói tiếp, giọng chậm lại. – Chị nói đúng những gì chị thấy. Không thêm, không bớt. Thế thôi.

Cô viết số điện thoại của mình lên một mẩu giấy, đặt lên cái bàn nhựa cạnh lọ thuốc của thằng Bin. Trước khi ra về, cô nhìn thấy trong ngăn kéo tủ đầu giường mở hé một chiếc bình xịt màu xanh. Cái bình chị Hảo đã nhắc trong điện thoại ở nhà máy hôm nào. Nó nằm đó, giữa những vỉ thuốc, vỏ đã trầy xước vì cầm nắm nhiều.

Chị Hảo tiễn cô ra đầu dãy trọ, không nói thêm. Đến chỗ rẽ, Mừng ngoái lại. Chị vẫn đứng đó, tay vịn vào cột dây phơi, nhìn theo.

Trên chuyến xe khách về Hà Nội, Mừng ngồi ở hàng ghế cuối, nhìn những vườn nhãn xanh sẫm lùi lại sau cửa kính. Kiếp trước, cô chưa từng biết chị Hảo có một đứa con trai bảy tuổi môi tím tái, một bà mẹ già ngồi bóc tỏi, một chiếc bình xịt màu xanh vỏ trầy xước. Kiếp trước, chị Hảo chỉ là một giọng nói đều đều trước vành móng ngựa, một người không nhìn cô lấy một lần. Cô đã ghét chị suốt sáu năm. Bây giờ cô ngồi trên xe, nghĩ đến thằng Bin đếm từng hạt lạc trong lòng bàn tay, và không biết đặt cái ghét ấy vào đâu nữa.

Tối thứ Tư, Duy hẹn cô ra quán trà chanh đầu ngõ ký túc xá. Anh đến muộn mười phút, mặc nguyên bộ đồ công sở, kẹp dưới nách một tập giấy in dày cộp có đánh dấu bằng giấy dán vàng.

– Em biết anh mất bao nhiêu buổi tối không? – Anh nói, kéo ghế ngồi.

– Anh soát tất cả mà.

Anh lườm cô, rồi mở tập giấy.

– Báo cáo tài chính của Tạ Gia ba năm gần nhất. Cổ đông được nhận, anh có quyền đọc. Đây là những gì công bố công khai, anh không lấy cắp của ai. – Anh lật trang. – Phần thuyết minh có khoản phải trả nhà cung cấp lớn nhất, anh hỏi phòng quan hệ cổ đông thì họ xác nhận là Lực Phát, từ năm 2022. Trước đó nhà máy mua của ba bốn nơi khác nhau. Từ năm 2022 thì gần như chỉ còn Lực Phát.

Anh rút ra một bảng tính tự làm, chi chít số.

– Anh lấy giá đậu tương nhập khẩu và đậu trong nước loại tương đương theo từng quý, của mấy nguồn công khai, đối chiếu với số tiền công ty chi cho nguyên liệu và sản lượng sản xuất. Ước tính thôi, chưa chính xác được. Nhưng tính kiểu gì thì nhà máy cũng đang mua của Lực Phát đắt hơn mặt bằng chung khoảng một phần tư. Ba năm, khoản chênh ấy cộng lại là một con số rất to.

Mừng nhìn bảng tính. Cô không hiểu hết các cột, nhưng hiểu con số in đậm ở dưới cùng.

– Rồi anh tra Lực Phát. – Duy nói tiếp. – Thông tin doanh nghiệp công khai trên mạng. Thành lập năm 2021. Người đại diện là Đoàn Viết Lực. Vốn điều lệ nhỏ. Không có nhà máy, không có kho riêng, chỉ có văn phòng đăng ký. Kiểu công ty mua đi bán lại.

– Văn phòng ở đâu?

Duy không trả lời ngay. Anh lật đến trang cuối tập giấy, nơi in một dòng địa chỉ: căn hộ số 906, một tòa chung cư ở phố Trung Kính.

– Lúc đầu anh không để ý. – Anh nói, giọng khàn đi. – Rồi anh ngồi nhìn cái số 906 ấy mãi. Anh biết căn hộ này. Tết năm 2020, mùng Một, bố đưa cả nhà đến chúc Tết cô Huyền. Ở đó. Tầng chín, cửa sổ nhìn ra một cái hồ nhỏ. Năm sau cô bảo đã bán căn ấy cho người quen, chuyển sang chỗ mới rộng hơn.

Anh gập tập giấy lại, đặt hai bàn tay lên trên.

– Và sáng mùng Một Tết năm ấy. – Duy nói. – Có một người đàn ông ngồi uống trà ở nhà cô. Cô giới thiệu là bạn làm ăn. Anh nhớ vì ông ấy lì xì anh, hai mươi mốt tuổi đầu rồi mà còn được lì xì.

Anh lấy điện thoại, mở một tấm ảnh trên trang cá nhân của Lực Phát. Một người đàn ông trung niên, tóc chải ngược, đứng cắt băng khánh thành văn phòng.

– Là ông này.

— Hết chương 12 —